Mối quan tâm của bạn là gì

close
Không chính xác
Khó hiểu
Khác

Sao chép đường dẫn

ask-doctor-icon

Hỏi bác sĩ

Chia sẻ với bác sĩ các thắc mắc của bạn để được giải đáp miễn phí.

Quá trình chuyển hóa ở người mắc tiểu đường

    Quá trình chuyển hóa ở người mắc tiểu đường

    Sự trao đổi chất, hay còn gọi quá trình chuyển hóa ở những người mắc tiểu đường khác với người khỏe mạnh. Trong bệnh tiểu đường tuýp 2, hiệu quả của insulin bị giảm và ở bệnh tiểu đường tuýp 1, nồng độ insulin trong cơ thể rất thấp.

    Vì lý do này, người mắc tiểu đường tuýp 1 sẽ cần được bổ sung insulin từ bên ngoài. Còn người tiền đái tháo đường, tiểu đường tuýp 2 bị tình trạng kháng insulin, sẽ giảm khả năng chuyển hóa glucose của cơ thể. Do đó, lượng đường trong máu trở nên cao hơn vì cơ thể không sử dụng được insulin hiệu quả.

    Quá trình chuyển hóa là gì?

    quá trình chuyển hóa ở người mắc tiểu đường là gì

    Quá trình chuyển hóa hoặc trao đổi chất đề cập đến các phản ứng hóa học diễn ra bên trong cơ thể, cần thiết cho sự sống. Bài viết này sử dụng cụm từ “sự trao đổi chất” và “quá trình chuyển hóa” để đề cập đến những thay đổi xảy ra khi thức ăn được đưa vào cơ thể.

    Sự trao đổi chất của những người mắc tiểu đường gần giống với quá trình của những người khỏe mạnh. Sự khác biệt duy nhất là khối lượng và/hoặc hiệu quả của insulin do cơ thể sản xuất.

    Quá trình chuyển hóa đường trong cơ thể diễn ra như sau:

    • Thực phẩm được nạp vào cơ thể.
    • Carbohydrate được phân hủy thành glucose bởi nước bọt và dịch tiêu hóa ở ruột.
    • Glucose đi vào máu.
    • Phản ứng insulin giai đoạn 1: Tuyến tụy phản ứng với đồ ăn bằng cách giải phóng insulin được lưu trữ. Insulin cho phép glucose từ máu đi vào cơ thể tế bào – nơi glucose có thể được sử dụng làm năng lượng. Insulin cũng giúp cơ và gan lưu trữ glucose dưới dạng glycogen. Nếu cần, sau đó, glycogen được lưu trữ có thể trở lại vào máu dưới dạng glucose nhờ hormone glucagon, cũng do tuyến tụy sản xuất. Đến cuối cùng, nếu vẫn còn glucose sót lại trong máu, insulin sẽ biến glucose này thành chất béo trong cơ thể. Protein trong thức ăn cũng bị phân hủy thành glucose ở một mức độ nào đó nhưng chậm hơn nhiều so với carbohydrate.
    • Phản ứng insulin giai đoạn 2: Sau khi cơ thể giải phóng insulin lần đầu, các tế bào beta trong tuyến tụy bắt đầu tổng hợp insulin mới và có thể tiếp tục giải phóng chúng vào máu.
    • Như đã đề cập ở trên, nếu glucose trong máu bắt đầu xuống mức thấp, cơ thể sẽ giải phóng glucagon nhằm biến đổi glycogen lưu trữ thành glucose và đưa trở lại vào máu để cơ thể có đủ glucose để hoạt động.

    Quá trình chuyển hóa glucose trong cơ thể những người mắc tiểu đường tuýp 2 liên quan đến béo phì

    Những người thừa cân mắc tiền đái tháo đường hoặc tiểu đường tuýp 2 thường sản xuất nhiều insulin hơn so với những người khỏe mạnh do tỷ lệ mỡ cơ thể so với cơ bắp cao hơn.

    Nguyên nhân cho tình trạng này là do kháng insulin, nghĩa là cơ thể không thể sử dụng insulin hiệu quả. Do đó, cơ thể sẽ sản xuất nhiều insulin hơn để bù đắp.

    Tuy nhiên, điều này sẽ làm các tế bào beta hoạt động quá mức và theo thời gian sẽ bắt đầu suy giảm chức năng.

    Người mắc tiểu đường bị béo phì

    Kháng insulin ở người tiểu đường tuýp 2 gây ra mức đường huyết cao như thế nào?

    Nếu tình trạng kháng insulin xảy ra sẽ làm giảm hiệu quả của phản ứng insulin giai đoạn 1. Tuyến tụy sẽ giải phóng tất cả các insulin mà nó có nhưng có khả năng sẽ không đủ vì insulin kém hiệu quả. Để đối phó với vấn đề này, cơ thể phải dựa vào phản ứng insulin giai đoạn 2, nhưng sẽ mất một thời gian. Trong thời gian này, cơ thể không có đủ insulin, lượng đường trong máu ở người mắc tiểu đường tuýp 2 hoặc tiền đái tháo đường rất có khả năng tăng cao hơn bình thường.

    Nếu bữa ăn tiếp theo đủ xa, cơ thể có thể có thời gian để bắt kịp và sản xuất đủ insulin mới (giai đoạn 2) và đưa lượng đường trong máu trở lại bình thường. Nhưng nếu ăn quá sớm thì bữa ăn này bị thiếu insulin và sau ăn đường huyết cũng tăng lên.

    Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, điều này có thể làm giảm chức năng của các tế bào beta do đó làm giảm số lượng tế bào sản xuất insulin. Quá trình sản xuất insulin chậm sẽ làm tăng thêm nhiều vấn đề khác.

    Nếu bệnh nhân tiểu đường hoặc tiền đái tháo tiêu thụ nhiều carbohydrate thì vấn đề sẽ nghiêm trọng hơn. Bạn cũng lưu ý rằng lượng đường huyết cao hơn sẽ có xu hướng làm cho mọi người cảm thấy vừa mệt mỏi, buồn ngủ, vừa đói vì không có đủ glucose chuyển hóa thành năng lượng cho các tế bào.

    Nếu người bệnh ăn nhiều thực phẩm do đói thì lượng calo dư thừa sẽ bắt đầu được lưu trữ dưới dạng các lớp mỡ, điều này có thể góp phần vào việc kháng insulin thêm.

    Quá trình chuyển hóa glucose thành năng lượng ở người mắc tiểu đường tuýp 1

    Trong bệnh tiểu đường tuýp 1, hoạt động trao đổi chất sẽ diễn ra bình thường phụ thuộc vào việc tiêm hoặc bơm trực tiếp insulin.

    Insulin tác dụng nhanh sẽ hoạt động theo cách tương tự như phản ứng insulin giai đoạn 1. Trong khi đó, insulin tác dụng kéo dài sẽ hoạt động theo cách tương tự như phản ứng giai đoạn 2.

    Nếu số lượng insulin được cung cấp chính xác và tốc độ hoạt động của nó bắt kịp với tốc độ glucose được hấp thụ từ thức ăn, thì quá trình chuyển hóa ở người mắc tiểu đường tuýp 1 sẽ diễn ra khá tốt như quá trình của người bình thường.

    Tuy nhiên, điều này thường khó thực hiện và do đó sẽ có những lúc mức đường huyết cao hoặc thấp, dẫn đến việc phải điều chỉnh phác đồ điều trị bệnh cho phù hợp.

    Vì insulin đóng vai trò trong việc lưu trữ chất béo trong cơ thể, những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 1 cũng có thể mắc tình trạng kháng insulin.


    Đừng bỏ lỡ cơ hội trò chuyện cùng đội ngũ bác sỹ và chuyên gia về tiểu đường.

    Không chỉ có những chuyên gia, mà còn là hàng ngàn câu chuyện được chia sẻ từ chính những người đã và đang mắc bệnh tiểu đường để chúng ta cùng nhau bảo vệ sức khỏe. Click tham gia ngay!


    health-tool-icon

    Tính chỉ số BMI - Chỉ số khối cơ thể

    Sử dụng công cụ này để kiểm tra chỉ số khối cơ thể (BMI) để biết bạn có đang ở mức cân nặng hợp lý hay không. Bạn cũng có thể kiểm tra chỉ số BMI của trẻ tại đây.

    Nam

    Nữ

    Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

    Nguồn tham khảo

    Carbohydrates and Blood Sugar https://www.hsph.harvard.edu/nutritionsource/carbohydrates/carbohydrates-and-blood-sugar/ Ngày truy cập 12/1/2022

    Metabolism, Obesity, and Diabetes Mellitus https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/ATVBAHA.119.312005 Ngày truy cập 12/1/2022

    The Effects of Type 2 Diabetes Mellitus on Organ Metabolism and the Immune System https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2020.01582/full Ngày truy cập 12/1/2022

    Video: How diabetes affects your blood sugar https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/multimedia/blood-sugar/vid-20084642 Ngày truy cập 12/1/2022

    Protein and Energy Metabolism in Type 1 Diabetes https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2822109/ Ngày truy cập 12/1/2022

    Diabetes and metabolism. https://www.diabetes.co.uk/diabetes-and-metabolism.html. Ngày truy cập 1/4/2020

    Ảnh tác giảbadge
    Tác giả: Giang Lê Cập nhật: 12/01/2022
    Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
    Next article: