Đo chức năng hô hấp giúp tiết lộ điều gì về COPD?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Đo chức năng hô hấp, hay đo phế dung, đóng vai trò quan trọng trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Thử nghiệm này giúp bác sĩ theo dõi tình trạng bệnh từ lúc bắt đầu được chẩn đoán đến suốt quá trình điều trị và theo dõi.

Hô hấp kế giúp chẩn đoán và đo lường tình trạng khó thở, như hơi thở ngắn, ho hoặc tăng sản xuất chất nhầy.

Đo chức năng hô hấp có thể phát hiện bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ngay cả trong giai đoạn sớm nhất, thậm chí trước khi bất kỳ triệu chứng rõ ràng, đáng chú ý nào xuất hiện.

Cùng với chẩn đoán COPD, xét nghiệm này cũng có thể giúp theo dõi tiến triển của bệnh, hỗ trợ điều trị và giúp xác định phương pháp điều trị có thể hiệu quả nhất.

Đo chức năng hô hấp thực hiện như thế nào?

Bác sĩ sẽ tiến hành đo chức năng hô hấp tại phòng khám bằng một dụng cụ gọi là hô hấp kế (phế dung kế). Thiết bị này giúp đo chức năng phổi và ghi lại kết quả.

Bạn cần hít một hơi thật sâu và sau đó thổi vào ống ngậm trên máy đo chức năng hô hấp nhanh và mạnh nhất có thể.

Phế dung kế sẽ đo tổng thể tích khí mà bạn thở ra gắng sức, gọi là dung tích sống thở mạnh (FVC) cũng như thể tích khí thở ra gắng sức trong giây đầu tiên (FEV1).

Chỉ số FEV1 cũng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác bao gồm tuổi tác, giới tính, chiều cao và dân tộc. Kết quả FEV1 được tính theo tỷ lệ phần trăm của FVC (FEV1/FVC).

Tỷ lệ phần trăm này giúp xác nhận chẩn đoán COPD và cho biết bệnh đang tiến triển ở giai đoạn nào.

Theo dõi COPD nhờ đo chức năng hô hấp

Bác sĩ sẽ sử dụng phế dung kế để thường xuyên theo dõi chức năng phổi và giúp bạn theo dõi tiến triển của bệnh.

Dựa vào chỉ số FEV1 và FVC sau khi đo chức năng hô hấp, bạn sẽ được chẩn đoán đang ở giai đoạn nào của COPD sau đây:

COPD giai đoạn 1

Đây là giai đoạn đầu tiên, còn gọi là giai đoạn nhẹ của COPD. Lúc này, giá trị FEV1 bằng hoặc lớn hơn giá trị bình thường dự kiến (FEV1 ≥ 80%).

Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng của bệnh biểu hiện khá nhẹ.

COPD giai đoạn 2

Giá trị FEV1 nằm trong khoảng từ 50–79% so với giá trị bình thường dự kiến.

Các triệu chứng như khó thở sau khi hoạt động và ho, khạc đờm đáng chú ý hơn. Giai đoạn này được coi là COPD vừa phải.

COPD giai đoạn 3

Giá trị FEV1 rơi vào khoảng 30–49% so với giá trị bình thường dự kiến.

Trong giai đoạn nghiêm trọng này, xuất hiện tình trạng khó thở, mệt mỏi và khả năng chịu đựng thấp hơn đối với hoạt động thể chất thường ngày. Các đợt bùng phát COPD xảy ra thường xuyên hơn, đây là mức độ COPD nặng.

COPD giai đoạn 4

Đây là giai đoạn nghiêm trọng nhất của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Giá trị FEV1 dưới 30% so với mức bình thường dự kiến hoặc FEV1 dưới 50% khi bạn mắc phải suy hô hấp mạn tính.

Ở giai đoạn này, chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng rất nhiều và các biến chứng trầm trọng có thể đe dọa đến tính mạng.

đo chức năng hô hấp khi bị copd

Đo chức năng hô hấp hỗ trợ điều trị COPD

Thường xuyên sử dụng phế dung kế để theo dõi tiến triển bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trong khi điều trị là vô cùng cần thiết.

Mỗi giai đoạn bệnh đều có những vấn đề riêng cần giải quyết, hiểu rõ bệnh đang ở mức độ nào cho phép bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị tốt nhất.

Bác sĩ cũng sẽ xem xét các yếu tố như các tình trạng sức khỏe hiện tại để khuyên bạn thực hiện điều trị phục hồi chức năng như tập thể dục.

Đo chức năng hô hấp cùng với những phương pháp điều trị theo từng giai đoạn sẽ cho biết bạn có đang hồi phục hiệu quả hay không, có cần thay đổi liệu pháp khác không.

Kết quả kiểm tra đo chức năng hô hấp có thể cho bác sĩ biết nếu dung tích phổi đã ổn định, cải thiện hoặc giảm sút. Từ đó, bác sĩ sẽ có một số điều chỉnh trong chữa trị.

Kết luận

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là một tình trạng bệnh chưa thể chữa khỏi hiện nay. Tuy nhiên, những phương pháp điều trị và thay đổi lối sống có thể giúp giảm bớt các triệu chứng, làm chậm tiến triển cũng như cải thiện chất lượng cuộc sống của bạn.

Xét nghiệm đo chức năng hô hấp thường được sử dụng để theo dõi, đánh giá phương pháp điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ở từng giai đoạn có phù hợp với bạn hay không.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Share now :

Ngày đăng: Tháng Một 31, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc