4 bước để quản lý COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính)

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

COPD (phổi tắc nghẽn mạn tính) là bệnh lý tắc nghẽn đường thông khí ở phổi hay còn được biết đến là sự suy giảm thông khí mạn tính. Nó thường diễn tiến xấu dần theo thời gian.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) không phải một bệnh riêng lẻ mà là một từ chung mô tả các bệnh phổi mạn tính gây hạn chế thông khí phổi. COPD bao gồm các bệnh như viêm phế quản mạn tính và khí phế thũng.

Những triệu chứng thường gặp nhất của COPD là khó thở, có nhiều đàm và ho dai dẳng. Tuy nhiên, COPD không chỉ đơn giản là ho. Nếu bạn không được chẩn đoán COPD đúng mức và chữa trị, kiểm soát kịp thời sẽ đe dọa mạng sống, dần dà dẫn đến tử vong.

Theo ước đoán mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (2004), hiện có 64 triệu người mắc bệnh COPD và 3 triệu người chết vì COPD. Tổ chức Y tế Thế giới tính toán rằng COPD sẽ trở thành nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba toàn cầu vào năm 2030.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn các thông tin và kiến thức cần thiết giúp bạn phòng tránh hoặc quản lý tốt hơn khi đã mang bệnh, tránh việc làm nó trở nên nặng hơn.

Dấu hiệu nhận ra sự bùng phát của COPD

Phổi được cấu tạo bởi 2 thành phần chính là các phế quản (còn gọi là đường dẫn khí) và phế nang (còn gọi là túi khí), ngoài ra còn có khí quản. Khi bạn hít vào, không khí đi từ khí quản thông qua các ống phế quản đến phế nang. Khi hít thở, oxy đi từ các phế nang vào máu và carbon dioxide sẽ di chuyển ra khỏi máu vào phế nang.

Bất kỳ sự gián đoạn nào trong quá trình trao đổi khí trên sẽ dẫn đến khó thở, thiếu oxy đến phổi. Hậu quả là thiếu oxy đến các phần còn lại của cơ thể. Khi COPD bùng phát, chất nhầy sản xuất quá mức sẽ đột ngột làm tắc nghẽn đường thở hoặc các cơ xung quanh co lại đáng kể, cản trở quá trình thông khí.

Các dấu hiệu của cơn bùng phát COPD bao gồm:

  • Khó thở. Bạn sẽ không thể hít thở sâu, biểu hiện bằng việc thở hổn hển, hơi thở ngắn.
  • Lên cơn ho. Phản xạ ho giúp phổi và đường dẫn khí loại bỏ các chất kích thích hay những thứ gây tắc nghẽn đường thở.
  • Khò khè. Khi nghe thấy âm thành khò khè hay nghe như tiếng huýt sáo khi thở ra tức là đường thở đã bị thu hẹp lại.
  • Tăng tiết chất nhầy. Bạn có thể ho ra đờm và màu sắc đờm có khả năng khác với bình thường.
  • Mệt mỏi hay khó ngủ. Rối loạn giấc ngủ hoặc cảm thấy kiệt sức phản ánh tình trạng thiếu oxy cung cấp cho phổi.
  • Suy giảm nhận thức. Các biểu hiện nhầm lẫn, xử lý thông tin chậm, trầm cảm hoặc mất trí nhớ cũng cho thấy não không được cung cấp đầy đủ oxy.

Các triệu chứng điển hình khi bạn mắc COPD

quản lý COPD

COPD là căn bệnh ảnh hưởng đến hệ thống hô hấp, có nhiều dấu hiệu và triệu chứng khác nhau. Các triệu chứng của bệnh bao gồm:

  • Ho mạn tính (kéo dài)
  • Ho có đàm màu trắng, vàng xám hoặc xanh lá cây. Đôi khi, nó có thể đi kèm vệt máu
  • Bị nhiễm trùng đường hô hấp tái đi tái lại (như cúm và cảm lạnh)
  • Khó thở, đặc biệt là khi gắng sức
  • Cảm giác thắt chặt ở ngực
  • Thở khò khè
  • Mệt mỏi
  • Sốt nhẹ và ớn lạnh

Lúc đầu, bạn không cảm nhận được triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, đây là một bệnh tiến triển, có nghĩa là các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn theo thời gian.

Một số triệu chứng nặng khiến bạn cần phải điều trị tại bệnh viện. Bạn nên khám cấp cứu ngay nếu thấy các vấn đề sau đây:

  • Khó thở đến nỗi không thể nói chuyện
  • Môi hoặc móng tay chuyển sang màu xanh hoặc màu xám (là dấu hiệu cho thấy nồng độ oxy trong máu thấp)
  • Rơi vào trạng thái hôn mê
  • Nhịp tim nhanh
  • Các triệu chứng ngày càng nặng mặc dù đang được điều trị

Bạn có thể tìm hiểu thêm: 15 lý do tại sao bạn thở hụt hơi

4 bước để quản lý tình trạng bệnh COPD của bạn

Sử dụng ống hít, xịt thuốc

quản lý COPD

Ống hít/bình xịt sẽ làm giãn các mô trong đường thở một cách nhanh chóng, giúp bạn thở dễ dàng hơn.

Dưới đây là một vài lời khuyên để sử dụng thuốc xịt, hít cho bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính một cách chính xác và hiệu quả:

  • Nếu cần phải xịt, hít nhiều nhịp mỗi lần, bạn nên nghỉ giữa mỗi nhịp
  • Đừng hít thở quá nhanh giữa hai nhịp xịt
  • Ngồi thẳng hay đứng thẳng khi sử dụng bình xịt, hít
  • Lắc bình trước khi xịt hoặc hít
  • Bắt đầu hít vào ngay sau khi nhấn nút xịt thuốc
  • Hít vào và nín thở trong 10 giây, sau đó mới thở ra
  • Làm sạch bình xịt mỗi tháng. Làm sạch ống ngậm sau mỗi lần sử dụng. Bạn hãy để cho ống tự ráo nước, không nên lấy vải lau khô

Uống corticosteroid để giảm viêm

Corticosteroid làm giảm sưng và giúp mở rộng đường thở, tạo điều kiện cho nhiều không khí vào và ra khỏi phổi. Nếu bạn chưa đưa chúng vào kế hoạch điều trị, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc corticosteroid trong một tuần hoặc hơn, sau khi bùng phát để giúp kiểm soát tình trạng viêm.

Sử dụng bình oxy để cung cấp thêm oxy cho cơ thể

Nếu bạn được chỉ định thở oxy tại nhà, tốt nhất nên tuân theo kế hoạch do bác sĩ chỉ định và cố gắng thư giãn để kiểm soát hơi thở trong khi thở bằng bình oxy.

Chuyển sang việc can thiệp bằng cơ học

Biện pháp này được sử dụng trong trường hợp thuốc xịt, thuốc chống viêm và liệu pháp thở bằng oxy không thể giúp bạn kiểm soát hơi thở cũng như làm giảm triệu chứng của bệnh. Lúc này, có lẽ bạn cần phải có một thiết bị hỗ trợ giúp mình thở dễ hơn. Quá trình can thiệp bằng máy này được gọi là can thiệp cơ học.

Tổng kết

Nếu bạn thấy việc điều trị tại nhà không mang lại kết quả khả thi như bản thân mong muốn, không thể giúp mình cảm thấy khỏe hơn thì tốt nhất bạn nên tìm sự giúp đỡ từ bệnh viện. Hãy gọi xe cứu thương hoặc nhờ người thân gọi giúp bạn. Khi bạn đến bệnh viện, các bác sĩ sẽ giúp bạn thấy thoải mái và dễ chịu hơn.

Bên cạnh đó, bạn cũng cần phải bù nước cho cơ thể, cũng như sử dụng các kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp. Điều quan trọng là hãy nói với bác sĩ về các triệu chứng khiến mình luôn trong tình trạng khó chịu.

May mắn thay, hầu hết mọi người đều được phục hồi hơi thở sau khi thực hiện các bước đối phó với những triệu chứng mà họ mắc phải. Trong quá trình đối phó với bệnh, hãy cố gắng luôn giữ bình tĩnh để giảm thiểu các triệu chứng. Nhưng nếu việc này khó và nằm ngoài sức chịu đựng của bạn, hãy nhanh chóng tìm đến sự giúp đỡ của bác sĩ để ngăn chặn mọi trường hợp xấu nhất có thể xảy ra.

Cho dù COPD là một bệnh mãn tính và không thể trị khỏi hoàn toàn nhưng nếu bạn biết cách kiểm soát, cơ thể bạn vẫn có thể tồn tại ở trạng thái tốt nhất. Đồng thời, khi các triệu chứng xuất hiện, hãy tìm cách xử lý ngay nhằm giảm bớt phần nào sự khó chịu, đồng thời khiến bản thân luôn khỏe mạnh, thoải mái.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Năm 28, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 22, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc