Vitamin và khoáng chất là những chất mà cơ thể chỉ cần một lượng nhỏ (còn gọi là vi chất) để hoạt động hiệu quả. Khi mang thai, bạn sẽ cần nhiều hơn một số loại vitamin và khoáng chất so với bình thường [1]. Do đó, việc bổ sung vitamin và khoáng chất cho bà bầu là rất quan trọng giúp đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh cho cả mẹ và bé.
Khoáng chất và vitamin cho bà bầu: Mẹ nên bổ sung gì?
Ở tam cá nguyệt thứ nhất, axit folic và sắt là hai trong số nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng mẹ cần bổ sung.
- Axit folic: Dưỡng chất giúp ngăn ngừa dị tật ống thần kinh.[1] Mẹ bầu nên đảm bảo cung cấp đủ axit folic mỗi ngày trong suốt thời gian mang thai [2].
- Sắt: Thành phần tạo nên hemoglobin trong các tế bào hồng cầu, ngăn ngừa thiếu máu do thiếu sắt. [3] Về phác đồ bổ sung viên sắt/folic, phụ nữ có thai nên uống ngày 1 viên trong suốt thời gian có thai đến sau sinh 1 tháng. Mỗi viên gồm 60 mg sắt và 400 mcg acid folic [4].
Đến tam cá nguyệt thứ 2, đây là giai đoạn phát triển về khung xương, chiều cao của trẻ nên mẹ cần chú ý bổ sung các vitamin và khoáng chất như:
- Canxi và vitamin D3: Giúp đảm bảo xương và răng của bé phát triển chắc khỏe [1]. Nhu cầu khuyến nghị canxi cho mẹ bầu là 1.200mg/ngày, còn vitamin D3 là 15mcg mỗi ngày (khoảng 600 IU) [4].
- Kẽm: Khoáng chất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển bình thường, tham gia sản xuất insulin và enzyme, hình thành các tổ chức cũng như giúp cơ thể chuyển hóa năng lượng [4]. Lượng kẽm cần bổ sung ở mẹ bầu là 11 – 13mg mỗi ngày [6].
Thời điểm 20 tuần tuổi cũng là cột mốc quan trọng trong sự phát triển của thai nhi khi não bộ thai nhi tăng mạnh về khối lượng và dần hoàn thiện về chức năng. Từ tuần thứ 20 đến khi chào đời, kích thước não bộ tăng gấp 6 lần và tế bào thần kinh kết nối phức tạp hơn. Sự trưởng thành của não bộ rất quan trọng cho khả năng học hỏi và trí nhớ về sau. Quá trình này sẽ cần rất nhiều dưỡng chất như axit folic, vitamin B6, B12, mangan, đồng, iod, vitamin D3, cholin, sắt và kẽm [4].
Ở tam cá nguyệt thứ 3, giai đoạn não bộ tăng trưởng và trưởng thành nhanh nhất. Vì vậy, cần cung cấp đủ nhu cầu tăng lên về năng lượng và các chất dinh dưỡng của người mẹ khi mang thai. Trong đó, DHA có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành tế bào não và thị giác [4]. Bên cạnh DHA, mẹ cũng cần chú ý bổ sung lutein và vitamin E tự nhiên. Bởi việc kết hợp bổ sung 3 dưỡng chất này sẽ giúp bé hấp thụ DHA tốt hơn so với việc chỉ bổ sung DHA, từ đó tăng kết nối não bộ giúp trẻ thông minh hơn. Mục tiêu bổ sung DHA ở phụ nữ mang thai cần ít nhất là 200mg mỗi ngày [5]. Lượng vitamin E cho bà bầu được khuyến nghị là 15mg/ngày, tối đa 1.000mg [6].
Ngoài ra, còn nhiều vitamin khác cần được đảm bảo bổ sung đầy đủ ở mẹ bầu như các vitamin nhóm B, vitamin K, vitamin C [4].
Cách bổ sung vitamin và khoáng chất hiệu quả và tiện lợi cho bà bầu
Để cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất cho cơ thể, mẹ bầu nên kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm trong khẩu phần ăn hằng ngày. Bữa ăn mỗi ngày của mẹ cần có các thực phẩm giàu acid folic như rau lá xanh, nấm rơm, mầm lúa mì, đậu đỗ, các loại hạt, trái cây đặc biệt là cam, dâu tây, lê, dưa hấu… Đối với canxi, mẹ bầu có thể bổ sung thông qua các thức ăn như tôm, cua, ngao, sò, trứng và sữa. [4]
Một số mẹ bầu chọn sử dụng các sản phẩm bổ sung khoáng chất và vitamin cho bà bầu để cung cấp đầy đủ các vi chất cần thiết. Với lựa chọn này, mẹ cần tìm hiểu về các loại vitamin quan trọng trong thai kỳ và hiểu rõ hàm lượng, thời gian uống mỗi ngày để được hấp thu tốt nhất.
Một bí quyết giúp bổ sung vitamin và khoáng chất hiệu quả và tiện lợi trong cả 3 tam cá nguyệt đó là bổ sung thông qua sữa bầu [4]. Sữa cho mẹ bầu là thực phẩm dinh dưỡng được thiết kế dành riêng cho bà bầu, có các vi chất quan trọng cần thiết cho thai kỳ như sắt, kẽm, axit folic, DHA và 20 vitamin và khoáng chất quan trọng khác. Khi sử dụng trong thời gian mang thai sẽ giúp mẹ nhận đủ các vitamin và khoáng chất cần thiết. Đặc biệt, hàm lượng các dưỡng chất trong sữa bầu còn được tính toán theo tỷ lệ hợp lý, giúp cân bằng dinh dưỡng.
Ngoài ra, nhiều sản phẩm sữa bầu còn có hương vị thơm ngon, dễ uống. Điều này rất quan trọng, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ nhất bởi đây là thời điểm mẹ hay gặp tình trạng ốm nghén với các triệu chứng như nôn, buồn nôn… [7] khiến mẹ khó đảm bảo khẩu phần ăn.
Đặc biệt, sản phẩm sữa bầu tiên tiến, uy tín còn có công thức ít béo, chỉ số đường huyết thấp nên sẽ giúp mẹ dễ kiểm soát cân nặng trong thời gian đầu sau sinh. Một ly sữa bầu 100ml chỉ cung cấp khoảng 72 kcal, tương đương với 100ml sữa tươi cung cấp khoảng 74 kcal nhưng lại đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng tăng cao của mẹ.
Một cách đo lường khác là mỗi ly pha chuẩn (36,5g bột) cung cấp khoảng 129 kcal; nếu pha hai ly mỗi ngày sẽ cung cấp khoảng 258 kcal, tương đương mức năng lượng cần tăng thêm được khuyến nghị trong 3 tháng giữa thai kỳ theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Các mẹ có thể kiểm tra bảng thành phần ở mặt sau bao bì sản phẩm để nắm rõ thông tin năng lượng và hàm lượng dinh dưỡng.
Việc dùng sữa bầu có thương hiệu uy tín, được nghiên cứu khoa học còn mang lại lợi ích sau sinh vì giúp lợi sữa cho mẹ, tăng khả năng trẻ sơ sinh nhận được nguồn dinh dưỡng tốt nhất từ sữa mẹ và phát triển khỏe mạnh. Do đó, trong thời gian mang thai, mẹ nên cân nhắc dùng thêm các sữa bầu uy tín, ưu tiên lựa chọn các sản phẩm sữa bầu được chứng minh lâm sàng trên mẹ bầu Việt Nam để cung cấp đủ dưỡng chất cho mẹ trong suốt thai kỳ [8].
Mẹ bầu nên ưu tiên các dưỡng chất phù hợp với sự phát triển của thai kỳ theo từng tam cá nguyệt. Mẹ có thể bổ sung các chất dinh dưỡng theo nhiều cách khác nhau, trong đó việc chọn uống sữa bầu sẽ là cách đơn giản, hiệu quả để dễ dàng kiểm soát được hàm lượng các dưỡng chất cung cấp cho cơ thể mỗi ngày. Sữa bầu với công thức được nghiên cứu dựa trên nhu cầu dinh dưỡng cần thiết cho mẹ sẽ giúp đáp ứng nhu cầu tăng cao của các vi chất quan trọng như axit folic, sắt, canxi, DHA…
SIM-C-78-25
