Thời điểm ăn dặm là giai đoạn hệ tiêu hóa của bé có bước “chuyển mình”, tuy dần hoàn thiện nhưng vẫn đối mặt với nhiều thử thách vì dễ rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, đây là lúc mẹ cần quan tâm đến việc chăm sóc dinh dưỡng, đặc biệt là cần duy trì cho bé bú mẹ để phần nào giúp bé dần thích nghi. Vậy sau giai đoạn bé bú mẹ thì nên chọn nguồn dinh dưỡng hỗ trợ nào? Sữa A2 có tốt cho bé không và tại sao nguồn dinh dưỡng này lại được nhiều mẹ tin tưởng lựa chọn? Hãy cùng Hello Bacsi xem tiếp bài viết bên dưới để có lời giải đáp mẹ nhé!
Rối loạn tiêu hóa thường “ghé thăm” ở giai đoạn bé ăn dặm
Rối loạn tiêu hóa trong năm đầu đời thường khiến trẻ trải qua một số triệu chứng nhẹ như đầy hơi, chướng bụng, nôn trớ, đau bụng, tiêu chảy, táo bón… Theo một nghiên cứu, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện và chế độ dinh dưỡng là những nguyên nhân chính khiến trẻ gặp những triệu chứng kể trên [1].
Trẻ tập ăn dặm chưa quen với việc ăn quá nhiều
Theo một nghiên cứu về rối loạn tiêu hóa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ dưới 6 tháng tuổi bị nôn trớ là 9.3% nhưng tỷ lệ này đã tăng lên đạt 12.1% ở trẻ từ 7 – 12 tháng tuổi. Bên cạnh đó, táo bón cũng là một biểu hiện rối loạn tiêu hóa phổ biến trong giai đoạn trẻ 7 – 48 tháng tuổi. [2]
Nghiên cứu này lý giải, trẻ 7 – 12 tháng tuổi thường bắt đầu giảm bú mẹ hoàn toàn. Thay vào đó, trẻ thường bú mẹ kết hợp công thức sữa, ăn dặm kết hợp công thức sữa hoặc thậm chí vừa bú mẹ vừa kết hợp công thức sữa và ăn dặm. Điều này có thể dẫn đến tình trạng ăn quá nhiều, từ đó làm trầm trọng thêm tình trạng trào ngược nôn trớ ở trẻ [2].
Sự thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột trong giai đoạn ăn dặm
Khi trẻ bắt đầu ăn dặm, hệ vi sinh đường ruột sẽ có sự thay đổi mạnh mẽ về thành phần và cách hoạt động. Sự thay đổi này diễn ra theo xu hướng giúp vi sinh vật đường ruột trở nên đa dạng hơn và dần ổn định giống với người trưởng thành [3]. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, việc chưa kịp thích nghi với sự thay đổi trong chế độ ăn có thể gây bất lợi cho hệ vi sinh vật đường ruột và có thể dẫn đến mất cân đối. Từ đó, khiến trẻ gặp các vấn đề về về tiêu hoá như đau bụng, khó tiêu, đầy hơi, táo bón…
Tiêu hóa protein trong thức ăn dặm không giống như sữa mẹ
Khi trẻ bước vào giai đoạn, việc bổ sung protein từ các thức ăn khác ngoài sữa mẹ là rất quan trọng đối với cho sức khỏe. Vì điều này ảnh hưởng đến sự tăng trưởng, cấu trúc cơ – mỡ của cơ thể, sự phát triển trí não, khả năng điều chỉnh cảm giác đói no và hoạt động của các hormone. [4]
Tuy nhiên, thành phần, cấu trúc và kết cấu của thức ăn dặm như cháo ngũ cốc, thịt xay… rất khác với sữa mẹ nên cũng làm thay đổi cách cơ thể bé tiêu hóa protein so với khi chỉ bú mẹ. Thêm vào đó, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện cũng làm ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thu protein khi ăn dặm. Nếu trẻ gặp vấn đề về tiêu hóa protein, điều đó có thể gây ra nhiều vấn đề như [4]:
- Đau bụng
- Táo bón
- Tiêu chảy
- Kém hấp thu
- Dị ứng…
Giai đoạn ăn dặm: Làm sao để trẻ ít bị rối loạn tiêu hóa?
Như đã chia sẻ, rối loạn tiêu hóa rất dễ xảy ra trong giai đoạn 7 – 12 tháng tuổi [2]. Đây là tình trạng nếu xảy ra thường xuyên có thể khiến con hấp thu kém, thiếu hụt dinh dưỡng ảnh hướng đến sự phát triển và tăng trưởng [5]. Do đó, việc cải thiện các vấn đề tiêu hóa và bảo vệ sức khỏe đường ruột của trẻ giai đoạn đầu đời là điều cần thiết. Sau đây là một vài lời khuyên hữu ích mà mẹ có thể tham khảo:
Duy trì cho bé bú mẹ
Theo khuyến nghị, dù trẻ đã ăn dặm từ 6 tháng tuổi thì vẫn nên duy trì cho bé bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Việc trẻ được tiếp tục bú mẹ sau 6 tháng được chứng minh là giúp chống lại nguy cơ tử vong do bệnh tật, giảm thừa cân béo phì, tăng các chỉ số thông minh…[6]. Đồng thời, đạm trong sữa mẹ đặc biệt mềm, dễ tiêu nên sẽ phù hợp với hệ tiêu hóa non nớt của trẻ nhỏ [7].
Với những trường hợp không đủ điều kiện cho bé bú tiếp, mẹ có thể cân nhắc nhờ đến sự hỗ trợ của nguồn dinh dưỡng chứa đạm A2. Đây là loại đạm quý, đặc biệt hữu ích với hệ tiêu hóa non nớt của trẻ và chỉ có trong những giống bò thuần chủ. Khi được tiêu hóa, loại đạm này không tạo ra BCM-7, một hoạt chất có thể gây kích ứng đường tiêu hóa, có thể làm trẻ bị tiêu chảy, đầy hơi, đau bụng… [8]
Chuẩn bị thức ăn dặm đa dạng, dễ tiêu hóa và hấp thu
Khi chuẩn bị thức ăn dặm cho con trong thời gian đầu, mẹ nên xay nhuyễn thực phẩm rồi trộn với sữa để bé dễ làm quen [9]. Ở giai đoạn đầu, mẹ nên cho bé ăn một lượng nhỏ các món có vị ngọt, loãng để hệ tiêu hoá quen dần. Sau khi bé đã quen, mẹ hãy tăng độ đặc và bắt đầu cho bé thử các món có vị mặn như thịt, cá… Tránh ép bé ăn quá nhiều hoặc ăn các món đặc khi mới tập ăn vì điều này khiến hệ tiêu hoá dễ bị “quá tải”.
Theo dõi phân của bé trong giai đoạn ăn dặm
Trong giai đoạn ăn dặm, phân của trẻ có xu hướng cứng, sẫm màu và có mùi hơn. Hơn nữa, do hệ tiêu hóa chưa quen với việc xử lý các thức ăn khác ngoài sữa nên đôi khi mẹ phát hiện những mảnh thức ăn có trong phân của trẻ. Trong trường hợp trẻ đi ngoài phân quá lỏng, đó là biểu hiện của tiêu chảy. Nếu trẻ đi ngoài phân nhỏ như phân dê, cứng và rặn khó khăn, đó là biểu hiện của táo bón. Mẹ nên chú ý theo dõi đặc điểm phân khi trẻ đi ngoài để điều chỉnh thực đơn ăn dặm phù hợp hơn [10].
Chọn sữa chứa đạm A2 cho bé sau giai đoạn bú mẹ – Bí quyết giúp bé giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa
Sau giai đoạn bú mẹ, mẹ nên chủ động tìm hiểu và chọn nguồn dinh dưỡng an toàn, phù hợp với nhu cầu của con. Đối với đạm sữa, để hỗ trợ quá trình tiêu hóa hấp thu của trẻ, mẹ nên ưu tiên những sữa chứa đạm A2. Vậy đạm A2 có tác dụng gì?
Đạm A2 hoặc β–casein A2 là một trong hai dạng chính trong thành phần đạm casein của sữa bò và chỉ có trong các giống bò nguyên thuỷ. Ngày nay, để có được nguồn sữa A2 thuần khiết là cả một kỳ công, bắt đầu từ việc sàng lọc, xác định đúng giống bò A2 nguyên thủy, đến sự chắt chiu trong chăm sóc và lai tạo thuần chủng. Không chỉ quý hiếm, nhiều nghiên cứu còn chỉ ra đạm A2 là loại đạm đặc biệt hữu ích cho trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa non nớt bởi:
- Hỗ trợ tiêu hóa, giúp trẻ “nhẹ bụng, dễ tiêu”: Quá trình thủy phân đạm β-casein A1 tạo ra β-casomorphin-7 (BCM-7). Đây là một loại peptide có khả năng kích hoạt các thụ thể opioid, làm giảm nhu động ruột, khiến thức ăn di chuyển qua ruột lâu hơn và gây ra nhiều vấn đề khó chịu cho đường tiêu hóa. Trong khi đó, tiêu thụ đạm A2 không tạo ra “phụ phẩm” BCM-7 nên sẽ có lợi hơn đối với đường ruột chưa hoàn thiện của trẻ nhỏ. Theo một nghiên cứu, việc trẻ được bổ sung đạm A2 mà không “kèm theo” đạm A1 có thể giúp cải thiện quá trình tiêu hóa; giảm các triệu chứng khó chịu như chướng bụng, ợ hơi, táo bón… [8].
- Tiềm năng đề kháng bảo vệ trẻ từ bên trong: Đạm β-casein A2 không chỉ có lợi cho hệ tiêu hóa mà còn là dưỡng chất góp phần vào quá trình điều hòa miễn dịch. Theo một nghiên cứu, đạm β-casein A2 giúp thúc đẩy sản xuất axit béo chuỗi ngắn và tăng tính đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột. Qua đó giúp tăng cường chức năng miễn dịch niêm mạc ruột và chức năng tế bào miễn dịch. Điều này cho thấy rằng đạm A2 là một dưỡng chất quý có tiềm năng giúp trẻ phát huy khả năng miễn dịch [11].
Cùng với đạm A2, mẹ cũng nên ưu tiên nguồn dinh dưỡng có cả HMO và MFGM bởi 3 thành phần khi được bổ sung đồng thời sẽ trực tiếp hoặc gián tiếp cộng hưởng các tính năng, tác dụng để nâng cao sức khỏe cho trẻ. Trong đó, HMO là dưỡng chất chiếm hàm lượng nhiều thứ 3 trong sữa mẹ với 6 loại phổ biến là 2’-FL, 3-FL, DFL, LNT, 3’-SL, 6’-SL [12]. Việc bổ sung đủ 6 loại HMO sẽ tối ưu hóa hệ vi sinh đường ruột, nâng cao hiệu quả miễn dịch và sức khỏe tổng thể cho trẻ [13].
Còn MFGM (Milk Fat Globule Membrane) hay màng cầu béo sữa là lớp màng bao quanh thành phần chất béo trong sữa, chứa nhiều chất dinh dưỡng hoạt tính như protein, carbohydrate và lipid. Trong đó, các lipid phân cực giúp bảo vệ cấu trúc màng tế bào và hỗ trợ truyền tín hiệu thần kinh, từ đó góp phần tăng cường sức khỏe não bộ [14].
Hiệu quả cộng hưởng từ bộ 3 dưỡng chất đạm A2, HMO và MFMG sẽ xây dựng nền tảng giúp trẻ phát triển tốt nhất, đặc biệt là trong những năm đầu đời nhiều “thử thách” đối với hệ tiêu hóa.
Giai đoạn trẻ 7 – 12 tháng tuổi là một cột mốc phát triển quan trọng. Trong giai đoạn này, trẻ đã sẵn sàng làm quen với nhiều loại thức ăn khác nhau ngoài sữa mẹ. Tuy nhiên, hệ tiêu hóa vẫn chưa hoàn thiện khiến trẻ dễ gặp các triệu chứng rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, việc chủ động xây dựng chế độ ăn dặm phù hợp là giải pháp cần thiết để hỗ trợ trẻ ăn dặm phát triển khỏe mạnh.
