Đi tìm nguyên nhân và triệu chứng dị ứng thuốc

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Dị ứng thuốc là thuật ngữ chỉ một nhóm các triệu chứng gây ra bởi phản ứng dị ứng. Dị ứng xảy ra khi hệ thống miễn dịch của bạn đánh giá các loại thuốc như một chất có hại và kích hoạt một phản ứng viêm thực sự gây hại hơn là bảo vệ bạn.

Hệ thống miễn dịch làm việc như thế nào?

Khi một chất độc hại, chẳng hạn như là virus hoặc vi khuẩn, đi vào cơ thể, hệ thống miễn dịch của bạn tạo ra kháng thể để chống lại sự nhiễm trùng xâm nhập.

Kháng thể là một loại protein đặc biệt được lập trình để tiêu diệt một chất cụ thể. Các kháng thể cũng được gọi là globulin miễn dịch.

Có nhiều loại khác nhau của các globulin miễn dịch. Ví dụ, globulin miễn dịch A (IgA) tập trung trong nước mắt và nước bọt, giúp bảo vệ các lối vào cơ thể. IgM rất hiệu quả trong việc xác định vi khuẩn là kẻ xâm lược và nói với các tế bào để giết chúng. Các globulin miễn dịch thường xuyên chịu trách nhiệm về các triệu chứng dị ứng là IgE. IgE “nói” với các tế bào máu trắng của bạn giải phóng histamin, sẽ gây cho bạn nhiều triệu chứng.

Một khi hệ thống miễn dịch của bạn đã lập trình kháng thể để nhận và chống lại một chất cụ thể, những kháng thể này luôn luôn sẵn sàng để nhân nhanh chóng và đi đến hành động bất cứ khi nào các chất này được phát hiện. Đây là cách bạn phát triển khả năng miễn dịch với bệnh tật. Đó cũng là cách bạn phát triển bệnh dị ứng với các chất cụ thể, chẳng hạn như một loại thuốc đặc biệt.

Các yếu tố nguy cơ gây dị ứng thuốc là gì?

Bất cứ ai cũng có thể phát triển dị ứng với một loại thuốc hoặc chất khác. Nó có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Bạn có thể bị dị ứng với một loại thuốc mà bạn đã sử dụng nhiều lần dù trước đây không có bất kỳ phản ứng bất lợi nào. Những lý do tại sao mọi người lại phát triển bệnh dị ứng thuốc chưa được tìm hiểu đầy đủ. Tuy nhiên, các yếu tố sau có thể làm tăng nguy cơ của bạn:

  • Hệ thống miễn dịch suy yếu do mắc bệnh HIV/AIDS hoặc virus Epstein-Barr
  • Bạn đang mắc dị ứng khác
  • Bạn dùng nhiều loại thuốc cùng một lúc
  • Bạn dùng thường xuyên các thuốc tương tự
  • Bạn dùng một loại thuốc tương tự với loại mà bạn đã từng có phản ứng dị ứng.

Bạn dễ bị phản ứng dị ứng nặng với thuốc nếu bạn đang mang bệnh tim, bệnh suyễn hoặc bệnh huyết áp cao.

Những loại thuốc nào gây dị ứng?

Bạn có thể phát triển dị ứng với hầu như bất kỳ loại thuốc nào. Tuy nhiên, một số loại thuốc thường xuyên liên quan đến phản ứng dị ứng hơn so với các loại khác, bao gồm:

  • Penicillin và kháng sinh tương tự như penicillin (như ampicillin và amoxicillin)
  • Thuốc sulfa
  • Insulin (đặc biệt là từ nguồn động vật)
  • Cephalosporin (một loại kháng sinh).

Các triệu chứng dị ứng thuốc là gì?

Trong suốt phản ứng dị ứng, thông thường, bạn có thể có một hoặc nhiều các triệu chứng dị ứng thuốc sau đây:

  • Phát ban da
  • Mề đay
  • Ngứa da hoặc mắt
  • Sốt
  • Phù mặt
  • Phù hoặc đau khớp
  • Sưng đau hạch
  • Khó thở.

Sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng dạng nặng, đe dọa đến tính mạng. Người bệnh sẽ có biểu hiện:

  • Thắt chặt họng, gây khó thở
  • Huyết áp rất thấp
  • Mạch yếu, nhanh
  • Sưng môi, miệng hoặc mí mắt
  • Đau bụng
  • Buồn nôn, ói mửa hoặc tiêu chảy
  • Chóng mặt hoặc đầu lâng lâng
  • Đầu óc mơ hồ, lẫn lộn
  • Đánh trống ngực (cảm giác tim đập nhanh hoặc loạn nhịp).

Trong nhiều trường hợp, dị ứng thuốc sẽ không cảm nhận rõ ràng trong lần đầu tiên bạn sử dụng một loại thuốc đặc biệt. Trong thực tế, bạn có thể sử dụng một loại thuốc nhiều lần mà không phản ứng gì. Tuy nhiên, khi dị ứng phát triển, các triệu chứng thường sẽ xuất hiện ngay sau khi bạn uống thuốc. Triệu chứng sốc phản vệ thường bắt đầu ngay sau khi dùng thuốc.

Khi nào bạn nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên liên hệ với bác sĩ bất cứ lúc nào bạn gặp một triệu chứng bất ngờ từ một loại thuốc. Nếu gặp các triệu chứng dị ứng thuốc nhẹ, bạn thường có thể chữa trị bằng cách ngừng sử dụng thuốc; tuy nhiên bạn vẫn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để loại trừ các nguyên nhân khác có thể gây nên triệu chứng của bạn.

Nếu có thể đến gặp bác sĩ trong khi bạn đang trải qua các phản ứng này, nó có thể giúp bác sĩ xác định nguyên nhân của các triệu chứng của bạn, cũng như xác định quá trình điều trị tốt nhất, hoặc để tìm một loại thuốc thay thế.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ ngay! :

Ngày đăng: Tháng Ba 31, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc