Nghiên cứu về hạ thân nhiệt trong điều trị đột quỵ

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Phương pháp điều trị giảm thiểu chấn thương não sau đột quỵ sử dụng cách tiếp cận đa chiều nhằm kiểm soát cục máu đông trong khi bảo toàn mô não.

Não có thể bị tổn thương như thế nào khi đột quỵ xảy ra?

Đột quỵ xảy ra do nguồn cấp máu cho não bộ bị ngưng lại- sự gián đoạn này của dòng máu bên trong một động mạch máu não được gọi là nhồi máu não. Tổn thương gây ra cho bộ não gọi là thiếu máu cục bộ, khi các tế bào não bị thiếu oxy và các chất dinh dưỡng cần thiết.

Thiếu máu não gây ra hàng loạt hệ quả phức tạp như thay đổi huyết áp, sự giải phóng của các độc tố có hại cho tế bào não, và sự gián đoạn của hoạt động chuyển hóa não. Thực ra những thay đổi trong mô não bị nhồi máu vẫn đang là tâm điểm của các thí nghiệm khoa học trên khắp thế giới.

Có những phương pháp nào điều trị đột quỵ?

Sau đột quỵ, có một cửa sổ thời gian cực kỳ giới hạn mà trong đó những thuốc làm loãng máu mạnh có thể được tiêm cho bệnh nhân để tái thiết lập lưu lượng máu. Sau khoảng thời gian chỉ một vài giờ sau khi khởi phát triệu chứng ban đầu của đột quỵ, bác sĩ sẽ dùng một số chất làm loãng máu nhẹ hơn để ngăn chặn cục máu đông lan rộng.

Điều trị bằng chất làm loãng máu luôn đòi hỏi độ chính xác và chăm sóc kỹ càng vì có thể gây ra biến chứng xuất huyết – thậm chí trong các trường hợp cẩn thận nhất.

Một trong những điều quan trọng trong việc chăm sóc đột quỵ cấp tính là sử dụng các phương pháp chăm sóc y tế và phẫu thuật để ổn định tình trạng cơ thể, tối ưu hóa hồi phục tổn thương não.

Hạ thân nhiệt có thể điều trị đột quỵ?

Hơn 100 năm trước, lần đầu tiên người ta phát hiện đột quỵ gây ra thay đổi trong hoạt động trao đổi chất ở não, gây tổn thương não và làm trầm trọng tình trạng khuyết tật lâu dài. Nhiệt độ cơ thể ấm làm tăng hoạt động trao đổi chất, trong khi nhiệt độ cơ thể mát lại làm giảm các hoạt động này. Do đó, nhiệt độ cơ thể ấm sẽ làm tăng tổn thương cho não tổn thương do đột quỵ, trong khi nhiệt độ cơ thể mát làm giảm hoặc ổn định tổn thương não.

Hạ thân nhiệt hiện giờ đang được nghiên cứu như một cách để làm giảm bớt tổn thương của đột quỵ. Một bài báo được công bố trên số ra tháng 7 năm 2014 của tạp chí “Bác sĩ thần kinh học,” mô tả cách hạ thân nhiệt làm giảm lưu lượng máu não và làm giảm nhu cầu oxy của não. Quá trình này đã được chứng minh là giúp giảm bớt tổn thương gây ra do đột quỵ.

Nghiên cứu ở động vật

Một nghiên cứu trên chuột đã chứng minh kiểm soát thân nhiệt có thể chống lại tổn thương do đột quỵ. Khi những con chuột trong thí nghiệm liên tục được hạ nhiệt ít nhất 1,5 giờ mỗi phiên, xuất hiện những cải thiện đo lường được trong chức năng thần kinh. Tương tự vậy, duy trì thân nhiệt liên tục trong 12 giờ có thể bảo vệ được hệ thần kinh, trong khi nếu chỉ hạ thân nhiệt liên tục trong 6 giờ lại không có tác dụng bảo vệ nhiều. Kết quả này có thể đưa ra cho con người hướng đi nghiên cứu.

Hạ thân nhiệt điều trị đột quỵ

Vẫn có rất nhiều thử thách ngăn ứng dụng thực tế của hạ thân nhiệt trở thành phương pháp điều trị đột quỵ. Tuy nhiên, điều này có thể thay đổi. Một số thử nghiệm lâm sàng được thực hiện trên toàn thế giới điều tra việc hạ thân nhiệt ở bệnh nhân đột quỵ. Dữ liệu dự kiến ​​sẽ bao gồm các chi tiết quan trọng về thời điểm tối ưu và thời gian kiểm soát hạ thân nhiệt hiệu quả cũng như những phương pháp tốt nhất để hạ thân nhiệt bệnh nhân mà không gây tổn thương cho não bộ hoặc các cơ quan khác. Các nghiên cứu này cũng sẽ xác định nhiệt độ lý tưởng nhất. Hiện nay, mức nhiệt độ hạ thân nhiệt dao động trong khoảng 34 độ C và 35 độ C.

Những định hướng tương lai của hạ thân nhiệt?

Kiểm soát thân nhiệt có tiềm năng là một phương pháp bổ trợ trong điều trị đột quỵ, cùng với thuốc làm loãng máu, bồi hoàn dịch, điều chỉnh điện giải, duy trì huyết áp và ngăn ngừa nhiễm trùng. Hướng mới trong việc chăm sóc đột quỵ gồm phương pháp tiếp cận đa chiều nhằm bảo vệ tế bào não và phục hồi chức năng của não để tối ưu hóa chức năng thể chất và tinh thần sau một đột quỵ.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 29, 2015 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc