Bạn có biết sự khác biệt giữa COPD và khí phế thũng?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Tình trạng phổi tắc nghẽn mạn tính COPD và khí phế thũng có liên quan với nhau. Người bệnh được chẩn đoán khí phế thũng đều được đánh giá là mắc COPD. Tuy nhiên, COPD còn bao gồm nhiều tình trạng bệnh khác chưa chắc do khí phế thũng gây ra.

Bệnh phổi tác nghẽn mạn tính (COPD) là một thuật ngữ sử dụng chung cho một nhóm các bệnh phổi mạn tính khiến người bệnh cảm thấy khó thở.

Các bệnh này bao gồm khí phế thũng, viêm phế quản mạn tính hay có thể là hen suyễn. Một số bệnh gây giãn phế quản cũng dẫn đến tình trạng đường hô hấp bị tắc nghẽn mạn tính. Những người được chẩn đoán mắc COPD thường bị khí phế thũng, viêm phế quản mạn tính hoặc cả hai.

COPD và khí phế thũng liên quan đến nhau như thế nào?

Tất cả những người được chẩn đoán mắc bệnh khí phế thũng đều có thể mắc COPD. Tuy nhiên, bạn có thể mắc COPD mà không bị khí phế thũng, có thể do viêm phế quản mạn tính gây ra.

Khí phế thũng thường là do hút thuốc lá trong thời gian dài. Các triệu chứng khí phế thũng có xu hướng ảnh hưởng đến những người ở độ tuổi trung niên trở lên. Bên cạnh đó, viêm phế quản mạn tính cũng có thể được gây ra bởi thuốc lá.

Ảnh hưởng của khói thuốc lá đến lá phổi

Phổi khỏe mạnh sẽ giúp lọc không khí khi chung ta thở.

Phổi giúp giữ lại các chất ô nhiễm bằng lớp màng nhầy. Ngoài ra, lớp lông mao giúp quét đi các hạt bụi và loại bỏ chúng ra khỏi phổi. Khi bạn ho, bụi bẩn và các chất ô nhiễm được đưa ra ngoài cùng với chất nhầy.

Hút thuốc lá làm phá hủy lớp lông mao, cho dù phổi vẫn hoạt động bình thường cũng không loại bỏ được các hạt bụi ra ngoài. Từ đó, dẫn đến tổn thương các túi khí nhỏ bên trong phổi, hay còn được gọi là phế nang. Những tổn thương này sẽ xuất hiện ở người bị khí phế thũng.

Quá trình viêm do hút thuốc có thể dẫn đến viêm phế quản mạn tính, làm hỏng ống thở cũng như phế quản, mặc dù phế nang chưa bị tổn thương vĩnh viễn.

Ảnh hưởng của thuốc lá đến phế nang

Bạn hãy tưởng tượng phế nang như chùm bóng bay nhỏ, chúng phồng lên và xẹp xuống mỗi khi bạn hít thở. Tuy nhiên, khi phế nang bị tổn thương, chúng không còn khả năng đàn hồi theo nhịp thở. Điều đó khiến bạn cảm thấy khó thở hơn.

Một khi phế nang căng phồng quá mức và thành bị phá vỡ, phổi sẽ gặp khó khăn trong việc lấy oxy vào và thải khí carbonic ra ngoài không khí. Tình trạng này buộc tim và phổi phải làm việc nhiều hơn, đồng thời giảm oxy cho các mô và cơ quan khác, gây tổn thương thêm.

Nguyên nhân gây ra COPD

Không phải ai mắc COPD cũng từng hút thuốc lá. Việc tiếp xúc với khói thuốc trong thời gian dài cũng gây tác động tiêu cực đến sức khỏe. Hút cần sa cũng có thể gây ra COPD.

Những người hít phải khói từ nhiên liệu đốt khi nấu ăn hoặc tiếp xúc lâu dài với các chất ô nhiễm cũng có thể bị COPD. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng tin rằng gen di truyền đóng một vai trò trong việc phát triển COPD cũng như mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Một nguyên nhân di truyền liên quan đến COPD là do thiếu hụt alpha-1 antitrypsin. Hiện nay, các nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu thêm về những yếu tố rủi ro đối với COPD.

Phương pháp điều trị COPD và khí phế thũng

Tổn thương phổi do khí phế thũng là những thương tổn không thể phục hồi. Tuy nhiên, một số dạng COPD và khí phế thũng có thể chữa trị tùy điều kiện, tình trạng bệnh.

Ngoài thuốc giãn phế quản và steroid dạng hít, người bệnh có thể được dùng kháng sinh để kiểm soát nhiễm trùng. Các phương pháp điều trị khác bao gồm liệu pháp oxy bổ sung.

Đối với một số ít trường hợp, bác sĩ có khả năng yêu cầu bạn phẫu thuật giảm thể tích phổi hoặc thậm chí ghép phổi.

Thay đổi lối sống cũng làm cho cuộc sống bạn dễ chịu, thoải mái hơn. Điều chỉnh cách bạn làm việc nhà, nấu ăn hay sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp làm bớt các triệu chứng bệnh.

Bạn cũng nên đóng cửa sổ vào những ngày không khí ô nhiễm hay sử dụng điều hòa trong điều kiện nóng, ẩm để hô hấp dễ dàng hơn.

Bỏ thuốc lá

bỏ hút thuốc

Nếu bị COPD và muốn ngăn ngừa bệnh tiến triển, bạn cần phải bỏ hút thuốc ngay lập tức. Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC), hút thuốc lá gây ra tới 80% các ca tử vong liên quan đến COPD.

Bỏ thuốc lá thường là phương pháp điều trị đầu tiên cho những người bị COPD và khí phế thũng. Bạn có thể phải uống thuốc theo toa, dùng miếng dán hay kẹo cao su để giúp giảm cảm giác thèm nicotine.

Ảnh hưởng của thuốc lá điện tử đến phổi

Hút thuốc lá điện tử liệu có ảnh hưởng đến phổi và góp phần gây ra COPD hay các bệnh phổi khác hay không? Đó là vấn đề mà nhiều người quan tâm.

Ngoài nicotine, hơi trong thuốc lá điện tử cũng có thể chứa kim loại nặng, các mảnh vụn siêu mịn và chất gây ung thư, bao gồm acrolein.

Nhiều công ty sản xuất thuốc lá điện tử dưới dạng khí dung (aerosol) và dán nhãn thành phần hương liệu trong thuốc lá là an toàn. Tuy nhiên, các bằng chứng thử nghiệm độ an toàn của các thành phần này được thực hiện ở thực phẩm được hấp thụ trong cơ thể, chứ không phải dùng qua đường hít.

Vậy nên, cần có nhiều nghiên cứu hơn để xác định toàn bộ tác động và rủi ro tiềm ẩn mà thuốc lá điện tử gây ra cho sức khỏe.

Mặc dù thuốc lá điện tử được bán trên thị trường để giúp người nghiện cai thuốc lá, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) không chấp nhận phương pháp này.

Tầm quan trọng của lối sống lành mạnh

Những người mắc COPD nặng thường thiếu cân và cần bổ sung vitamin, bao gồm vitamin A, C, E. Do đó, trái cây và rau quả luôn là một phần quan trọng trong chế độ ăn uống cân bằng.

Chế độ ăn cũng rất quan trọng trong việc quản lý các bệnh mạn tính khác như bệnh tim, đái tháo đường và huyết áp cao để giảm nguy cơ biến chứng COPD.

Lo âu, căng thẳng quá mức cũng làm nặng thêm các tình trạng COPD. Luyện tập Thái Cực quyền và yoga sẽ giúp giảm căng thẳng cũng như kiểm soát khí phế thũng.

Phòng ngừa COPD

COPD có thể phòng ngừa nếu như bạn duy trì các thói quen sống lành mạnh.

Bên cạnh việc bỏ thuốc lá, bạn cũng cần bảo vệ phổi bằng cách tránh các chất ô nhiễm từ môi trường sống. Nếu làm việc trong một môi trường nguy hiểm và không khí ô nhiễm, bạn hãy thảo luận với cấp trên về các biện pháp bảo hộ an toàn lao động.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Một 27, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc