Ít nhất một lần trong đời, bạn phải trải qua cơn đau. Như một điều hiển nhiên, nó luôn tồn tại trong suốt cuộc sống của con người từ lúc sinh ra, lớn lên và già đi. Vậy bạn có biết nguyên nhân gây đau là gì? Hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu để tìm cách giảm đau hiệu quả nhé.

Tìm hiểu nhanh về cơn đau

Đau là một cảm giác khó chịu, xuất hiện cùng lúc với sự tổn thương của các mô tế bào. Mục đích của nó là cho phép cơ thể phản ứng lại và ngăn ngừa việc gây ra tổn thương mô lần nữa.

Đau có thể là cấp tính hoặc mãn tính, có thể đau ở một vị trí hoặc lan khắp cơ thể.

Mỗi người sẽ cảm nhận cơn đau khác nhau, và có những cách mô tả đau khác nhau. Điều này có thể gây khó khăn cho việc chuẩn đoán và điều trị.

Có nhiều loại thuốc và phương pháp điều trị khác nhau sẽ giúp giảm đau, tùy thuộc vào nguyên nhân gây đau.

Nguyên nhân gây đau

Khi bị đau, các dây thần kinh đặc biệt sẽ phát hiện tổn thương và gửi tín hiệu dọc theo tủy sống đến não. Những dây thần kinh này được gọi là nociceptor (thụ thể đau). Sau đó, bộ não sẽ quyết định phải làm gì với cơn đau.

Ví dụ, nếu bạn chạm vào vật nóng, một tín hiệu sẽ truyền qua cung phản xạ ở tủy sống gây ra sự co rút ngay lập tức của các cơ và kéo tay bạn ra khỏi vật nóng. Việc này xảy ra nhanh đến nỗi tín hiệu đau thậm chí chưa đến được não kịp. Tuy nhiên, tín hiệu này vẫn sẽ tiếp tục đến não. Khi đó, bạn sẽ cảm thấy đau đớn khó chịu.

Bộ não tiếp nhận và phân tích những tín hiệu đau đồng thời giải phóng các chất để chống lại tác dụng khó chịu của cơn đau như dopamine.

Các dạng đau

Có hai dạng đau là đau cấp tính và đau mạn tính.

Đau cấp tính thường xảy ra trong thời gian ngắn và giảm dần theo thời gian. Đó là cách cơ thể cảnh báo về tổn thương ở một vị trí xác định. Điều trị chấn thương chính là cách giải quyết loại đau này.

Cơ chế “chống trả” của cơ thể sẽ được kích hoạt, nhịp tim và nhịp thở nhanh hơn khi bị đau cấp tính.

Cơn đau mãn tính kéo dài lâu hơn cơn đau cấp tính, và thường rất khó điều trị. Đau có thể nhẹ hoặc nặng, có thể đau liên tục như đau trong viêm khớp hoặc không liên tục như chứng đau nửa đầu.

Các phản ứng “chống trả” của cơ thể sẽ không xảy ra trong các cơn đau mãn tính, vì hệ thần kinh giao cảm sẽ thích nghi với các kích thích đau.

Mô tả cơn đau

giảm đau hiệu quả

Có nhiều cách để bạn mô tả cơn đau của mình:

Đau thần kinh: Là đau sau chấn thương các dây thần kinh ngoại biên. Cảm giác đau giống như bị sốc điện, tê, ngứa ran và khó chịu.

Đau Phantom (Hội chứng tay chân ảo): Cảm giác như đau, chạm và cử động ở cánh tay hoặc chân không còn gắn liền với cơ thể. Khoảng 80 – 100% những người bị mất chi đều có trải nghiệm hiện tượng chân tay ảo. Cảm giác cũng có thể xảy ra ở những cá nhân được sinh ra mà không có chân tay.

Đau thần kinh trung ương: là cơn đau nhồi máu cơ tim, áp xe, khối u, thoái hóa hoặc xuất huyết trong não và tủy sống. Đau có thể từ nhẹ đến cực kỳ đau và thường có cảm giác nóng rát và bứt rứt.

Mô tả chính xác được cơn đau giúp cho việc chẩn đoán bệnh trở nên chính xác hơn.

Chẩn đoán

Chẩn đoán phụ thuộc vào mô tả của bệnh nhân về cơn đau. Không có thang đo khách quan để xác định loại đau.

Những điều mà bác sĩ sẽ dựa vào để chẩn đoán bệnh:

  • Đặc tính của tất cả các cơn đau mà bệnh nhân cảm thấy, thường là bỏng, châm chích hoặc đâm.
  • Vị trí, mức độ của cơn đau, cảm giác như thế nào và lan rộng đến đâu.
  • Yếu tố nào làm nặng thêm cơn đau và giảm các cơn đau.
  • Cơn đau xảy ra lúc nào trong ngày.
  • Tâm trạng và hoạt động hằng ngày của bệnh nhân.
  • Sự hiểu biết của bệnh nhân về cơn đau của họ.

Ngày nay, theo sự phát triển của y học, các bác sĩ có thể dùng phần mềm nhận biết sự thay đổi nét mặt để phân tích các cấp độ của cơn đau, nhưng để có được chẩn đoán chính xác thì tốt nhất bác sĩ phải giao tiếp trực tiếp với bệnh nhân.

Những biểu hiện ở người bị đau

Khi những người bị suy giảm nhận thức không thể mô tả chính xác cơn đau, bác sĩ sẽ phải dựa vào cảm xúc tâm trạng, thái độ của họ để đánh giá mức độ đau bao gồm:

  • Bồn chồn
  • Khóc
  • Than vãn, la hét
  • Nhăn nhó
  • Cự tuyệt sự chăm sóc
  • Giảm tương tác với mọi người
  • Cử động liên tục
  • Không ăn
  • Khó ngủ

Điều trị và kiểm soát cơn đau

Các loại đau khác nhau sẽ có cách điều trị khác nhau.

Điều trị đau cấp tính:

Đối với cơn đau cấp tính, việc điều trị thường là sử dụng thuốc.

giảm đau hiệu quả

Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) là loại thuốc giảm đau không kê đơn (OTC). Chúng thích hợp cho những cơn đau cấp tính nhỏ như đau đầu, bong gân nhẹ và đau lưng.

Ngoài ra, NSAIDs có thể làm giảm viêm cục bộ và đau do sưng. Tuy nhiên, chúng có thể có tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, nhức đầu, chóng mặt, phát ban, phù, viêm loét dạ dày – tá tràng, xuất huyết tiêu hóa. Do đó, việc sử dụng các thuốc kháng viêm cần phải hết sức thận trọng, người bệnh không được tự ý sử dụng và tuân theo đúng chỉ định của thầy thuốc!

Thuốc giảm đau nhóm opioid là thuốc kê toa cho những cơn đau cấp tính nặng, chẳng hạn như sau phẫu thuật, bỏng, ung thư và gãy xương. Opioid có thể có các tác dụng phụ bao gồm ngứa, buồn ngủ, buồn nôn, suy hô hấp, táo bón và hưng phấn. Khi sử dụng liên tục sẽ bị phụ thuộc, đòi hỏi phải tăng liều và dẫn đến một hội chứng cai nghiện khi ngưng đột ngột.

Trong các tình huống chấn thương và đau đớn nghiêm trọng, bác sĩ sẽ phải cẩn thận trong quá trình điều trị và giảm liều từ từ để giảm thiểu các triệu chứng cai nghiện.

Ngoài ra, có thể điều trị cơn đau cấp tính bằng cách loại bỏ các tác nhân gây đau. Ví dụ như khi bị đau họng, bác sĩ có thể sử dụng thuốc kháng sinh để loại bỏ nhiễm trùng và cơn đau sẽ biến mất.

Điều trị không dùng thuốc

Có rất nhiều biện pháp giảm đau mà không cần dùng đến thuốc bao gồm:

Châm cứu: Sử dụng kim đâm vào hoặc kích thích vào huyệt trên cơ thể để làm giảm đau.

Tiêm khoang ngoài màng cứng: Bác sĩ gây mê sẽ tiến hành tiêm thuốc gây tê vào khoang ngoài màng cứng ở ngang lưng để giúp giảm đau. Phương pháp này được sử dụng nhiều để kiểm soát các cơn đau cấp tính sau phẫu thuật lớn ở ngực, bụng, chi dưới và đau khi sinh.

Trị liệu tâm lý: Được dùng để điều trị cơn đau về mặt cảm xúc. Đau mãn tính thường có thể ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày và giảm năng suất làm việc. Bác sĩ tâm lý có thể giúp người bệnh hiểu về cơn đau của mình và biết cách thay đổi lối sống để tập thích nghi với cơn đau trong sinh hoạt hàng ngày.

Kích thích thần kinh bằng dòng điện dẫn truyền qua da (TENS): TENS là một phương pháp điều trị trong vật lý trị liệu bằng các xung điện có tần số thấp và trung bình. Được sử dụng rộng rãi trong giảm đau cấp tính, hoặc mãn tính trong nội khoa, chỉnh hình và sau phẫu thuật.

Phương pháp phản hồi sinh học (Biofeedback): Là một kỹ thuật giúp bạn theo dõi và kiểm soát cách cơ thể phản ứng với các kích thích của cơn đau. Bằng cách này, bạn sẽ học được cách kiểm soát các đáp ứng của cơ thể với cơn đau, từ đó cải thiện tình trạng sức khỏe.

Liệu pháp thư giãn: Bao gồm các liệu pháp như thôi miên, yoga, thiền, xoa bóp, Thái Cực quyền.

Vật lý trị liệu: Sử dụng liệu pháp vật lý trị liệu có thể là phương pháp hữu ích hơn cả dùng thuốc trong các cơn đau cơ hay xương khớp nghiêm trọng.

Nhiệt và lạnh: Sử dụng túi nóng và lạnh để chườm có thể làm giảm bớt cơn đau. Ngoài ra cũng có một số loại thuốc giảm đau khi bôi hoặc dán vào vùng đau sẽ gây ra cảm giác nóng và lạnh. Phương pháp này thường dùng trong giảm đau do chấn thương té ngã hoặc đau cơ do hoạt động thể lực.

Nghỉ ngơi: Nếu cơn đau do chấn thương hoặc do hoạt động thể lực liên tục, nghỉ ngơi là phương pháp đầu tiên và tốt nhất giúp giảm đau.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tư 8, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Tư 8, 2019

Nguồn tham khảo
Bạn muốn hiểu nhiều hơn để sống khỏe mạnh hơn?
Đăng ký nhận bản tin mới mỗi ngày từ Hello Bac si

Tìm nhà thuốc gần bạn

Tìm kiếm:
Tất cả thành phố
Tất cả các quận
Bài có nhiều người đọc