Với trẻ sinh mổ, do nguy cơ miễn dịch kém ngay từ khi sinh nên bé cần được bổ sung các dưỡng chất cần thiết nhằm hỗ trợ tăng cường miễn dịch, giúp bé phát triển khỏe mạnh. Để việc dùng sữa của trẻ đạt hiệu quả tối ưu, khi chọn sữa cho bé, cha mẹ đừng bỏ qua một số kinh nghiệm chọn sữa cho bé trên 1 tuổi được chia sẻ trong bài viết sau nhé!
Việc chọn sữa cho trẻ sinh mổ có khác so với trẻ sinh thường?
Nhìn chung, với bé sinh mổ, việc chăm sóc cho bé nói chung và việc chọn sữa cho bé nói riêng sẽ ít nhiều có sự khác biệt so với bé sinh thường. Nguyên nhân là bởi so với bé sinh thường, bé sinh mổ sẽ gặp nhiều bất lợi về miễn dịch. Điều này xuất phát từ sự khác biệt về phương thức sinh nở khiến bé không có cơ hội tiếp xúc với hệ vi sinh vật tại đường sinh của mẹ cũng như bé có nguy cơ thiếu hụt kháng thể nhận từ mẹ để bảo vệ bé trong những năm tháng đầu đời. [1]
Nghiên cứu cho thấy, lượng kháng thể IgG bé sinh mổ nhận được sẽ thấp hơn đến 45% so với bé sinh thường. Ngoài ra, trẻ sinh mổ cũng có nguy cơ chậm nhận được nguồn sữa non có lượng kháng thể IgA cao. [2]
Cùng với đó, việc mất cơ hội tiếp xúc với hệ vi sinh tại đường sinh tự nhiên của mẹ còn khiến thành phần hệ vi sinh đường ruột của bé sinh mổ có sự khác biệt so với bé sinh thường. Nghiên cứu cho thấy hệ vi sinh đường ruột của trẻ sinh mổ kém đa dạng hơn, thiếu đi một số chủng lợi khuẩn quan trọng ở trẻ sinh thường và người trưởng thành khỏe mạnh, thay vào đó là sự “xâm chiếm” của hại khuẩn từ môi trường bệnh viện. Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ miễn dịch ở trẻ. [1] Nghiên cứu cũng cho thấy trẻ sinh mổ có nguy cơ cao mắc một số bệnh lý so với bé sinh thường như: [4], [5]
Với những bất lợi kể trên, khi chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ sinh mổ, đặc biệt là việc chọn sữa cho bé sau cai sữa, mẹ nên ưu tiên những nguồn dinh dưỡng có các thành phần hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp bé tăng cường sức đề kháng để “bù đắp” phần nào những “thiệt thòi” về miễn dịch cho bé. Vậy sữa tốt cho trẻ sinh mổ sau cai sữa nên có những thành phần nào?
Chuyên gia mách mẹ 3 tiêu chí quan trọng khi chọn sữa cho bé sinh mổ
Việc chọn sữa cho trẻ sinh mổ là một việc quan trọng, bởi ngoài chế độ ăn, các bé cần được bổ sung dưỡng chất từ để hỗ trợ củng cố hệ miễn dịch và phát triển khỏe mạnh. Để việc dùng sữa của trẻ đạt hiệu quả tối ưu, kinh nghiệm chọn sữa cho bé trên 1 tuổi là cha mẹ cần lưu ý các tiêu chí sau:
Sữa phải chứa phức hợp dưỡng chất giúp bé sinh mổ tăng cường miễn dịch
Hệ miễn dịch hoạt động tốt là điều cần thiết để duy trì sức khỏe tổng thể. Việc hấp thụ chất dinh dưỡng tối ưu được chứng minh là có tác dụng điều chỉnh sự trưởng thành của hệ miễn dịch và phản ứng với tình trạng viêm thông qua chức năng của hệ vi sinh vật đường ruột và các cơ chế khác [6]. Do đó, khi chọn sữa cho bé sinh mổ, mẹ nên lựa chọn nguồn dinh dưỡng có các thành phần đã được chứng minh là có thể hỗ trợ miễn dịch cho trẻ sinh mổ như:
- Lactoferrin: protein miễn dịch có khả năng kháng khuẩn, cân bằng vi sinh, điều hòa miễn dịch và hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt hiệu quả. [7]
- Sữa non ColosIgG 24h: Loại sữa được thu hoạch trong 24 giờ có hàm lượng kháng thể IgG cao giúp “bù đắp” phần nào lượng kháng thể IgG bị thiếu hụt cho bé sinh mổ.
- Synbiotics: Synbiotic gồm các lợi khuẩn (probiotics) như Bifidus kết hợp với chất xơ (prebiotics) như 2’-FL HMO và FOS giúp nuôi dưỡng, phát triển hệ vi sinh đường ruột. Qua đó, tạo hàng rào lợi khuẩn khỏe mạnh và cân bằng, giúp tăng cường miễn dịch đường ruột cho trẻ. [8]
Hiện với sự tiến bộ của khoa học trong chăm sóc dinh dưỡng, các nghiên cứu ứng dụng công nghệ còn chọn lọc chính xác cấu trúc các phân tử protein trong sữa non bò để tách lọc thành nguyên liệu IgHM chứa nhóm kháng thể tương đồng về cấu trúc với kháng thể trong sữa mẹ (Immunoglobulin like Human Milk).
Nhờ sự tương đồng này, nhóm kháng thể có trong nguyên liệu IgHM sẽ tương tác chính xác với các thụ thể miễn dịch ở đường ruột của trẻ; kích thích quá trình miễn dịch và tăng khả năng “chữa lành” niêm mạc ruột ở các tổn thương. Ngoài ra, nguyên liệu này cũng không bị nhận diện là yếu tố lạ nên hạn chế dị ứng.
Với những ưu điểm kể trên, khi lựa chọn sữa cho trẻ sinh mổ, những sản phẩm sữa chứa nguyên liệu IgHM sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc bởi thành phần này sẽ hỗ trợ tăng cường miễn dịch mạnh và đặc hiệu cho trẻ.
2. Sữa phải phù hợp với độ tuổi của bé
Mỗi giai đoạn phát triển của trẻ có những nhu cầu dinh dưỡng đặc thù khác nhau. Sản phẩm sữa công thức được chia theo các giai đoạn (0-6 tháng, 6-12 tháng, trên 1 tuổi…) nhằm đáp ứng tối ưu các nhu cầu dinh dưỡng cho quá trình phát triển. Do đó, để có thể nhận được đầy đủ dưỡng chất đáp ứng nhu cầu phát triển khỏe mạnh, cha mẹ cần chọn loại sữa phù hợp với độ tuổi của bé [9].
Ngoài ra, một số trẻ có thể gặp phải các vấn đề sức khỏe như nhẹ cân, tiêu hóa kém… hay mẫn cảm với một số thành phần trong sữa công thức. Trong những trường hợp như vậy, cha mẹ nên cân nhắc cho bé dùng loại sữa công thức được thiết kế để đáp ứng nhu cầu và tình trạng sức khỏe của trẻ: sữa có đạm dễ tiêu giúp hỗ trợ quá trình tiêu hóa, hỗ trợ tăng cân, tăng chiều cao…
3. Sữa chứa đầy đủ các dưỡng chất giúp bé tăng cân, chiều cao và phát triển trí não
Khi chọn sữa cho bé, ngoài 2 tiêu chí ở trên, cha mẹ đừng quên chọn sữa có đầy đủ các dưỡng chất giúp bé phát triển trí não, thể chất tối ưu. Hãy ưu tiên các sản phẩm sữa có các thành phần:
- Hỗ trợ phát triển chiều cao: Nhờ sự kết hợp của canxi, khoáng chất thiết yếu giúp xây dựng cấu trúc xương với vitamin D3 giúp tăng hấp thu canxi hiệu quả, hỗ trợ phát triển xương, từ đó hỗ trợ tăng trưởng chiều cao cho trẻ tốt hơn. [10]
- Hỗ trợ tăng cân hiệu quả: Đạm whey, MCT (axit béo chuỗi trung bình) – một loại chất béo dễ hấp thu nhanh qua đường ruột) dễ hấp thu cùng hệ vitamin và khoáng chất đa dạng.
- Hỗ trợ sự phát triển não bộ và thị giác: Với các dưỡng chất cần thiết cho việc hoàn thiện cấu trúc và chức năng của não bộ như DHA, ARA, omega-3, omega-6, choline, taurine, i ốt, vitamin A…
Lời khuyên của chuyên gia khi chọn sữa cho bé sinh mổ
1. Cố gắng duy trì việc cho bé bú mẹ đến khi 2 tuổi hoặc lâu hơn
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) khuyến nghị trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ kết hợp với ăn dặm đến ít nhất 2 tuổi hoặc lâu hơn. [12] Bởi sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ [13].
Các yếu tố chống nhiễm khuẩn, đặc biệt là kháng thể chỉ có trong sữa mẹ có tác dụng giúp trẻ phòng, chống bệnh tiêu chảy, nhiễm khuẩn đường hô hấp và một số bệnh nhiễm khuẩn khác. [12] Do đó, nếu có đủ điều kiện, mẹ hãy cố gắng duy trì việc cho bé bú đến khi 2 tuổi hoặc lâu hơn để bé nhận được “trọn vẹn” lợi ích từ sữa mẹ.
2. Không đổi sữa liên tục
Khi thấy bé không chịu uống sữa, uống ít hoặc không tăng cân – tăng chiều cao… như mong muốn, nhiều cha mẹ vội vàng đổi sang loại sữa khác cho con. Việc đổi sữa liên tục trong thời gian ngắn có thể khiến hệ tiêu hóa của trẻ bị không kịp thích nghi với các thành phần có trong sữa mới. Do đó, nếu bé mới chuyển từ sữa mẹ sang sữa công thức hoặc mới bắt đầu uống một loại sữa mới, cha mẹ nên kiên nhẫn theo dõi phản ứng của bé ít nhất vài tuần trước khi quyết định thay đổi sang dùng loại sữa khác.
Ngoài ra, các loại sữa công thức khác nhau có muỗng đong kích thước khác nhau và cách pha chế khác nhau, vì vậy việc thay đổi sữa công thức liên tục có thể gây nhầm lẫn. Nếu bạn cần đổi sữa công thức cho bé, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng và đọc kỹ thành phần sữa và hướng dẫn pha sữa và cách bảo quản trên nhãn sản phẩm mới.
3. Theo dõi các chỉ số tăng trưởng của trẻ
Nếu bé uống sữa tăng cân đều đặn, ít gặp vấn đề tiêu hoá như khó tiêu, đầy hơi… thì đây chính là dấu hiệu nhận biết trẻ hợp sữa [15]. Ngoài ra, trẻ sinh mổ có nhu cầu dinh dưỡng đặc thù hơn so với trẻ sinh thường. Do đó, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ dinh dưỡng hoặc chuyên gia nhi khoa để được tư vấn loại sữa, chế độ dinh dưỡng và cách chăm sóc phù hợp giúp bé phát triển khỏe mạnh.
4. Xem kỹ thành phần sữa và lựa chọn sữa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng
Nhiều cha mẹ thường chỉ nhìn vào những lời quảng cáo trên các trang mạng xã hội như “sữa tăng đề kháng”, “sữa non giàu kháng thể” mà bỏ qua việc kiểm tra bảng thành phần chi tiết và nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm. Điều này có thể khiến cha mẹ chọn nhầm loại sữa không phù hợp với nhu cầu thực tế của bé hay mua phải sữa kém chất lượng.
Lời khuyên là cha mẹ nên đọc kỹ bảng thành phần, đặc biệt chú ý đến hàm lượng kháng thể, vitamin, khoáng chất, synbiotic và chất xơ hòa tan. Chẳng hạn như sữa có chứa sữa non 24h có hàm lượng kháng thể cao, lactoferrin và IgHM… giúp tăng cường miễn dịch tự nhiên, tốt cho trẻ sinh mổ.
Hy vọng bài viết trên đã giúp các cha mẹ có con sinh mổ chọn được loại sữa phù hợp cho bé. Việc lựa chọn đúng loại sữa đóng vai trò rất quan trọng, góp phần hỗ trợ hệ thống miễn dịch, cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa, phát triển trí não và thể chất cho con từ sớm.
