Tìm hiểu về bệnh Crohn

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Bệnh Crohn là tình trạng hệ tiêu hóa bị viêm nhiễm, trong đó hồi tràng và đại tràng là hai bộ phận chủ yếu bị ảnh hưởng nhiều nhất nên có thể dẫn đến những bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa.

Hồi tràng là phần cuối cùng của ruột non, có chức năng hấp thụ các axit béo, glycerol, vitamin B12 và các loại muối mật khác. Hồi tràng cũng là bộ phận tiết hormone và enzym để bẻ gãy carbohydrate và protein trong quá trình tiêu hóa.

Khác với hồi tràng, đại tràng có chức năng loại bỏ thức ăn thừa sau khi các chất dinh dưỡng đã được hấp thụ hết. Các loại vi khuẩn và chất thải khác cũng được đại tràng loại bỏ khỏi cơ thể.

Triệu chứng của bệnh Crohn

Phần lớn những triệu chứng của bệnh đều xảy ra ở đường tiêu hóa tuy nhiên những bộ phận khác trên cơ thể cũng có thể có những triệu chứng như:

  • Tiêu chảy – một vấn đề rất phổ biến ở những bệnh nhân mắc bệnh Crohn;
  • Sốt và kiệt sức do viêm hay nhiễm trùng;
  • Đau bụng và co thắt do viêm và loét ở đường tiêu hóa. Tình trạng co thắt có thể gây tiêu chảy và những cảm giác khó chịu như buồn nôn hay ói mửa;
  • Có máu trong phân;
  • Thiếu máu – tình trạng cơ thể thiếu hụt các tế bào hồng cầu;
  • Đau miệng do loét;
  • Chán ăn và sụt cân do bị co thắt, đau dạ dày và viêm nhiễm làm giảm khả năng tiêu hóa;
  • Bệnh lý quanh hậu môn – đau hay rỉ dịch xung quanh hậu môn do viêm (rò hậu môn);
  • Viêm da, mắt và khớp xương;
  • Viêm gan hay viêm đường mật;
  • Xuất hiện các vết sưng, đỏ tấy dưới da;
  • Trẻ có thể bị chậm lớn và chậm phát triển sinh lý.

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và vị trí viêm nhiễm mà người bệnh sẽ có những triệu chứng khác nhau,

Trong những giai đọan đầu, bệnh Crohn sẽ gây ra các vết trầy nhỏ, nông và những vết lõm trên thành ruột. Những vết trầy này sẽ dần to ra và sâu hơn cho tới khi chúng trở thành những vết loét. Các vết loét này có thể gây sẹo và những vết chai ở ruột và cuối cùng sẽ làm thu hẹp ruột và tạo những lỗ thủng trên thành ruột. Vi khuẩn có thể lan từ ruột sang các cơ quan nội tạng và ổ bụng xung quanh.

Ruột bị thu hẹp có thể gây cản trở dòng thức ăn và dịch vị. Các triệu chứng khi hệ tiêu hóa bị tắc nghẽn sẽ xuất hiện như co thắt bụng dữ dội, buồn nôn, ói mửa và chướng bụng.

Nguyên nhân gây bệnh

Hiện nay vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây bệnh. Tuy vậy, theo các nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố gây bệnh, bao gồm:

  • Yếu tố di truyền. Những người có người thân bị bệnh Crohn thì có nguy cơ mắc bệnh cao hơn;
  • Hoạt động của hệ miễn dịch hoặc do tình trạng nhiễm trùng trước đó. Vi khuẩn hay virus có thể gây ra chứng bệnh này. Hệ miễn dịch sẽ chống lại những vi khuẩn hoặc virus xâm nhập vào cơ thể và có thể nhầm lẫn tấn công luôn các đến tế bào.

Những yếu tố nguy cơ gây bệnh

  • Tuổi tác. Bệnh Crohn có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào nhưng phần lớn những người từ 30 tuổi trở lên thường mắc bệnh;
  • Chủng tộc. Những người châu Âu có nguy cơ bị bệnh Crohn cao hơn những chủng tộc khác;
  • Các loại thuốc kháng viêm không chứa steroid (NSAIDs). Những loại thuốc này gây viêm nhiễm ở ruột khiến bệnh Crohn trở nặng thêm;
  • Hút thuốc. Những người hút thuốc thường mắc phải những triệu chứng nghiêm trọng hơn những người không hút thuốc;
  • Một số loại thực phẩm. Một vài loại thực phẩm được cho là có thể gây ra bệnh Crohn.

Cách chẩn đoán bệnh Crohn

Bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng sức khỏe của bạn và tiền sử bệnh của gia đình để xác định xem bạn có bị bệnh Crohn hay không. Ngoài ra, bạn còn có thể được yêu cầu thực hiện kiểm tra rọi hình hay tiến hành các xét nghiệm chẳng hạn như:

  • Chụp X-quang đường tiêu hóa trên: Bạn sẽ uống hỗn hợp thuốc cản quang đường tiêu hóa và nước để bác sĩ có thể quan sát lộ trình dòng dung dịch đi qua ruột và chụp X-quang;
  • Chụp cắt lớp vi tính (chụp CT): Đây là phương pháp kiểm tra bằng hình ảnh cung cấp nhiều tầm nhìn chi tiết hơn ở những góc độ khác nhau so với phim chụp X-quang;
  • Nội soi ruột: Một ống co giãn mỏng sẽ được đưa vào dạ dày để bác sĩ quan sát thành ruột;
  • Các xét nghiệm máu: Những xét nghiệm này dùng để tìm những thay đổi ở các tế bào hồng cầu và bạch cầu;
  • Xét nghiệm phân: Những xét nghiệm này thường được áp dụng để chẩn đoán loại bỏ những nguyên nhân khác gây ra hiện tượng viêm ở đường tiêu hóa.

Biện pháp chữa trị bệnh Crohn

Vẫn chưa có cách chữa trị dứt điểm cho căn bệnh này. Các biện pháp chữa trị thường gặp bao gồm sử dụng thuốc hoặc phẫu thuật. Thông thường, bác sĩ sẽ cho bạn thuốc uống để kiểm soát bệnh.

Các loại thuốc chống viêm:

Nhóm thuốc Aminosalicylate bao gồm các loại thuốc có chứa axit aminosalicyclic 5 (5-ASA) giúp kiểm soát hiện tượng viêm. Các loại thuốc thuộc nhóm Aminosakicylate bao gồm:

  • Balsalazide;
  • Mesalamine;
  • Olsalazine;
  • Sulfasalazine.

Corticosteroid thường được kê toa cho những bệnh nhân có triệu chứng ở mức vừa và nghiêm trọng. Trong phần lớn trường hợp thì các chuyên viên chăm sóc sức khỏe không được phép kê đơn corticosteroid để dùng dài hạn. Các loại thuốc thuộc nhóm corticosteroid bao gồm:

  • Budesonide;
  • Hydrocortisone;
  • Methylprednisone;
  • Prednisone.

Các loại thuốc ức chế hệ miễn dịch được sử dụng để giảm hoạt động của hệ này, khiến tình trạng viêm trong ống tiêu hóa giảm bớt. Những loại thuốc này có thể mất từ vài tuần đến 3 tháng thì mới bắt đầu có kết quả. Một số loại thuốc ức chế hệ miễn dịch bao gồm:

  • 6-mercaptopurine (6-MP);
  • Azathioprine;
  • Cyclosporine;
  • Methotrexate.

Các liệu pháp sinh học là những loại thuốc nhắm đến những protein hệ miễn dịch tạo ra. Việc trung hòa loại protein này giúp giảm thiểu tình trạng viêm trong ruột. Bệnh nhân có thể cảm nhận bệnh thuyên giảm nhanh chóng, nhất là nếu cơ thể không phản ứng với các loại thuốc khác. Những liệu pháp sinh học gồm có:

  • Adalimumab;
  • Certolizumab;
  • Infliximab;
  • Natalizumab;
  • Vedolizumab.

Bạn có thể cần dùng những loại thuốc khác để kiểm soát hay chữa trị những triệu chứng của bệnh Crohn, chẳng hạn như:

  • Các loại thuốc ngăn tiêu chảy như psyllium powder (Metamucil), methylcellulose (Citrucel) hay loperamide (Imodium);
  • Các loại thuốc giảm đau, bao gồm: acetaminophen (Tylenol), ibuprofen (Advil, Motrin IB), naproxen (Aleve, Anaprox);
  • Thuốc bổ sắt;
  • Các liều tiêm Vitamin B-12;
  • Thực phẩm chức năng bổ sung canxi và vitamin D.

Phẫu thuật

Nếu các triệu chứng vẫn không tiến triển dù đã sử dụng thuốc thì bác sĩ có thể khuyến nghị bạn phẫu thuật. Khoảng 20% những người bị bệnh Crohn cần áp dụng biện pháp này. Dù chỉ là một giải pháp tạm thời và không thể chữa trị dứt điểm bệnh Crohn nhưng phẫu thuật có thể giúp giải quyết những tình trạng khác xuất phát từ căn bệnh này.

Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ loại bỏ những phần ruột bị hư hại (những lỗ rò, phần ruột bị tắc), dẫn lưu ổ áp xe hay nong rộng những phần ruột bị thu hẹp.

Các loại thực phẩm bạn cần tránh

Nhiều người bị bệnh Crohn cho biết họ nhận thấy một vài loại thực phẩm thường khiến bệnh khởi phát và làm các triệu chứng thêm trầm trọng, chẳng hạn như:

  • Đồ uống có cồn (rượu, bia, v.v..);
  • Bơ, sốt mayonnaise, bơ thực vật, các loại dầu ăn;
  • Các loại thức uống có gas;
  • Cà phê, trà, chocolate;
  • Vỏ bắp;
  • Các chế phẩm từ bơ sữa (nếu bệnh nhân không dung nạp lactose);
  • Các loại thực phâm giàu chất béo (đồ chiên);
  • Các loại thực phẩm giàu chất xơ;
  • Các loại thực phẩm gây đầy hơi (đậu lăng, đậu hột tròn, rau đậu, bắp bải, bông cải xanh, hành tây);
  • Các loại hạt (bơ đậu phộng);
  • Trái cây chưa chín;
  • Rau củ sống;
  • Thịt đỏ và thịt heo;
  • Các loại thực phẩm cay;
  • Ngũ cốc nguyên hạt.

Để kiểm soát được bệnh Crohn và ngăn bệnh không tái phát thì bạn cần kết hợp sử dụng thuốc và thực hiện phẫu thuật. Bạn nên tham vấn bác sĩ về các biến chứng và những tác dụng phụ trước khi quyết định có thực hiện phẫu thuật hay không. Bạn cũng cần cho bác sĩ biết tất cả các loại thuốc và thực phẩm chức năng bạn đang dùng.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Mười Hai 1, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười Một 15, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc