Những yếu tố nào có thể gia tăng nguy cơ bị hội chứng mạch vành cấp? Ai dễ mắc phải?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Bạn có biết trong số những căn bệnh gây tử vong hàng đầu ở nước ta, bệnh tim mạch chiếm tỷ lệ không nhỏ? Trong đó, hội chứng động mạch vành cấp là một hội chứng của bệnh mạch vành vô cùng nguy hiểm.

Khi nghe nói đến hội chứng động mạch vành cấp, trong đầu bạn có hiện lên câu hỏi: “Tôi có nguy cơ mắc bệnh không?”, “Những yếu tố nguy cơ gây bệnh là gì?”… Bạn có biết các yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh mạch vành cấp thường sẽ đi kèm và bổ trợ cho nhau? Chính vì vậy, một người càng có nhiều nguy cơ thì tỷ lệ mắc bệnh sẽ tăng lên. Vậy những ai có thể mắc hội chứng này? Yếu tố nguy cơ nào làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh? Mời bạn tìm hiểu!

Hội chứng động mạch vành cấp: một biểu hiện trong bệnh mạch vành

Hội chứng động mạch vành cấp hay thường gọi tắt là ACS (Acute Coronary Syndrome), một dạng bệnh lý của bệnh mạch vành (tên chung để chỉ một nhóm bệnh liên quan đến mạch vành).

Bệnh gây tác động lên mạch vành – mạch máu duy nhất đến nuôi dưỡng cho cơ tim. Với tình huống này, mạch vành bị tắc nghẽn (thường là do sự tích tụ mảng xơ vữa) làm cho lưu lượng máu về tim bị giảm đột ngột, điều này vô cùng nguy hiểm.

Hội chứng này có thể xảy ra trong một khoảnh khắc hoặc khoảng thời gian ngắn rồi kết thúc dưới dạng cơn đau thắt ngực không ổn định hoặc nhồi máu cơ tim.

Đau thắt ngực không ổn định

Nguyên do của tình trạng này bắt nguồn từ việc mảng xơ vữa động mạch bị vỡ đột ngột làm nghẽn lòng mạch, khiến lưu lượng máu đến tim bị giảm.

Khác với cơn đau ổn định là khi bạn phải vận động mạnh, cần gắng sức, tình trạng đau thắt ngực không ổn định xuất hiện cả lúc bạn nghỉ ngơi. Dĩ nhiên rằng nó cũng sẽ diễn biến nặng nề, dai dẳng hơn so với cơn đau ổn định.

Nhồi máu cơ tim

Mảng bám bị vỡ đôi khi sẽ hình thành nên cục máu đông khiến cho động mạch bị tắc nghẽn hoàn toàn. Tế bào cơ tim thiếu máu mang oxy đến nuôi dưỡng sẽ nhanh bị chết đi, hoại tử và tạo nên một mô sẹo ở tim.

Cả hai trường hợp nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời sẽ rất dễ nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.

Những đối tượng trong “tầm ngắm” của hội chứng động mạch vành cấp

Những ai hội tụ đủ các yếu tố nguy cơ sau thì tỷ lệ mắc bệnh sẽ rất cao. Để có cái nhìn rõ ràng hơn, Hello Bacsi chia thành các loại yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được và không thể thay đổi được.

1. Yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được

Với người hội tụ các yếu tố dưới đây, không quá muộn để chúng ta có thể thay đổi chúng.

 Lối sống tĩnh tại, lười vận động

Việt Nam được liệt vào danh sách những quốc gia có dân số lười vận động nhất thế giới. Sự lười biếng đó khiến chúng ta phải trả giá đắt bằng chính sức khỏe của mình.

Lối sống quá tĩnh tại không chỉ khiến chúng ta có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, chẳng hạn như bệnh mạch vành mà còn làm cho cơ thể bị béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường…

Hút thuốc lá

nữ bác sĩ trao đổi với bệnh nhân

Việc hút thuốc lá, thuốc lào là con đường ngắn nhất đưa chúng ta đến với các bệnh như: bệnh mạch vành, đột quỵ và cả ung thư. Khi hút thuốc, nồng độ catecholamine, một loại nội tiết tố và carbon monoxide (CO) đều tăng lên trong máu. Cả hai yếu tố này sẽ làm khởi phát những cơn đau thắt ngực, đồng thời còn khiến cho các tình trạng bệnh khác nặng nề thêm.

Việc phì phèo điếu thuốc trên tay không chỉ gây hại cho bạn mà còn ảnh hưởng đến những người xung quanh.

Nghiện rượu bia

Sự thực là nếu sử dụng điều độ, không quá một đơn vị uống mỗi ngày thì rượu không hề gây nguy cơ tim mạch. Điều thú vị là việc tiêu thụ rượu vang đỏ còn có tác dụng làm tăng lượng cholesterol tốt (HDL) trong máu.

Thế nhưng việc tiêu thụ quá nhiều rượu mỗi ngày lại là một câu chuyện khác. Lúc đó, rượu có thể gây tăng huyết áp, cũng như một vài rối loạn về tim mạch như thiếu máu cục bộ cơ tim làm xuất hiện cơn đau thắt ngực.

Tăng huyết áp

Tăng huyết áp được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng và là yếu tố nguy cơ thường thấy nhất trong bất cứ bệnh tim mạch nào. “Hai người bạn” song hành của tăng huyết áp là tăng cholesterol và đái tháo đường.

Thật tốt là chúng ta vẫn có thể điều chỉnh huyết áp bằng việc dùng thuốc cũng như thay đổi lối sống theo hướng tích cực hơn.

Đái tháo đường

Theo thống kê, người mắc đái tháo đường týp 2 có tỷ lệ mắc bệnh mạch vành và đột quỵ cao hơn bình thường. Nguyên nhân gây tử vong ở bệnh nhân đái tháo đường thường liên quan đến tim mạch.

Người mắc bệnh đái tháo đường týp 2 sẽ kháng insulin. Điều này làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đặc biệt là tình trạng lắng đọng cholesterol hình thành mảng xơ vữa động mạch. Kết cục là các mảng xơ vữa ngày càng phát triển và kèm theo các biến chứng của nó.

Cholesterol máu cao

Hàm lượng các lipid (cholesterol và triglycerid) tăng cao trong máu cũng là yếu tố thường gặp gây các ra nguy cơ tim mạch. Hai điều quan trọng bạn cần lưu tâm là HDL (cholesterol tốt) và LDL (cholesterol xấu). Khi HDL giảm thấp hoặc LDL tăng cao thì đều làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Tin vui là điều này hoàn toàn cải thiện được.

2. Yếu tố nguy cơ không thể thay đổi được

Những yếu tố như tuổi tác, giới tính và tiền sử gia đình được xem là không thể thay đổi được.

  • Độ tuổi: Tuổi đời càng cao thì nguy cơ mắc bệnh tim mạch càng tăng theo, tuổi tác luôn là một yếu tố quan trọng để dự đoán bệnh. Với bệnh mạch vành hay hội chứng vành cấp thì nam giới trên 45 tuổi, nữ trên 55 dễ có nguy cơ mắc các bệnh này cao hơn hẳn. Thực tế là chúng ta không thể “bỏ bớt” tuổi của mình đi để giảm nguy cơ mắc bệnh.
  • Giới tính: Nam giới trẻ tuổi có nguy cơ mắc bệnh mạch vành, đột quỵ cũng như các loại bệnh tim khác cao hơn là nữ giới có cùng độ tuổi. Thế nhưng khi cao tuổi, về sau, nguy cơ mắc bệnh ở hai giới không khác nhau là mấy.
  • Yếu tố di truyền (hay nói khác hơn là tiền sử gia đình): Có nhiều bằng chứng đưa ra cho thấy người có yếu tố di truyền bị bệnh tim mạch sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những người khác.

Phòng chống bệnh bằng những cách đơn giản

Thực tế, bạn hoàn toàn có thể tránh được nguy cơ mắc bệnh hay giảm thiểu nguy cơ xuống mức thấp nhất chỉ bằng việc thực hiện các biện pháp đơn giản sau. Với những ai đang mắc bệnh mạch vành nói chung hay hội chứng động mạch vành cấp nói riêng, việc thực hiện các biện pháp sau cũng đem lại tác dụng cải thiện đáng kể.

1. Tích cực thay đổi thói quen sống

tập thể dục

Trước hết, bạn hãy đánh giá xem mình có những yếu tố nguy cơ nào, yếu tố nguy cơ nào cao hoặc thấp. Hãy tự đặt câu hỏi với bản thân mình: Tôi có bị thừa cân không? Tôi có uống rượu bia? Hay tôi có đang hút thuốc lá?… Từ đó bạn có thể đánh giá một cách chính xác nhất về tình trạng sức khỏe của mình.

Bên cạnh đó, bạn nên xây dựng thời gian biểu phù hợp cho việc luyện tập thể dục. Bạn có thể chọn bất cứ bài tập hay môn thể thao nào phù hợp với mình, chẳng hạn như đi bộ, chạy bộ nhẹ nhàng, đạp xe nhẹ nhàng, bơi lội… Hãy tập luyện đều đặn 45 phút mỗi ngày và tối thiểu 5 ngày/tuần để có sức khỏe tốt. 

Việc có một chế độ ăn uống hợp lý cũng không thể bỏ qua. Ăn ít mỡ, nhiều rau là tôn chỉ để phòng tránh bệnh tim mạch hiệu quả. Ngoài ra, bạn cần hạn chế nạp quá nhiều muối vào cơ thể, vì muối không tốt cho sức khỏe và chúng ta đang tiêu thụ muối nhiều hơn mức cần thiết.

Bạn nên từ bỏ những thói quen không tốt như uống rượu bia, hút thuốc lá, lối sống lười vận động… Ngoài ra, bạn nên tránh xa căng thẳng để tránh làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh. Trường hợp bạn đang thừa cân, hãy nghĩ ngay đến phương án tập thể dục và ăn nhiều rau xanh ở trên.

2. Khám sức khỏe định kỳ

Nhiều người xem nhẹ việc khám kiểm tra sức khỏe tổng quát định kỳ của bản thân, vì cho rằng việc này không mấy cần thiết và tốn kém. Đây là suy nghĩ rất sai lầm. Việc hoàn toàn khỏe mạnh ở một thời điểm thăm khám nào đó không có gì đảm bảo rằng bạn sẽ không mắc bệnh suốt đời. Đừng để một ngày bạn rời khỏi phòng khám với những căn bệnh nghiêm trọng đeo bám cùng với tâm trạng hối tiếc.

Hãy đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần tại các bệnh viện đa khoa lớn, có chuyên khoa tim mạch gần nơi bạn sinh sống. 

3. Nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe của bản thân

Bạn có thể tự bảo vệ bản thân bằng việc cập nhật tin tức về sức khỏe hàng ngày. Thêm vào đó, trong các buổi thăm khám với bác sĩ, đừng ngần ngại đưa ra những thắc mắc liên quan đến sức khỏe của mình. Hãy nhớ rằng đó luôn là quyền lợi của bạn. Hãy hỏi để khỏe hơn, hỏi để có cuộc sống tốt hơn bạn nhé!

Với những ai đang mắc bệnh mạch vành hay hội chứng động mạch vành cấp, việc tuân thủ chỉ định điều trị là vô cùng cần thiết để tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra. Một điểm lưu ý cho bạn nữa là việc sử dụng thuốc tốt cũng tác động không ít tới hiệu quả điều trị của bạn.

Thuốc tốt là thuốc đã được sản xuất theo quy trình nghiêm ngặt, nguyên liệu tinh khiết từ những nhà sản xuất có tên tuổi, uy tín lâu năm trong lĩnh vực dược phẩm. Bạn hoàn toàn có thể đề nghị bác sĩ kê đơn sử dụng các loại thuốc như vậy để mau chóng rút ngắn thời gian điều trị của mình.

Hội chứng mạch vành cấp hay bệnh mạch vành đều gây ra những hậu quả khôn lường. Tuy nhiên, bản thân mỗi người chúng ta đều có thể lường trước và phòng tránh hội chứng này chỉ bằng những điều thật đơn giản. 

Minh Phú / HELLO BACSI 

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 16, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Ba 4, 2020

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc