Nipal Virus: Điều gì khiến Việt Nam và nhiều nước châu Á phải siết chặt phòng ngừa?

Với tỷ lệ tử vong cao, khả năng gây biến chứng nặng và hiện chưa có vaccine phòng ngừa đặc hiệu, Nipal virus (NiV) đang khiến nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, phải tăng cường giám sát và phòng dịch từ sớm.

Virus Nipal nguy hiểm đến mức nào?

Virus Nipal được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm mầm bệnh có khả năng gây dịch lớn và hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát kịp thời.

Tỷ lệ tử vong trong các đợt bùng phát trước đây được ghi nhận dao động từ 40-75%, cao hơn nhiều so với nhiều bệnh truyền nhiễm phổ biến khác.

Bệnh do Nipal virus gây ra chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị hiện nay chủ yếu là điều trị hỗ trợ và kiểm soát biến chứng. Chính vì vậy, phòng ngừa và phát hiện sớm đóng vai trò then chốt.

So sánh mức độ nguy hiểm của virus Nipal và COVID-19

Tiêu chí	Virus Nipal	COVID-19
Tỷ lệ tử vong	Cao (40–75%)	Thấp hơn (tùy biến chủng)
Khả năng lây lan	Thấp hơn	Rất cao
Vaccine	Chưa có	Đã có
Điều trị đặc hiệu	Chưa có	Có thuốc hỗ trợ
Nguy cơ dịch lớn	Cao nếu bùng phát	Đã thành dịch toàn cầu và được kiểm soát.

Tìm hiểu chung về virus Nipal

Virus Nipal là gì?

Virus Nipal (Nipah virus) là một loại virus thuộc họ Paramyxoviridae, có khả năng lây truyền từ động vật sang người (zoonotic virus), đồng thời có thể lây từ người sang người trong điều kiện tiếp xúc gần.

Virus này lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1998–1999 trong một đợt bùng phát dịch tại Malaysia và Singapore, sau đó tiếp tục ghi nhận tại nhiều quốc gia Nam Á.

Virus Nipal sinh ra từ đâu?

Vật chủ tự nhiên của virus Nipal là loài dơi ăn quả (fruit bats), đặc biệt là các loài thuộc chi Pteropus. Virus có thể lây sang người thông qua:

• Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của dơi
• Ăn trái cây hoặc thực phẩm bị nhiễm nước bọt, nước tiểu của dơi
• Trung gian qua động vật khác (như heo trong một số đợt dịch trước).

Diễn biến dịch Nipal tại Ấn Độ

Chỉ vừa mới đây, các hãng truyền thông đưa tin Nipal virus tái bùng phát tại bang Tây Bengal – Ấn Độ, sau khi ghi nhận 5 ca nhiễm là y bác sĩ và 100 người dân đang cách ly.

Các đợt bùng phát trước đây thường:

• Xuất hiện rải rác nhưng có xu hướng tái phát
• Ghi nhận tỷ lệ tử vong cao
• Gây áp lực lớn lên hệ thống y tế địa phương.

Chính diễn biến khó lường này khiến các quốc gia trong khu vực, bao gồm Việt Nam, không thể chủ quan, dù chưa ghi nhận ca bệnh nội địa.

Đường lây lan của virus Nipal

Virus Nipal có thể lây truyền qua nhiều con đường:

• Từ động vật sang người: tiếp xúc với dơi hoặc thực phẩm nhiễm virus
• Từ người sang người: qua dịch tiết đường hô hấp, nước bọt, nước tiểu hoặc tiếp xúc gần khi chăm sóc người bệnhTrong môi trường y tế: nếu không áp dụng đúng biện pháp phòng hộ

Vì Nipal có khả năng lây từ người sang người nên nó được đánh giá là gây nguy cơ y tế nghiêm trọng.

Thời gian ủ bệnh của virus Nipal

Thời gian ủ bệnh của virus Nipal thường dao động từ 5 đến 14 ngày, nhưng trong một số trường hợp có thể kéo dài đến 45 ngày. Điều này gây khó khăn cho việc:

• Truy vết dịch tễ
• Phát hiện sớm ca bệnh
• Kiểm soát lây lan trong cộng đồng.

Triệu chứng khi nhiễm virus Nipal

Triệu chứng ban đầu của nhiễm Nipal virus thường không đặc hiệu, dễ nhầm với các bệnh nhiễm trùng thông thường:

• Sốt
• Đau đầu
• Đau cơ
• Mệt mỏi
• Buồn nôn, nôn
• Đột ngột thay đổi tính cách, dễ cáu gắt

Ở giai đoạn nặng, bệnh có thể tiến triển nhanh sang:

• Viêm não cấp
• Rối loạn ý thức
• Co giật
• Suy hô hấp

[article-yoast-faqs]

Kết luận

Virus Nipal có thể là mối đe dọa y tế nghiêm trọng do tỷ lệ tử vong cao và chưa có vaccine. Việc hiểu đúng về đường lây, triệu chứng và cách phòng ngừa giúp mỗi cá nhân chủ động bảo vệ bản thân và cộng đồng. Trong bối cảnh dịch bệnh có thể xuất hiện bất ngờ, cảnh giác nhưng không hoang mang chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe.

Hãy tiếp tục theo dõi HelloBacsi để cập nhật thông tin y tế chính xác và các khuyến cáo phòng bệnh mới nhất từ chuyên gia nhé!