Thiếu máu thai kỳ và cách phòng tránh

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 11/05/2020 . 4 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Tình trạng thiếu máu thai kỳ (hay còn gọi là thiếu máu khi mang thai) đồng nghĩa với việc cơ thể bạn có quá ít tế bào hồng cầu. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể phòng tránh được điều này bằng việc thực hiện chế độ ăn đa dạng, khoa học, bổ sung thêm các viên uống đa vi chất.

Trong trường hợp bị thiếu máu nhẹ, mẹ bầu sẽ chỉ cảm thấy hơi mệt mỏi. Nếu tình trạng thiếu máu nghiêm trọng xảy ra, mẹ bầu sẽ cảm thấy thường xuyên bị hết hơi, ốm yếu, chóng mặt, cáu kỉnh và khó tập trung, đặc biệt là tim đập nhanh.

Trong bài viết này, Hello Bacsi cung cấp thêm cho bạn các thông tin xoay quanh tình trạng thiếu máu thai kỳ cùng những bí quyết trong việc phòng tránh.

Thiếu máu thai kỳ là tình trạng gì?

Phụ nữ có thai bị chẩn đoán thiếu máu khi hàm lượng hemoglobin (Hb) trong máu thấp, dưới 11g/dl.

Có nhiều nguyên nhân khiến mẹ bầu bị thiếu máu nhưng thường gặp nhất là thiếu máu do thiếu sắt. Đây là tình trạng cơ thể không có đủ lượng sắt cần thiết để tạo hemoglobin – một protein quan trọng của hồng cầu.

Các tế bào hồng cầu chiếm số lượng lớn trong máu, đảm nhận vai trò chính là vận chuyển oxy từ tim đi khắp các cơ quan, bộ phận. Tế bào hồng cầu có chứa một loại protein được gọi là hemoglobin, rất cần thiết cho việc vận chuyển oxy. Hồng cầu đóng vai trò tạo nên sắc tố đỏ của máu nên còn được gọi là huyết sắc tố. Tủy xương là nơi chịu trách nhiệm sản xuất hồng cầu. Để tủy xương có thể sản xuất đủ lượng huyết sắc tố đáp ứng nhu cầu của cơ thể, cơ thể cần được cung cấp đủ sắt, vitamin B12, folate (axit folic).

Nguyên nhân chủ yếu gây thiếu máu ở phụ nữ mang thai là do chế độ ăn không đáp ứng đủ nhu cầu về chất sắt. Trong thai kỳ, nhu cầu sắt của mẹ bầu tăng cao hơn để cung cấp cho thai nên tình trạng thiếu máu thiếu sắt trở nên phổ biến hơn. Mẹ bầu bị thiếu cân, suy dinh dưỡng trước khi mang thai cũng là nguyên nhân làm gia tăng tỷ lệ thiếu máu thai kỳ.

Tình trạng thiếu máu khi mang thai gây ảnh hưởng đến cả mẹ bầu lẫn em bé như sảy thai, nhau bong non, tăng huyết áp thai kỳ, thai nhi nhẹ cân, sinh thiếu tháng, suy dinh dưỡng… Do đó, việc duy trì nồng độ hemoglobin trong giới hạn bình thường khi mang thai là rất quan trọng.

Dấu hiệu mẹ bầu bị thiếu máu thai kỳ

Các triệu chứng thiếu máu khi mang thai có thể nhẹ nên lúc đầu thường dễ bị bỏ qua và hay nhầm lẫn với các dấu hiệu mang thai giai đoạn đầu. Dưới đây là một số dấu hiệu mẹ bầu bị thiếu máu thai kỳ:

Thực tế là dù có các dấu hiệu thiếu máu hay không thì khi đi khám thai, bác sĩ sẽ đề nghị mẹ bầu xét nghiệm máu để sàng lọc nguy cơ thiếu máu. Do đó, nếu thường xuyên mệt mỏi hay có một trong các dấu hiệu kể trên, hãy thông báo cho bác sĩ biết càng sớm càng tốt. 

Biện pháp phòng ngừa thiếu máu thai kỳ

mẹ bầu ăn thực phẩm giàu săt

Để phòng ngừa tình trạng thiếu máu khi mang thai, ngoài chế độ ăn đa dạng các thực phẩm chứa nhiều chất sắt, bạn có thể sử dụng thêm viên uống bổ sung sắt. Bên cạnh đó, mẹ bầu cần ngăn ngừa tình trạng nhiễm ký sinh trùng đường ruột và một số vấn đề viêm nhiễm khác, chẳng hạn như sốt rét, sốt xuất huyết… Các chuyên gia y tế khuyến cáo rằng phụ nữ mang thai nên sử dụng thêm viên uống có đủ các thành phần sắt, axit folic, vitamin B12 mỗi ngày. 

Việc có chế độ dinh dưỡng có thể giúp mẹ bầu ngăn ngừa thiếu máu do thiếu sắt khi. Sắt có nhiều trong các thực phẩm như thịt đỏ nạc, thịt gia cầm, trứng, cá, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, các loại đậu…

Cơ thể hấp thu sắt trong thực phẩm có nguồn gốc từ động vật tốt hơn so với sắt có nguồn gốc thực vật. Để có thể hấp thu tối đa lượng sắt từ thực phẩm, mẹ bầu nên bổ sung vào chế độ ăn các loại trái cây giàu vitamin C như: cam, quýt, bưởi, ổi, mận, thanh long, táo… Bên cạnh đó, các thực phẩm giàu vitamin B12 như thịt đỏ, các loại cá, động vật có vỏ, sữa và các sản phẩm làm từ sữa… cũng nên có mặt trong thực đơn hằng ngày của mẹ bầu. Bởi nếu nồng độ vitamin B12 trong cơ thể thấp sẽ cản trở tế bào hồng cầu phát triển hoàn chỉnh, gây ra tình trạng thiếu máu hồng cầu khổng lồ. 

Ngoài ra, mẹ bầu cần lưu ý các điều sau:

  • Hạn chế tiêu thụ những chất có tác dụng ức chế sự hấp thu sắt của cơ thể như: tanin, axit phytic (phytate), caffeine… có trong ngũ cốc thô, trà, cà phê… Do đó, mẹ bầu không nên uống viên bổ sung sắt cùng với trà, cà phê hay sữa.
  • Tránh dùng viên uống bổ sung sắt với canxi, sắt với thuốc chống loét dạ dày vì chúng làm giảm khả năng hấp thu sắt của cơ thể. Nếu buộc phải dùng nên uống cách nhau ít nhất 2 giờ.
  • Sử dụng viên uống bổ sung sắt hoặc viên uống đa vi chất đúng liều và đầy đủ theo chỉ định của bác sĩ.
  • Việc sử dụng viên uống bổ sung sắt, axit folic cùng vitamin B12 có thể gây ra một số tác dụng phụ như táo bón, buồn nôn nhưng không gây hại gì và thường mất đi sau vài tuần. Để giảm bớt cảm giác khó chịu do tác dụng phụ của thuốc, mẹ bầu nên uống thuốc vào một giờ nhất định, ăn thêm rau quả và uống nhiều nước.

Ferro phòng thiếu máu thiếu sắt

Lan Quan/HELLO BACSI

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Dinh dưỡng trước khi mang thai: Cần lưu ý những gì?

Các yếu tố như sức khỏe, chỉ số cân nặng, lối sống, dinh dưỡng trước khi mang thai đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe sinh sản.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Lan Quan
Sống khỏe, Sức khỏe phụ nữ 28/03/2020 . 4 phút đọc

Da xanh xao nhợt nhạt, thiếu sức sống: Vấn đề do đâu?

Làn da xanh xao nhợt nhạt khiến các bạn gái trở nên kém xinh dù cho bạn đang khoác lên người bộ trang phục tươi tắn đến thế nào đi nữa.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Sống khỏe, Sức khỏe phụ nữ 27/03/2020 . 4 phút đọc

Dinh dưỡng cho tam cá nguyệt đầu tiên: Mẹ bầu nên ăn gì, kiêng gì?

Chế độ ăn cho bà bầu trong tam cá nguyệt đầu tiên đóng vai trò rất quan trọng giúp đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ bầu và bé cưng.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Lan Quan
Sống khỏe, Sức khỏe phụ nữ 27/03/2020 . 6 phút đọc

Bật mí 5 lợi ích của củ sen đối với sức khỏe trẻ nhỏ

Không chỉ nổi tiếng tốt cho sức khỏe người lớn, lợi ích của củ sen đối với sức khỏe trẻ nhỏ cũng được nhiều chuyên gia đánh giá rất cao.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngân Phạm
Dinh dưỡng cho trẻ, Nuôi dạy con 23/03/2020 . 5 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

bổ sung sắt

5 lý do khiến bạn phải bổ sung sắt hằng ngày

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 30/04/2020 . 4 phút đọc
bị thiếu máu

Bạn có nằm trong nhóm người có nguy cơ thiếu máu cao?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 06/04/2020 . 2 phút đọc
tuổi dậy thì dễ bị thiếu máu nhược sắc

Bệnh thiếu máu nhược sắc ở tuổi dậy thì là gì, nên ăn gì để cải thiện?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Ngày đăng 03/04/2020 . 4 phút đọc
cách nhanh có thai là dùng que thử rụng trứng

Bật mí cách nhanh có thai mà bạn nên tìm hiểu

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Trần Lê Phương Uyên
Ngày đăng 29/03/2020 . 4 phút đọc