Liệt nửa người

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 11/05/2020 . 4 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Tìm hiểu chung

Hội chứng liệt nửa người là gì?

Liệt nửa người là tình trạng suy yếu ảnh hưởng đến một bên cơ thể. Tình trạng này có thể là liệt nửa người bên phải hoặc liệt nửa người bên trái, phụ thuộc vào bên bị ảnh hưởng. Nhìn chung, vùng não tổn thương khi đột quỵ sẽ quyết định phần nào của cơ thể bị liệt. Tổn thương não trái sẽ gây ra liệt nửa người phải và ngược lại. Người mắc tình trạng này vẫn có thể cử động được bên liệt nhưng sẽ yếu hơn hoặc không thể cử động trong một số trường hợp.

Liệt nửa người thường có hai dạng, bao gồm:

  • Liệt nửa người bẩm sinh: từng bị tổn thương não trong hoặc ngay sau khi sinh;
  • Liệt nửa người mắc phải: thường xảy ra trong cuộc sống, do chấn thương hoặc bệnh tật như đột quỵ gây ra.

Yếu nửa người có thể ảnh hưởng đến cánh tay, bàn tay, chân và các cơ mặt. Nếu bị yếu nửa người, bạn có thể gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động hàng ngày như ăn, mặc quần áo và sử dụng phòng tắm. Phương pháp điều trị phục hồi chức năng, bài tập ở nhà và thiết bị trợ giúp có thể giúp đỡ bạn trong quá trình phục hồi.

Triệu chứng

Những triệu chứng và dấu hiệu của hội chứng liệt nửa người là gì?

Các triệu chứng phổ biến của liệt nửa người bao gồm:

  • Mất thăng bằng
  • Khó đi
  • Khó nuốt
  • Khó nói
  • Tê, ngứa hoặc mất cảm giác ở một nửa cơ thể
  • Suy giảm khả năng cầm nắm
  • Cử động không rõ ràng
  • Yếu cơ
  • Thiếu sự phối hợp vận động

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nêu trên hoặc có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa mỗi người là khác nhau. Vì vậy hãy hỏi ý kiến bác sĩ để lựa chọn được phương án thích hợp nhất.

Nguyên nhân

Những nguyên nhân nào gây ra hội chứng liệt nửa người?

Các nguyên nhân chính gây liệt nửa người bao gồm xuất huyết não (đột quỵ xuất huyết) và các bệnh về mạch máu não và não, làm gián đoạn quá trình vận chuyển máu đến não (đột quỵ thiếu máu cục bộ).

Chấn thương (tổn thương não) cũng là nguyên nhân gây ra liệt nửa người. Các nguyên nhân quan trọng khác nhưng ít cấp tính hơn bao gồm khối u hoặc tổn thương não, áp xe não, bệnh phá hủy vỏ bọc xung quanh các tế bào thần kinh (ví dụ như bệnh đa xơ cứng), mạch biến chứng do nhiễm virus hoặc vi khuẩn (viêm màng não) và viêm não. Khi bị liệt nửa người, vùng tổn thương thường nằm ở bên não đối diện với phần bị tê liệt. Trong một vài trường hợp hiếm, bệnh truyền nhiễm do poliovirus (virus bại liệt) hoặc rối loạn các tế bào thần kinh vận động (neuron) trong tủy sống, thân não và vỏ não vận động cũng gây ra tình trạng này.

Nguy cơ mắc phải

Những ai thường mắc hội chứng liệt nửa người?

Liệt nửa người là tình trạng sức khỏe rất phổ biến và có thể ảnh hưởng đến bệnh nhân ở mọi lứa tuổi. Bạn có thể kiểm soát bệnh này bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. Hãy tham khảo bác sĩ để biết thêm thông tin chi tiết.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc hội chứng liệt nửa người?

Có rất nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc liệt nửa người, chẳng hạn như:

  • Tăng huyết áp
  • Bệnh tim mạch
  • Đột quỵ
  • Chấn thương khi sinh, chuyển dạ khó khăn, đột quỵ chu sinh ở thai nhi trong vòng 3 ngày
  • Tổn thương đầu sau chấn thương
  • Hội chứng đau nửa đầu
  • Bệnh tiểu đường
  • U não
  • Nhiễm trùng, cụ thể là viêm não và viêm màng não. Một số bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng, đặc biệt là nhiễm trùng huyết và áp xe cổ, có thể lan đến não nếu không có điều trị
  • Bệnh loạn dưỡng chất trắng não
  • Viêm mạch máu

Chẩn đoán và điều trị

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế, vậy nên tốt nhất là bạn hãy  tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán hội chứng liệt nửa người?

Bác sĩ có thể hỏi bạn về bệnh sử và khám lâm sàng để chẩn đoán tình trạng yếu cơ. Việc xác định dạng yếu cơ hoặc liệt có thể giúp bác sĩ tìm ra những nơi tổn thương trong hệ thống thần kinh.

Bạn cũng cần thực hiện một vài thủ thuật để xác định nguyên nhân gây ra liệt nửa người. Một số xét nghiệm cần thiết bao gồm:

  • Xét nghiệm công thức máu toàn bộ
  • Xét nghiệm sinh hóa máu
  • Chụp cắt lớp vi tính sọ não
  • Chụp cộng hưởng từ sọ não
  • Điện não đồ

Những phương pháp nào dùng để điều trị hội chứng liệt nửa người?

Người bị liệt nửa người thường phải mất một thời gian để phục hồi. Không phải tất cả các trường hợp đều có hiệu quả với cùng một phương pháp điều trị. Thay vào đó, bác sĩ sẽ điều trị bệnh phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân gây ra liệt nửa người. Một số phương pháp điều trị bao gồm:

  • Thuốc hạ áp và giảm cholesterol có thể dùng cho những người bị liệt nửa người do đột quỵ và có nguy cơ tái phát bệnh, chẳng hạn như tăng huyết áp và bệnh tim mạch;
  • Thuốc kháng đông giúp giảm tắc nghẽn mạch và nguy cơ đột quỵ trong tương lai;
  • Kháng sinh, thường được truyền qua tĩnh mạch, giúp chống viêm não;
  • Phẫu thuật để giải quyết phù não và lấy các dị vật trong não;
  • Thuốc giãn cơ;
  • Phẫu thuật để giải quyết vấn đề thứ phát, co cơ tự phát, tổn thương cột sống, tổn thương các dây chằng hoặc gân bên đối diện tổn thương;
  • Vật lý trị liệu giúp những vùng não xung quanh chỗ tổn thương có thể hoạt động. Phương pháp này cũng hỗ trợ những bên cơ thể không bị liệt, giúp bạn kiểm soát cử động và duy trì sức khỏe;
  • Các nhóm hỗ trợ, giáo dục gia đình;
  • Tâm lý trị liệu giúp bạn đối phó với những tác động tâm lý của bệnh.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của hội chứng liệt nửa người?

Bạn sẽ có thể kiểm soát bệnh này nếu áp dụng các biện pháp sau:

  • Duy trì vận động
  • Tăng cường hỗ trợ cơ chân và thăng bằng thông qua các bài tập
  • Mang giày phẳng, rộng
  • Sử dụng thiết bị trợ giúp theo chỉ định và không vịn tường hay bàn ghế khi đi bộ
  • Thận trọng với những thuốc có thể gây buồn ngủ
  • Cẩn thận khi đi bộ

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Hello Health Group không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Sự tác động của cocain đến sinh lý tim mạch của bạn

Nghiện cocaine không chỉ làm giảm tuổi thọ, mà còn ảnh hưởng đến sinh lý tim mạch của bạn như đau tim và thậm chí là đột quỵ

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Thu Anh Nguyen
Bệnh tim mạch, Chuyên đề sức khỏe 15/01/2020 . 5 phút đọc

Rách gân cơ nhị đầu

Khi vận động quá sức hoặc liên tục hay có chấn thương, rách gân cơ nhị đầu có thể xảy ra một phần hoặc hoàn toàn (đứt gân).

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Bệnh A-Z, Sức khỏe 13/01/2020 . 5 phút đọc

Tê nửa mặt bên phải: Dấu hiệu nghiêm trọng hơn bạn nghĩ!

Bạn cần cảnh giác với dấu hiệu tê nửa mặt bên phải vì đôi khi nó có thể là lời cảnh báo về một vấn đề sức khỏe nguy hiểm như đột quỵ.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Bí quyết sống khỏe, Sống khỏe 01/01/2020 . 5 phút đọc

8 nguyên nhân gây tê cánh tay không phải ai cũng biết

Mặc dù tê cánh tay thường được đánh giá là tình trạng vô hại nhưng đôi khi, nó có thể là lời cảnh báo về một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Vũ
Bí quyết sống khỏe, Sống khỏe 31/12/2019 . 6 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

Triệu chứng đột quỵ não ở nữ giới

Triệu chứng đột quỵ não ở nữ giới: Làm sao để nhận biết và xử lý sớm?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Dung Nguyen
Ngày đăng 26/05/2020 . 6 phút đọc
chọc dò tủy sống

Chọc dò tủy sống

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Ngày đăng 24/03/2020 . 5 phút đọc
chụp cộng hưởng từ mạch máu

Chụp cộng hưởng từ mạch máu

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Ngày đăng 08/03/2020 . 4 phút đọc
điện não đồ

Điện não đồ

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Ngày đăng 28/02/2020 . 6 phút đọc