Nhiều anh chị nhắn hỏi tôi: "Bác sĩ ơi, em ngủ đủ giấc mà sáng dậy vẫn uể oải, đầu óc mù mờ, tăng cân dù ăn không nhiều — em bị gì vậy?"
Là bác sĩ chuyên hô hấp và y học giấc ngủ, tôi thấy rất nhiều người rơi vào đúng vòng xoáy này mà không biết: giấc ngủ kém và kháng insulin nuôi nhau lớn lên.
Cơ chế đơn giản: khi ngủ mà bị ngưng thở (OSA) — thường biểu hiện bằng ngáy to, ngắt quãng, đái đêm, sáng dậy đau đầu — cơ thể bị thiếu oxy nhiều lần mỗi giờ. Tình trạng này làm tế bào "trơ" dần với insulin, khiến đường huyết khó kiểm soát và mỡ bụng tích lại. Mỡ bụng nhiều lại làm đường thở dễ xẹp hơn khi ngủ, ngáy nặng hơn. Cứ thế lặp lại mỗi đêm.
Điều đáng tiếc là đa số chỉ đi khám tiểu đường, hoặc chỉ khám giấc ngủ, hiếm khi nối hai thứ với nhau. Trong khi nếu điều trị song song thì kết quả thường tốt hơn hẳn.
Vài dấu hiệu nên lưu ý: ngáy to kèm ngừng thở, mệt mỏi ban ngày dù ngủ đủ, vòng eo tăng, đường huyết nhích lên. N