Nhiệt miệng ở lưỡi có đáng lo không? Nguyên nhân và cách xử lý

    Nhiệt miệng ở lưỡi có đáng lo không? Nguyên nhân và cách xử lý

    Nhiệt miệng ở lưỡi gây ra không ít phiền toái khi bạn ăn uống, nói chuyện… Vậy nguyên nhân nào gây ra tình trạng này? Cách chữa nhiệt miệng ở lưỡi là gì?

    Cũng như loét nhiệt miệng nói chung, nhiệt miệng ở lưỡi (hay nhiều người còn gọi tắt là nhiệt lưỡi) là những chấm loét nông, tròn, màu trắng hoặc ngà có viền đỏ, đường kính vài milimet và thường gây đau rát khó chịu. Những vết loét lớn hơn với hình dạng không xác định có thể gây nhiều đau đớn và lâu khỏi.

    Trong bài viết này, Hello Bacsi mời bạn cùng tìm hiểu nguyên nhân và cách xử lý khi bị nhiệt miệng ở lưỡi qua những thông tin mà chúng tôi tổng hợp được nhé!

    Top 8 nguyên nhân gây nhiệt miệng ở lưỡi

    Nhiệt miệng ở lưỡi (hay nhiệt lưỡi, lưỡi bị nhiệt) thông thường là những vết loét lành tính, có thể gây đau rát ít nhiều nhưng sẽ tự khỏi sau 7 – 10 ngày và không lây.

    Có khá nhiều nguyên nhân gây nhiệt miệng ở lưỡi và không giống nhau với mọi người, vì vậy bạn có thể cần chú ý một chút để biết đâu là thủ phạm nhằm có cách trị nhiệt lưỡi kịp thời.

    1. Lưỡi bị tổn thương thực thể

    Nhiệt miệng ở lưỡi có thể là do những tổn thương mới đây. Đầu hoặc rìa lưỡi vô tình bị cắn trúng khi ăn hoặc nói chuyện. Lưỡi có thể bị trầy xước do các loại thức ăn xơ cứng (như đồ khô, hải sản có vỏ, các loại hạt khô…) hoặc do va chạm vật cứng, sắc trong miệng như một chiếc răng bị mẻ, móc cài răng giả hoặc dụng cụ niềng răng.

    Bạn sẽ không còn đau rát khi vết thương lành hẳn.

    2. Nhiệt miệng ở lưỡi do nhạy cảm với thức ăn

    Bạn có thể bị nhiệt miệng ở lưỡi nếu ăn nhiều một loại thức ăn nào đó gây kích thích niêm mạc. Tùy vào mỗi người, những thức ăn này thường là:

    • Các loại trái cây nhiều axit như họ cam chanh, dứa, dâu tây, xoài…
    • Các loại hạt, các món khô như khô gà, khô bò… cũng có thể gây nhiệt miệng nếu ăn một lúc quá nhiều
    • Những món cay, mặn, nhất là các món nướng hoặc chiên
    • Những thức uống như cà phê, rượu, bia, ca cao… có thể gây nhiệt miệng cho một số người

    3. Chế độ ăn thiếu chất

    thực phẩm gây nhiệt miệng

    Nhiệt miệng nói chung và nhiệt miệng ở lưỡi (hay bị nhiệt ở lưỡi) cũng thường bắt gặp ở những người bị thiếu hụt một số chất dinh dưỡng, đặc biệt là kẽm, sắt, folate (vitamin B9), vitamin B12, vitamin C và các loại axit amin. Đây thường là kết quả của một thời gian dài ăn uống không cân bằng.

    4. Bị nhiệt ở lưỡi – tác dụng phụ của một số loại thuốc và phương pháp điều trị bệnh

    Một số nghiên cứu cho thấy các loại thuốc kháng viêm không chứa steroid và các thuốc chẹn beta, đã hoặc đang điều trị ung thư bằng hóa trị hoặc xạ trị vùng đầu cổ… có thể gây ra các tác dụng phụ trong đó có tình trạng nhiệt miệng ở lưỡi.

    Nhiệt miệng hay nhiệt lưỡi cũng có thể gặp phải do những loại kem đánh răng và nước súc miệng chứa sodium lauryl sulfate gây kích ứng.

    5. Thay đổi hormone gây nhiệt miệng theo chu kỳ

    Việc nồng độ hormone thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt có thể gây ra một số vấn đề cho khoang miệng như sưng tuyến nước bọt, nướu răng bị đỏ, chảy máu và nhiệt miệng, đôi khi ở lưỡi.

    6. Căng thẳng, lo âu – thủ phạm ít ai ngờ gây nhiệt miệng ở lưỡi

    Căng thẳng và lo âu kéo dài gây ra nhiều thay đổi trong hoạt động của cơ thể, bao gồm hệ miễn dịch và các hormone. Bạn có thể bị bị nhiệt lưỡi nếu đang trải qua trạng thái tinh thần này.

    7. Lạm dụng thuốc lá, bia rượu

    nhiệt miệng ở lưỡi

    Tình trạng nhiệt miệng ở lưỡi và khoang miệng nói chung xuất hiện nhiều ở những người hút thuốc thường xuyên hoặc lạm dụng bia rượu.

    Tình trạng lệ thuộc thuốc lá và bia rượu có thể dẫn đến nhiều vấn đề về răng miệng khác như:

    • Sâu răng, răng xỉn màu
    • Hơi thở có mùi khó chịu
    • Viêm nướu và viêm nha chu
    • Sưng tuyến nước bọt
    • Chứng lưỡi lông đen do nấm và vi khuẩn phát triển quá mức
    • Nguy cơ mắc các loại ung thư trong miệng tăng lên gấp 15 lần

    Một thực tế có thể gây ngạc nhiên là khoảng 40% số người bỏ hút thuốc bị nhiệt miệng trong 2 tuần đầu tiên – đây là một phần của hội chứng cai thuốc lá. Tuy nhiên giai đoạn này sẽ sớm qua và bạn có thể tận hưởng những lợi ích về sức khỏe và chất lượng sống mà việc bỏ thuốc mang lại.

    8. Nhiệt miệng ở lưỡi – triệu chứng của những bệnh lý ít gặp

    Hiện tượng lưỡi có các nốt nhiệt hay bị nhiệt lưỡi có thể là triệu chứng của các bệnh lý sau:

    • Viêm gai lưỡi thoáng qua: nhú lưỡi bị sưng gây cảm giác khó chịu. Dù vậy, đây thường là một tình trạng vô hại và sẽ tự khỏi sau một vài ngày.
    • Bệnh tay chân miệng: bệnh có thể xuất hiện ở người lớn gây ra những mụn nước trong miệng, trên lưỡi và gây đau. Bệnh cần được điều trị đúng cách để tránh những biến chứng nguy hiểm.
    • Hội chứng miệng bỏng rát: cảm giác nóng rát không rõ nguyên nhân ở lưỡi hoặc toàn bộ miệng. Các triệu chứng khác bao gồm khát khô và thay đổi hoặc mất vị giác.
    • Bệnh lichen phẳng: một bệnh mạn tính gây ra các mảng ngứa trên da, mảng trắng hoặc hồng trên lưỡi và niêm mạc miệng, có thể kèm theo cảm giác ngứa, bỏng rát hoặc đau.
    • Hội chứng Behcet: các mạch máu trong khắp cơ thể bị viêm có thể làm xuất hiện các vết loét trông giống như nhiệt miệng ở lưỡi. Những triệu chứng khác bao gồm những nốt sưng giống như mụn trên da, viêm trong mắt, đau khớp, các vấn đề tiêu hóa và loét ở cơ quan sinh dục.

    Nhiệt miệng ở lưỡi có phải là dấu hiệu ung thư lưỡi?

    Ung thư lưỡi là một bệnh lý nguy hiểm. Tuy nhiên, bạn không nên vội nghĩ mình bị ung thư mà cần cẩn thận xem xét các triệu chứng.

    Với bệnh ung thư lưỡi, ở giai đoạn mới hình thành, một số triệu chứng tương đối giống nhiệt miệng nhưng hầu như không gây đau đớn. Vết loét không biến mất mà cứ lớn dần và bắt đầu gây khó chịu. Bạn có thể bị đau khi nhai, nuốt, răng lung lay, vết loét chảy máu, niêm mạc miệng bị dày cộm lên…

    Ung thư lưỡi tiến triển rất nhanh nếu không được điều trị sớm. Vì vậy nếu thấy vết loét bất thường ở lưỡi, bạn cần nhanh chóng đi khám để được chẩn đoán chính xác.

    Mách bạn cách xử lý khi bị nhiệt miệng ở lưỡi

    nhiệt miệng ở lưỡi

    Nhiệt miệng ở lưỡi thường tự khỏi sau khi xuất hiện từ 7 đến 10 ngày. Dù vậy bạn có thể áp dụng những biện pháp sau để giảm cảm giác khó chịu, cũng như hạn chế vết loét lan rộng hơn.

    1. Sử dụng thuốc bôi trị nhiệt miệng không kê đơn

    Nhiều người thường thắc mắc nhiệt lưỡi uống thuốc gì? Theo các chuyên gia gia sức khỏe, khi bị nhiệt lưỡi , bạn có thể sử dụng các thuốc bôi trị nhiệt miệng không kê đơn.

    Có tác dụng tạo thành một lớp ngăn cách nhiệt miệng ở lưỡi với những chất kích ứng và vi khuẩn có hại, nhờ đó tạo điều kiện để vết loét nhanh lành và giảm bớt khó chịu. Axit hyaluronic là một thành phần thường thấy trong những loại thuốc bôi này.

    Tìm hiểu thêm Thuốc chữa nhiệt miệng: Những thông tin bạn cần biết trước khi dùng

    2. Duy trì vệ sinh răng miệng đúng cách

    Tình trạng đau rát do các nốt nhiệt miệng xuất hiện ở lưỡi (bị nhiệt lưỡi) có thể làm cho bạn muốn vệ sinh răng miệng qua loa. Tuy nhiên điều đó sẽ càng tạo điều kiện cho vi khuẩn gây hại phát triển làm cho nhiệt lưỡi lâu lành và phát sinh các vấn đề răng miệng khác.

    Ngoài việc đánh răng đúng theo hướng dẫn, bạn có thể dùng các loại nước súc miệng kháng khuẩn không kê đơn để kiểm soát vi khuẩn và mang lại cảm giác dễ chịu. Súc miệng bằng nước muối loãng hoặc baking soda hòa tan trong nước ấm cũng cho hiệu quả tương tự.

    Tìm hiểu thêm [Infographic] Cách sử dụng nước súc miệng như thế nào là đúng và hiệu quả?

    3. Ăn uống lành mạnh và đủ chất dinh dưỡng

    Ăn luân phiên và đa dạng các loại thức ăn là cách tốt nhất để đảm bảo cơ thể được cung cấp đủ các chất dinh dưỡng đa lượng và vi lượng.

    Bạn có thể ăn nhiều hơn những thức ăn lành tính giúp nhiệt miệng ở lưỡi nhanh khỏi như rau xanh, các loại đậu, bột sắn dây, mật ong…

    Nhiệt lưỡi uống thuốc gì? Câu trả lời là ngoài thuốc bôi kể trên thì bạn có thể cân nhắc uống bổ sung vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, cần lưu ý là việc uống bổ sung vitamin, khoáng chất thường chỉ khuyến khích cho những đối tượng dễ bị thiếu chất như phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người có bệnh lý nào đó gây cản trở hấp thu… và nên được hướng dẫn bởi bác sĩ.

    Ngoài ra, khi bị nhiệt lưỡi, bạn nên tránh những loại thức ăn: Nhiều axit, cứng, nhiều muối, cay để tránh kích ứng vết thương.

    4. Bị nhiệt lưỡi – Khi nào nên gặp bác sĩ?

    Những nốt nhiệt miệng lớn hơn 1 centimet thường rất đau đớn, lâu lành và dễ để lại sẹo. Bạn nên đi khám để được chăm sóc, điều trị đúng cách.

    Ngoài ra, để loại trừ những bệnh lý tiềm ẩn mà nhiệt miệng hay nhiệt lưỡi chỉ là một triệu chứng, bạn nên đi khám nếu gặp thêm các triệu chứng như:

    • Kích ứng mắt
    • Sốt
    • Mẩn ngứa hoặc nhọt ở những vị trí khác trên cơ thể
    • Đau bụng
    • Mệt mỏi không rõ nguyên nhân…

    Những nốt nhiệt miệng ở lưỡi không khỏi sau 2 tuần nên được kiểm tra để phòng ngừa những căn bệnh nguy hiểm như ung thư lưỡi.

    Mong rằng qua bài viết, bạn đã hiểu rõ hơn về tình trạng nhiệt miệng ở lưỡi (hay nhiệt lưỡi) và có được phương hướng xử lý, chăm sóc, điều trị thích hợp.

    Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

    Nguồn tham khảo

    Canker sore on tongue: Symptoms, diagnosis, and remedies https://www.medicalnewstoday.com/articles/canker-sore-on-tongue Ngày tham khảo: 6/1/2021

    What’s Causing My Sore Tongue? https://www.healthline.com/health/dental-and-oral-health/sore-tongue Ngày tham khảo: 6/1/2021

    Alcohol and Your Mouth https://humanhealthproject.org/alcohol-and-your-mouth/ Ngày tham khảo: 6/1/2021

    The relationship between smoking cessation and mouth ulcers https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15370162/ Ngày tham khảo: 6/1/2021

    Mouth sores caused by cancer treatment: How to cope https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cancer/in-depth/mouth-sores/art-20045486 Ngày tham khảo: 6/1/2021

    7 Signs Your Painful Mouth Sore Could Be Something More Serious https://health.clevelandclinic.org/dont-ignore-that-painful-mouth-sore/ Ngày tham khảo: 6/1/2021

    Topical Hyaluronic Acid and Recurrent Aphthous Stomatitis https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04265001 Ngày tham khảo: 6/1/2021

    Ảnh tác giảbadge
    Tác giả: Phó Ngọc Trinh Cập nhật: 11/08/2022
    Tham vấn y khoa: Bác sĩ Nguyễn Thường Hanh