Tổ đỉa

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 23/07/2020 . 5 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Bệnh tổ đỉa, hay chàm tổ đỉa, là một bệnh da liễu với biểu hiện đặc trưng là nổi mụn nước trên lòng bàn chân hoặc lòng bàn tay. Mụn rộp thường rất ngứa và mọng nước. Các mụn nước này thường tồn tại trong khoảng 3 tuần và đa số trường hợp là do dị ứng theo mùa hoặc căng thẳng.

Tìm hiểu chung

Bệnh tổ đỉa là gì?

Bệnh tổ đỉa là một loại viêm da được đặc trưng bởi các mụn nước ngứa trên lòng bàn tay và lòng bàn chân. Các mụn nước thường có kích thước khoảng 1–2 mm và lành sau hơn 3 tuần. Đỏ da ít khi xuất hiện nhưng thường tái phát. Tình trạng bệnh này xuất hiện lặp đi lặp lại có thể gây ra những vết nứt và dày da.

Triệu chứng thường gặp

Những dấu hiệu và triệu chứng bệnh tổ đỉa là gì?

Các mụn nước nhỏ có các đặc điểm sau:

  • Các mụn nước rất nhỏ (đường kính 3 mm hoặc nhỏ hơn). Chúng xuất hiện trên đầu và hai bên ngón tay, ngón chân, lòng bàn tay và lòng bàn chân.
  • Các mụn nước đục và nằm sâu. Chúng bằng hoặc hơi cao hơn so với bề mặt da và không dễ bị vỡ. Cuối cùng, những mụn nước kết hợp với nhau và tạo thành mụn nước lớn.
  • Các mụn nước có thể gây ngứa, đau hoặc không có triệu chứng gì cả. Mụn nước gây khó chịu hơn sau khi tiếp xúc với xà phòng, nước hoặc các chất kích thích.
  • Mụn nước sẽ vỡ khi gãi, giải phóng chất dịch bên trong khiến cho da trở nên cứng và cuối cùng là nứt. Nứt da gây đau đớn cũng như mất thẩm mỹ và thường phải mất vài tuần hoặc thậm chí cả tháng để chữa lành. Da khô và sẽ có vảy trong giai đoạn này.
  • Chất dịch từ các mụn nước là huyết thanh tích lũy giữa các tế bào da bị kích thích. Nó không phải là mồ hôi như trước đây nhiều người vẫn nghĩ.
  • Trong một số trường hợp, bóng nước xuất hiện trong lòng bàn tay hoặc ngón tay có thể kèm theo tình trạng sưng hạch bạch huyết. Lúc này, bạn sẽ có cảm giác ngứa ran ở cẳng tay và xuất hiện những hạch trong nách.
  • Móng tay hoặc móng chân bị ảnh hưởng có thể mất hình dạng thông thường.

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

bệnh tổ đỉa
Hình ảnh bệnh tổ đỉa ở bàn tay

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Chẩn đoán và điều trị sớm có thể ngăn chặn bệnh tổ đỉa trở nên nghiêm trọng hơn, vì vậy bạn hãy nói chuyện với bác sĩ ngay khi có thể để tránh tình trạng này xảy ra.

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nêu trên hoặc có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa mỗi người là khác nhau. Vì vậy hãy hỏi ý kiến bác sĩ để lựa chọn được phương án thích hợp nhất.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân bệnh tổ đỉa là gì?

Nguyên nhân gây ra bệnh lý này vẫn chưa được biết đến. Nó có thể liên quan đến một rối loạn da tương tự gọi là viêm da cơ địa, cũng như tình trạng dị ứng như sốt cỏ khô. Bệnh này có thể xuất hiện theo mùa ở những người bị dị ứng mũi.

Nguy cơ mắc phải

Những ai thường mắc phải bệnh tổ đỉa?

Bệnh tổ đỉa là bệnh viêm da phổ biến thứ 3 ở bàn tay. Phụ nữ mắc bệnh này nhiều gấp 2 lần đàn ông. Khoảng một nửa trong số những người bị bệnh tổ đỉa cũng bị viêm da cơ địa, một hình thức phổ biến của bệnh chàm.

Bạn có thể kiểm soát bệnh này bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. Hãy tham khảo bác sĩ để biết thêm thông tin chi tiết.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh tổ đỉa?

Yếu tố nguy cơ bệnh tổ đỉa bao gồm:

  • Căng thẳng. Bệnh xuất hiện nhiều hơn nếu bạn bị căng thẳng thể chất và tinh thần.
  • Tiếp xúc với kim loại. Chúng bao gồm coban và niken, thường là trong môi trường công nghiệp.
  • Da nhạy cảm. Những người bị phát ban sau khi tiếp xúc với một số chất kích thích có nhiều khả năng bị tổ đỉa.
  • Chàm cơ địa. Một số người bị chàm cơ địa có nguy cơ cao mắc phải bệnh lý này.

Điều trị hiệu quả

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán bệnh tổ đỉa?

Trong hầu hết trường hợp, bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh tổ đỉa sau khi kiểm tra cơ thể. Không có phương pháp xét nghiệm cụ thể nào có thể chẩn đoán bệnh tổ đỉa nhưng bác sĩ có thể đề nghị các xét nghiệm để loại trừ các bệnh da khác có triệu chứng tương tự, ví dụ như cạo da để xét nghiệm tìm nấm gây ra các bệnh chẳng hạn như nấm nông ở chân. Da dị ứng và nhạy cảm có thể được phát hiện khi da tiếp xúc với các chất khác nhau.

Những phương pháp nào dùng để điều trị bệnh tổ đỉa?

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các dấu hiệu và triệu chứng, phương pháp điều trị, cách trị tổ đỉa có thể bao gồm:

  • Corticosteroid. Kem và thuốc mỡ corticosteroid liều cao có thể giúp nhanh chóng làm biến mất các mụn nước. Bọc vùng da điều trị lại bằng bìa nhựa có thể cải thiện sự hấp thụ. Bác sĩ cũng có thể chườm ẩm sau khi điều trị bằng corticosteroid để tăng cường sự hấp thu của thuốc. Trong trường hợp nặng, bác sĩ có thể kê toa corticosteroid đường uống chẳng hạn như prednisone. Tuy nhiên, sử dụng nhóm thuốc này dài hạn có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng;
  • Liệu pháp ánh sáng. Nếu các phương pháp điều trị khác không hiệu quả, bác sĩ có thể khuyên bạn áp dụng liệu pháp ánh sáng đặc biệt kết hợp tiếp xúc tia cực tím với các loại thuốc giúp cho làn da tiếp nhận tốt hơn các lợi ích từ loại ánh sáng này.
  • Thuốc mỡ ức chế miễn dịch. Các loại thuốc như tacrolimuspimecrolimus có thể giúp ích cho những người không muốn dùng steroid. Tuy nhiên, các thuốc này có một tác dụng phụ là làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da.
  • Tiêm botulinum toxin. Một số bác sĩ có thể xem xét sử dụng thuốc botulinum toxin để điều trị các trường hợp bệnh nghiêm trọng.

Biến chứng

Bệnh tổ đỉa có nguy hiểm không?

Bệnh tổ đỉa thường sẽ biến mất trong một vài tuần mà không để lại biến chứng. Nếu bạn không làm xước da vùng bị ảnh hưởng, sẽ không để lại sẹo hay thâm đáng kể.

Nếu bạn chà xát vùng bị ảnh hưởng, bạn sẽ cảm thấy khó chịu hơn, hoặc bệnh sẽ lâu lành hơn. Bạn cũng có thể bị nhiễm trùng do trầy xước và vỡ mụn nước.

Mặc dù bệnh này có thể chữa lành hoàn toàn nhưng cũng có thể tái phát, bởi nhiều nguyên nhân của chàm tổ đỉa chưa được xác nhận rõ ràng, bác sĩ vẫn chưa tìm ra cách để ngăn chặn hoặc chữa khỏi bệnh.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh tổ đỉa?

Bạn sẽ có thể kiểm soát bệnh này nếu áp dụng các biện pháp sau:

Chườm ẩm, lạnh có thể giúp làm giảm sự khó chịu liên quan đến ngứa da. Bác sĩ có thể khuyên bạn dùng thuốc mỡ sau khi chườm. Kem dưỡng ẩm có thể cũng giúp da bớt khô và làm giảm ngứa tốt.

Những loại kem dưỡng ẩm có thể bao gồm:

  • Mỡ bôi trơn như vaseline
  • Các loại kem như Lubriderm® hoặc Eucerin®
  • Dầu khoáng
  • Ngâm với nước cây phỉ

Thay đổi chế độ ăn uống có thể có ích nếu thuốc không ngăn chặn được bùng phát. Vì dị ứng niken hay coban có thể gây ra bệnh chàm, nên bạn hãy loại bỏ thực phẩm có chứa những chất này. Bạn có thể bổ sung vitamin A vào chế độ ăn uống nhưng hãy hỏi bác sĩ trước khi làm như vậy.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy

Bài có nhiều người đọc

Mụn nước

Tìm hiểu về triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị, thuốc, chế độ ăn uống, theo dõi và phòng chống bệnh mụn nước trên Hello Bacsi.

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Hoàng Hiệp
Bệnh A-Z, Sức khỏe 16/02/2017 . 4 phút đọc

Đối phó với bệnh đậu mùa khó hay dễ?

Đừng nhầm lẫn đậu mùa và thuỷ đậu! Tìm hiểu về bệnh đậu mùa trên Hello Bacsi sẽ cho bạn biết về triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả.

Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
Tác giả Ban biên tập HelloBACSI
Bệnh da liễu, Chuyên đề sức khỏe 06/03/2016 . 2 phút đọc

Bệnh tay chân miệng là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Bệnh tay chân miệng là gì? Đây là một bệnh lý do nhiễm virus gây ra, không nghiêm trọng nhưng rất dễ lây lan, thường xảy ra ở trẻ nhỏ.

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Ngọc Anh
Bệnh A-Z, Sức khỏe 30/11/2015 . 4 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

các dạng bệnh viêm da ở trẻ em

Các dạng bệnh viêm da ở trẻ em và cách ngăn ngừa

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hoa Vũ
Ngày đăng 26/08/2020 . 1 phút đọc
nhiem-nhua-cay-doc

Nhiễm nhựa cây độc

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả BS. Đinh Thị Mai Hồng
Ngày đăng 22/01/2018 . 3 phút đọc
thủy đậu là gì

Bệnh thủy đậu (trái rạ)

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Ngày đăng 23/06/2017 . 7 phút đọc
Bệnh zona thần kinh

Zona thần kinh (giời leo)

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Hoàng Hiệp
Ngày đăng 17/02/2017 . 6 phút đọc