Suy thận

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 01/07/2020 . 6 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Thận là cơ quan bài tiết chính của hệ tiết niệu, nằm phía trên eo và đối xứng nhau qua cột sống. Bộ phận này đảm nhiệm một số vai trò quan trọng để duy trì sự sống cho cơ thể, chẳng hạn như:

  • Lọc máu
  • Bài tiết chất thải và lượng dịch dư thừa trong cơ thể
  • Điều chỉnh huyết áp

Khi thận suy yếu, những chức năng trên cũng suy giảm theo, dần dần trở thành suy thận. Nếu không sớm có biện pháp can thiệp, người bị suy thận có thể phải đối mặt với hàng loạt biến chứng nguy hiểm, bao gồm cả tử vong. 

Bệnh suy thận là gì?

Suy thận là thuật ngữ đề cập đến tình trạng suy giảm chức năng thận. Nhìn chung, tình trạng này được chia thành hai nhóm chính gồm:

  • Suy thận cấp: chỉ diễn ra trong thời gian ngắn và có khả năng khôi phục chức năng thận (một phần hoặc thậm chí là hoàn toàn) nếu được điều trị hiệu quả ngay từ đầu
  • Suy thận mạn: tiến triển trong thời gian dài và các giải pháp điều trị chỉ tập trung vào kiểm soát bệnh chứ không thể phục hồi chức năng thận

Các triệu chứng và dấu hiệu suy thận là gì?

Một người bị suy thận sẽ bộc lộ một số biểu hiện bất thường như sau, bao gồm: 

  • Lượng nước tiểu giảm
  • Mắt cá chân và bàn chân sưng phù do phù nề
  • Đột ngột khó thở không rõ nguyên nhân
  • Thường xuyên mệt mỏi, đờ đẫn, dễ buồn ngủ
  • Cảm giác buồn nôn kéo dài và xuất hiện thường xuyên
  • Đau thắt ngực
  • Co giật
  • Bất tỉnh

triệu chứng suy thận

Bạn có thể dễ dàng nhận ra những triệu chứng trên rất dễ nhầm lẫn với dấu hiệu cảnh báo cho các vấn đề sức khỏe khác. Nguyên nhân là do thận có khả năng bù trừ tốt nên khi tình trạng suy giảm chức năng mới bắt đầu phát triển, triệu chứng suy thận rất khó nhận ra. 

Vì vậy, các chuyên gia khuyến khích mọi người nên đến bệnh viện để được kiểm tra sức khỏe thận nếu bắt gặp ba dấu hiệu dưới đây:

  • Lượng nước tiểu ít
  • Tay, chân sưng phù
  • Thở gấp, hụt hơi

Mặt khác, bạn cũng có thể bắt gặp một vài triệu chứng và dấu hiệu suy thận khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các biểu hiện bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Nguyên nhân gây suy thận là gì?

Tình trạng suy giảm chức năng thận có thể là hệ lụy của một số vấn đề sức khỏe như: 

Thận không nhận đủ lượng máu cần thiết

Tình trạng lưu lượng máu đến thận bị hạn chế sẽ khiến cơ quan này không nhận đủ oxy và các dưỡng chất thiết yếu để duy trì hoạt động. Theo thời gian, các mô cơ sẽ suy yếu dần, các chức năng vốn có cũng suy giảm theo đó.

Những yếu tố có thể gây cản trở việc nuôi dưỡng thận bao gồm:

  • Các bệnh tim mạch, ví dụ như nhồi máu cơ tim
  • Xơ gan hoặc suy gan
  • Mất nước
  • Bỏng nặng
  • Phản ứng dị ứng
  • Nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng máu
  • Tăng huyết áp
  • Tác dụng phụ của thuốc kháng viêm

Cơ chế bài tiết nước tiểu gặp vấn đề

Nếu quá trình bài tiết nước xảy ra vấn đề, các độc tố sẽ không được đào thải ra ngoài. Thay vào đó, chúng sẽ tích tụ ngay tại thận và gây nên nhiều biến chứng có thể trực tiếp dẫn tới suy thận, chẳng hạn như: 

  • Sỏi thận
  • Phì đại tuyến tiền liệt (u xơ tuyến tiền liệt)
  • Hình thành huyết khối (cục máu đông) trong đường tiết niệu
  • Tổn thương dây thần kinh kiểm soát bàng quang 

Một số nguyên nhân khác dẫn đến suy thận là gì?

Đôi khi, nguyên nhân gây suy thận còn có thể đến từ: 

  • Sự hiện diện của huyết khối ở trong hoặc xung quanh thận
  • Nhiễm độc kim loại nặng
  • Sử dụng ma túy
  • Lạm dụng bia rượu
  • Viêm mạch
  • Lupus ban đỏ
  • Viêm cầu thận
  • Hội chứng huyết tán tăng ure máu
  • Đa u tủy xương
  • Xơ cứng bì
  • Xuất huyết giảm tiểu cầu
  • Tác dụng phụ của thuốc hóa trị, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc kháng sinh hoặc hóa chất dùng trong xét nghiệm hình ảnh
  • Bệnh đái tháo đường (tiểu đường) không được kiểm soát tốt

Yếu tố làm tăng rủi ro suy thận là gì?

Mặc dù bạn không gặp phải những vấn đề sức khỏe trên, nguy cơ suy giảm chức năng thận của bạn vẫn cao hơn người khác nếu bạn:

Bệnh suy thận có nguy hiểm không?

Bác sĩ luôn khuyến khích người bị suy thận nên tìm kiếm giải pháp điều trị hoặc kiểm soát tốt ngay từ đầu để phòng ngừa một số biến chứng nghiêm trọng có nguy cơ phát sinh, chẳng hạn như:

  • Thiếu máu
  • Tăng phốt-phát và kali máu
  • Sức khỏe xương suy yếu
  • Bệnh tim mạch
  • Cổ trướng, phù nề

Khi nào bạn cần đến gặp bác sĩ?

Nếu bạn bắt gặp những biểu hiện suy thận được đề cập ở trên hoặc nghi ngờ bản thân đang gặp vấn đề với cơ quan bài tiết này, hãy mau chóng đến bệnh viện để được kiểm tra sức khỏe và chữa trị hiệu quả. Tiếp nhận điều trị càng sớm, tỷ lệ thành công càng cao. 

Những kỹ thuật y tế dùng trong chẩn đoán suy thận

chẩn đoán suy thận

Để kiểm tra một người có bị suy thận hay không, bác sĩ sẽ tiến hành một số xét nghiệm dùng để đánh giá khả năng hoạt động của cơ quan nội tạng này, bao gồm: 

Xét nghiệm nước tiểu

Các chuyên gia sẽ thu thập và phân tích mẫu nước tiểu của người bệnh để tìm kiếm những dấu hiệu cho thấy thận không hoạt động tốt, ví dụ như sự hiện diện của protein, carbohydrate, hồng cầu, bạch cầu, vi khuẩn…

Đo thể tích nước tiểu

Theo bác sĩ, đây là thủ thuật xét nghiệm đơn giản nhất giúp kiểm tra chức năng thận . Thể tích quá thấp có thể cho thấy đường tiểu bị tắc nghẽn do suy thận, phì đại tuyến tiền liệt…, những nguyên nhân chính gây suy thận.

Xét nghiệm máu

Các thủ thuật xét nghiệm máu dùng để chẩn đoán bệnh suy thận thường là:

  • Định lượng creatinin máu: creatinin là sản phẩm cặn được đào thải bởi thận thông qua nước tiểu. Nồng độ hoạt chất này trong máu tăng lên có thể cảnh báo những nguyên nhân suy thận như viêm cầu thận, viêm bể thận, tắc nghẽn đường tiết niệu… 
  • Xét nghiệm ure máu: ure là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa protein trong cơ thể, thường cũng được thận đào thải ra ngoài như creatinin. Tắc nghẽn đường tiểu là một trong các nguyên nhân chính khiến chỉ số ure trong máu cao bất thường.

Xét nghiệm hình ảnh

Những thủ thuật như siêu âm, chụp MRI hay chụp CT có thể cung cấp cho bác sĩ hình ảnh tổng quát của thận và hệ tiết niệu. Dựa vào đó, các chuyên gia có thể tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, chẳng hạn như tắc nghẽn, xảy ra tại đây. 

Sinh thiết thận

Bác sĩ sử dụng thiết bị chuyên dụng để lấy một mẫu mô thận từ người bệnh và đem đi phân tích. Thông thường, mục đích của thủ thuật này có thể kể đến như: 

  • Tìm kiếm dấu hiệu thương tổn hoặc bệnh lý ở thận
  • Theo dõi mức độ cải thiện của người bệnh trong quá trình điều trị 
  • Kiểm tra chức năng thận sau khi cấy ghép

Phương pháp điều trị suy thận là gì?

Tùy vào triệu chứng xảy ra và nguyên nhân gây giảm chức năng thận mà mỗi người sẽ có cách điều trị suy thận khác nhau. Trong đó, phổ biến nhất là hai giải pháp sau, bao gồm:

Thẩm tách

Mục đích của thẩm tách là thay thế chức năng lọc và đào thải độc tố cũng như dịch thừa từ máu của thận. Thủ thuật này gồm hai phương pháp là: 

  • Chạy thận nhân tạo: sử dụng máy móc để lọc máu thay thận
  • Thẩm phân phúc mạc (lọc màng bụng): sử dụng phúc mạc trong khoang bụng để lọc máu

Trong quá trình thẩm tách, người bệnh đặc biệt phải tuân theo chế độ ăn ít kali và natri theo chỉ định của bác sĩ nhằm đảm bảo nhận được kết quả điều trị tốt nhất.

Mặt khác, bạn cũng cần lưu ý rằng thẩm tách không có khả năng chữa suy thận tận gốc. Tuy nhiên, bạn có thể kéo dài tuổi thọ bằng cách tuân thủ đúng phác đồ điều trị của bác sĩ. 

Cấy ghép thận

Nếu tình trạng suy thận tiến triển quá mức nghiêm trọng, ghép thận sẽ là giải pháp duy nhất bạn có thể lựa chọn trong trường hợp này. Nếu điều trị thành công, bạn sẽ có cơ quan bài tiết mới với đầy đủ chức năng cần thiết. 

Mặc dù vậy, ghép thận không phải là lựa chọn điều trị phù hợp cho tất cả mọi người. Bạn sẽ phải chờ đợi rất lâu để nhận được thận hiến tặng tương thích với bản thân. Không những vậy, bạn còn cần dùng thuốc ức chế miễn dịch cho đến cuối đời nhằm ngăn chặn cơ thể đào thải tạng ghép. Điều này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ở người được ghép thận. 

Mách bạn cách phòng ngừa suy thận

phòng ngừa suy giảm chức năng thận

Tuân thủ đúng chỉ dẫn của bác sĩ trong việc dùng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc giảm đau như aspirin, ibuprofen…, là yếu tố hàng đầu trong việc phòng ngừa suy thận. Cụ thể hơn, sử dụng các loại thuốc này với liều lượng cao có thể gây độc tố, tạo thêm áp lực công việc đè nặng lên thận. Nếu tình trạng này kéo dài, thận sẽ bị quá tài và dần trở nên suy yếu. 

Ngoài ra, nếu đang bị bệnh thận, bạn cũng có thể kiểm soát tốt bệnh trạng nhằm ngăn chặn rủi ro suy giảm chức năng của cơ quan bài tiết này bằng cách:

  • Duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm uống nhiều nước, tập thể dục thường xuyên, cắt giảm lượng muối và kali trong khẩu phần ăn
  • Lưu ý kiểm soát tốt huyết áp và lượng đường trong máu
  • Tuyệt đối tuân theo chỉ định của bác sĩ trong quá trình điều trị

Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về thận của mình, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa cũng như mức độ nghiêm trọng của bệnh ở mỗi người sẽ không giống nhau. Do đó, việc thảo luận cùng các chuyên gia có thể giúp bạn xác định đúng vấn đề và tìm ra hướng giải quyết hiệu quả, phù hợp nhất.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

10 thói quen dễ khiến bạn bị tổn thương thận cấp

Đối với hội chứng tổn thương thận cấp, nếu bạn có 10 thói quen sau đây, hãy từ bỏ càng sớm càng tốt để bảo vệ sức khỏe của bộ phận này.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương

Viêm thận bể thận cấp (viêm bể thận): Bệnh rất nguy hiểm nhưng dễ phòng ngừa

Viêm thận bể thận (hay còn gọi là viêm bể thận) cấp là bệnh nhiễm trùng thận nguy hiểm. Nó làm thận sưng lên và có thể tổn thương vĩnh viễn.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương

Hệ tiết niệu: 4 bộ phận chính và 8 bệnh thường gặp

Hệ tiết niệu như một nhà máy sàng lọc chất thải. Bất kỳ bất thường nào ở hệ cơ quan này đều khiến vai trò của hệ cơ quan này bị ảnh hưởng.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương

Phù thũng

Phù thũng là thuật ngữ mô tả tình trạng nước, dịch trong cơ thể không thoát ra ngoài được mà tích tụ bên trong các mô của cơ thể gây sưng.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Bệnh A-Z, Sức khỏe 29/05/2020 . 5 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

Được tài trợ
Bị suy thận độ 2

Vượt qua suy thận độ 2 kèm tiểu đường và tăng huyết áp nhờ sản phẩm thảo dược

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ban biên tập HelloBACSI
Ngày đăng 26/06/2020 . 4 phút đọc
quả dứa dại chữa bệnh sỏi thận

Quả dứa dại chữa bệnh sỏi thận: An toàn nhưng cần thận trọng

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 24/06/2020 . 3 phút đọc
cách giảm mỡ trong chế độ ăn

10 cách giảm chất béo trong chế độ ăn tốt cho thận

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 22/06/2020 . 4 phút đọc
thận nhiễm mỡ

Thận nhiễm mỡ: Ai cũng có thể mắc bệnh

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Đài Trương
Ngày đăng 22/06/2020 . 4 phút đọc