Cột mốc phát triển của bé: Kỹ năng tự kiểm soát (Phần 1)

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Update Date 02/12/2019
Chia sẻ ngay!

Kỹ năng tự kiểm soát của mỗi người nên được hình thành từ lúc bé. Bố mẹ nên quan tâm đến con mình và dạy cho bé cách tự chủ với những cảm xúc của bản thân.

Khả năng tự kiểm soát đóng vai trò quan trọng đối với mỗi người trong việc duy trì các mối quan hệ, xử lý tình huống một cách khéo léo nhất để có thể dễ dàng thành công hơn. Kỹ năng này nên được chăm chút từ khi nhỏ. Vậy làm thế nào để bố mẹ có thể dạy con mình phát triển kỹ năng tự chủ này một cách tốt nhất để hình thành con người tốt đẹp của bé sau này? Hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu qua bài viết sau đây nhé!

Kỹ năng tự kiểm soát (tự chủ) phát triển như thế nào?

Tự kiểm soát là một kỹ năng mà bé phải học qua một thời gian dài, vì ngay cả người lớn đôi khi cũng khó khăn trong việc tự kiềm chế bản thân. Một đứa bé 9 tháng tuổi ném thức ăn khắp phòng một cách vui vẻ cho thấy bé không có nhiều kỹ năng tự kiểm soát và ở giai đoạn này, bé chưa cần kiềm chế bản thân.

Tuy nhiên, khi bé được 1 năm tuổi, bố mẹ sẽ có những yêu cầu cao hơn. Họ mong muốn bé biết lắng nghe hay ít nhất là cũng làm theo lời bố mẹ. Khi bé 3 tuổi, bố mẹ sẽ yêu cầu phải tuân theo các nguyên tắc, ví dụ như không được tự động lấy bánh ra ăn, không được cắn hay đánh nhau với bạn. Dù sao đi nữa, bạn nên nhớ rằng sự tự chủ ở bé sẽ phát triển ổn định qua từng giai đoạn tuổi, nhưng đôi khi cũng diễn ra rất chậm.

12–18 tháng tuổi

Kỹ năng tự kiểm soát bắt đầu phát triển khi bé biết hợp tác hơn. Điều này có nghĩa là, bé bắt đầu biết nhận thức về những mong đợi của bố mẹ và đôi khi còn tự giác làm theo những yêu cầu đơn giản của người lớn.

Tuy nhiên, vào giai đoạn 1 tuổi, bé sẽ muốn khẳng định sự độc lập của bản thân đối với bố mẹ và không nghe lời. Nếu bạn yêu cầu con ngừng la hét ở cửa hàng tạp hóa, bạn sẽ không thể chắc rằng bé làm theo và bé sẽ phớt lờ lời nói của bạn.

Ở giai đoạn 12–18 tháng tuổi, bé sẽ bị cuốn hút bởi những âm thanh ồn ào và không thể dừng lại ngay cả khi biết điều đó làm bạn phiền lòng. Cách tốt nhất để dạy bé trong giai đoạn này là bạn phải giữ được bình tĩnh và đừng mong đợi điều gì vượt quá khả năng con.

Nếu bạn nhẹ nhàng và kiên nhẫn, bé sẽ hợp tác nhiều hơn là chống đối. Hãy để bé thấy bạn hạnh phúc như thế nào khi bé nghe lời, nhưng cũng hãy kéo bé ra khỏi những sự cám dỗ nếu bé không thể tự mình kiềm chế được.

19–24 tháng tuổi

Ở giai đoạn này, kỹ năng tự chủ của bé sẽ có sự tiến bộ lớn. Nghiên cứu chỉ ra rằng, khả năng chống lại sự cám dỗ của bé phát triển rất nhiều trong giai đoạn 19–24 tháng tuổi. Ví dụ, mặc dù rất muốn nhưng bé sẽ kiềm chế và cố gắng đợi mọi người ngồi xuống hết rồi mới mở món quà mình được tặng.

Khi bước sang tuổi thứ 2, bé sẽ biết tự kiểm soát và không chạy nhảy trên đường trong khi bạn đang mở khóa cửa. Nếu không được cho phép, bé sẽ không chạm vào lò vi sóng đang nóng hay nghịch bộ điều khiển từ xa. Tuy nhiên, bạn vẫn cần chuẩn bị cả những biện pháp răn đe hoặc ngăn cản bé nghịch ngợm (ví dụ như đặt bộ điều khiển ra xa khỏi tầm với của bé).

Trong giai đoạn này, lời nhắc nhở nhẹ nhàng từ bạn có hiệu quả hơn rất nhiều so với trước đây. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng dù thế nào thì bé vẫn chỉ đang ở giai đoạn đầu của quá trình học cách tự kiểm soát. Bạn nên để bé chờ đợi một hoạt động thú vị sắp diễn ra hơn là bắt bé ngừng lại một hoạt động hấp dẫn mà bé đang hăng say.

Bạn cũng nên nhắc nhở, cảnh báo trước khi cho bé ra sân chơi và đặt ra giới hạn thời gian chơi của con. Có thể bé không hình dung được cụ thể thời gian 5 phút là bao lâu, nhưng ít nhất bé sẽ có sự chuẩn bị tâm lý nếu bạn nói hết 5 phút rồi.

Giai đoạn 19–24 tháng tuổi cũng là giai đoạn bé có rất nhiều sự đấu tranh tư tưởng về tấm lòng sẻ chia với mọi người. Một phút trước bé đang chơi rất vui với một người bạn, nhưng ngay sau đó bé có thể cắn hoặc đá bạn và la hét rất khó chịu. Trước khi bé học được cách bày tỏ cảm xúc và diễn giải được điều gì đang khiến bé khó chịu, bé sẽ giải phóng sự bực bội của mình qua hành động như vậy.

Theo chuyên gia, trong 3 năm đầu đời, bé sẽ đấu tranh tư tưởng giữa việc nghe lời bố mẹ với việc hành động theo cảm xúc của bản thân. Sự khó chịu trong lòng lúc này chỉ được giải quyết khi bé phản ứng lại bằng cách đánh, cắn, tỏ ra khó chịu và thất vọng.

Trên đây là kỹ năng tự kiểm soát của bé phát triển qua các giai đoạn. Ở phần tiếp theo, Hello Bacsi sẽ cung cấp thêm cho các bạn phần còn lại. Hãy cùng đón đọc phần 2 nhé!

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bạn có thể quan tâm

cot-moc-phat-trien-cua-be-ki-nang-tu-kiem-soat-phan-2

Cột mốc phát triển của bé: kỹ năng tự kiểm soát (Phần 2)

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Nguyên Thảo
Ngày đăng 20/07/2017
Bé 30 tháng tuổi tập đọc sách

30 tháng

Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
Tác giả Ban biên tập HelloBACSI
Ngày đăng 03/12/2015
Bé 12 tháng tuổi đang bắt chước người lớn đọc sách

12 tháng

Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
Tác giả Ban biên tập HelloBACSI
Ngày đăng 02/12/2015