Phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường: Chuẩn bị kỹ để giảm rủi ro!

Việc phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường không phải là điều dễ dàng. Nồng độ đường (glucose) trong máu cao có thể gây ra nhiều biến chứng trong hoặc sau phẫu thuật. Vậy bị tiểu đường có phẫu thuật được không, nếu có thì nên chuẩn bị gì cho cuộc phẫu thuật này? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.

Đôi khi người bệnh tiểu đường cần phải trải qua phẫu thuật để điều trị một số bệnh lý khác. Việc có sẵn bệnh nền là tiểu đường có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng trong khi hoặc sau khi phẫu thuật.

Những khó khăn khi phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường

Có thể nói việc phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường khó khăn gấp nhiều lần so với người có sức khỏe bình thường. Nguyên do là bởi những biến chứng mà họ có thể gặp phải đôi khi sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng.

Rủi ro mà bệnh nhân phải đối diện bao gồm:

• Hạ đường huyết: Vì phải nhịn đói trong vòng 8 – 12 giờ trước khi phẫu thuật nên nguy cơ hạ đường huyết là rất lớn. Nếu không theo dõi và điều chỉnh bằng insulin phù hợp có thể đe dọa trực tiếp mạng sống.
• Tương tác: Thuốc tiểu đường có thể tương tác với thuốc mê và gây rủi ro, nên thường phải dừng thuốc điều trị tiểu đường ít nhất 1 tuần trước mổ.
• Khó cầm máu: Tình trạng rối loạn đông máu rất hay gặp ở bệnh nhân đái tháo đường, vì vậy sẽ khó khăn để cầm máu sau phẫu thuật.
• Nhiễm trùng: Đường huyết cao, miễn dịch thấp làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, buộc bệnh nhân cần nằm viện dài ngày và sử dụng kháng sinh nhiều hơn.
• Vết thương lâu lành: Nguy cơ nhiễm trùng cao, tuần hoàn máu kém sẽ khiến vết thương lâu lành và dễ bị hoại tử. Vì vậy, việc ổn định đường huyết sẽ rất cần thiết để thúc đẩy vết mổ lành lại.

Lưu ý cho bệnh nhân khi quyết định phẫu thuật để có kết quả tốt nhất

Phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường là nỗi ám ảnh của nhiều bệnh nhân vì rủi ro sẽ cao hơn người bình thường. Tuy nhiên, nếu biết những điều này, bạn sẽ có ca phẫu thuật an toàn và khả năng phục hồi nhanh chóng. Cụ thể:

• Kiểm soát chỉ số đường huyết trong ngưỡng bác sĩ yêu cầu.
• Ăn nhiều đạm trước và sau phẫu thuật. Chất đạm sẽ có trong thịt nạc, cá, trứng, đậu các loại, sữa… giúp tăng khả năng chịu đựng trong khi phẫu thuật và hỗ trợ vết thương mau lành
• Tập thể dục để nâng cao sức khỏe thể chất và góp phần kiểm soát đường huyết
• Đừng quá lo lắng, hãy thả lỏng tinh thần bởi tình trạng căng thẳng sẽ khiến đường huyết dễ bị tăng cao
• Dừng hút thuốc và uống rượu.

Các bước phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường

Trước khi phẫu thuật 

Hãy trao đổi với bác sĩ để đề ra kế hoạch phẫu thuật an toàn nhất cho bạn.

Kiểm soát bệnh tiểu đường của bạn chặt chẽ hơn nữa trong những tuần trước khi phẫu thuật.

Bác sĩ sẽ khám lại lần nữa và trao đổi về những vấn đề sức khỏe bạn đang mắc phải có thể ảnh hưởng đến phẫu thuật như thế nào. Hãy thông báo với bác sĩ những điều sau:

• Báo cho bác sĩ về bất cứ loại thuốc bạn đang dùng.
• Nếu bạn dùng metformin, hãy hỏi bác sĩ có nên ngưng dùng hay không. Thông thường, bệnh nhân ngưng dùng thuốc 48 giờ trước cho đến 48 giờ sau khi phẫu thuật để làm giảm nguy cơ nhiễm axit lactic.
• Nếu bạn dùng insulin, hãy hỏi bác sĩ liều lượng nên dùng vào đêm trước phẫu thuật và trong ngày phẫu thuật.

Biến chứng do phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường sẽ dễ xảy ra hơn nếu người bệnh đã có các biến chứng bệnh tiểu đường. Vì vậy, hãy nói chuyện với bác sĩ về việc kiểm soát bệnh tiểu đường và bất cứ biến chứng bạn có như bệnh tim mạch, thận, mắt, mất cảm giác ở bàn chân…. Các bác sĩ có thể làm một số xét nghiệm để kiểm tra tình trạng cụ thể của những vấn đề trên.

Trong khi phẫu thuật 

Hãy trao đổi với bác sĩ về việc duy trì lượng đường trong máu trong quá trình phẫu thuật. Lượng đường trong máu của bạn nên từ 80–150 mg mỗi decilít (mg/dL) trong khi phẫu thuật. Bạn sẽ ít gặp biến chứng khi phẫu thuật và lành bệnh nhanh hơn nếu lượng đường trong máu được kiểm soát trong mức cho phép trong quá trình phẫu thuật.

Các bác sĩ có thể sử dụng insulin và glucose truyền tĩnh mạch để giữ cho đường huyết ổn định trong quá trình phẫu thuật.

Sau khi phẫu thuật 

Sau ca phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường, người bệnh cần kiểm tra lượng đường trong máu thường xuyên. Thường thì lượng đường trong máu sau khi phẫu thuật rất khó kiểm soát vì:

• Thay đổi thói quen ăn uống
• Nôn mửa
• Bị stress sau phẫu thuật
• Ít hoạt động hơn bình thường

Thông thường, thời gian hồi phục ở người bệnh tiểu đường sẽ dài hơn so với những người không bị bệnh tiểu đường. Có thể bạn cần phải nằm viện nếu vừa trải qua ca phẫu thuật lớn. Người bị tiểu đường thường phải ở lại bệnh viện lâu hơn so với những người không bị tiểu đường.

Trong quá trình phục hồi sau phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường, bạn nên tự theo dõi các dấu hiệu nhiễm trùng, chẳng hạn như sốt hoặc vết mổ có sưng đỏ, nóng hoặc rỉ mủ…

Bên cạnh đó, để phòng tránh biến chứng loét do nằm lâu, hãy thường xuyên xoay trở trên giường và ra khỏi giường để vận động. Vì đôi khi, bạn bị mất cảm giác ở ngón chân hoặc ngón tay do bệnh tiểu đường, bạn sẽ không cảm thấy cảm giác đau đớn do vết loét gây ra.

Các thắc mắc thường gặp xoay quanh việc phẫu thuật cho người bệnh tiểu đường 

1. Chỉ số đường huyết bao nhiêu thì được phẫu thuật?

Theo thông tin từ Bệnh viện Trung ương Huế: Ở người bệnh tiểu đường, chỉ số đường huyết an toàn để được phẫu thuật (chu phẫu) thường được duy trì trong khoảng 6,67 – 10 mmol/L (tương đương 120 – 180 mg/dL) và chỉ số HbA1c < 8,5% (69 mmol/mol). Trong khi đó các tổ chức y tế lớn trên thế giới khuyến cáo như sau:

• Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) khuyến nghị mức đường huyết mục tiêu trong giai đoạn quanh phẫu thuật là 80–180 mg/dL.
• Hiệp hội Đái tháo đường Úc (Diabetes Australia) khuyến cáo: duy trì mức đường huyết trong khoảng 90–180 mg/dL (5–10 mmol/L) trong giai đoạn quanh phẫu thuật.
• Hiệp hội Bác sĩ Gây mê Vương quốc Anh và Ireland đưa ra mức mục tiêu thận trọng hơn, từ 106 đến 180 mg/dL (6–10 mmol/L).

2. Các hướng dẫn nhịn ăn và dùng thuốc tiểu đường trước khi mổ

3. Việc dùng các thuốc hạ đường huyết đường uống có nên ngừng trước phẫu thuật?

Có. Hầu hết các khuyến cáo y khoa đều khuyên ngưng thuốc uống 24 giờ trước phẫu thuật.

• Lý do: Các nhóm thuốc như sulfonylureas, meglitinides hay ức chế α-glucosidase dễ gây hạ đường huyết. Đặc biệt, nhóm sulfonylureas còn làm tăng nguy cơ thiếu máu và nhồi máu cơ tim trong lẫn sau mổ.

• Hướng xử trí: 

  • Đường huyết chưa ổn định: Chuyển sang dùng insulin theo chỉ định bác sĩ.

  • Đường huyết ổn định: Duy trì phác đồ hiện tại và ngưng thuốc đủ 24 giờ trước khi mổ.

4. Người bệnh tiểu đường phẫu thuật: Khi nào nên ngưng dùng Metformin?

Người bệnh tiểu đường cần ngưng Metformin trước phẫu thuật từ 24 – 48 giờ tùy thuộc vào quy mô ca phẫu thuật và tình trạng sức khỏe, nhằm tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Hello Bacsi mong rằng qua bài viết này, bạn đã có câu trả lời cho thắc mắc người bệnh tiểu đường có mổ được không. Ngoài ra, bạn đã có được những thông tin hữu ích và các lưu ý khi phẫu thuật để chuẩn bị và chăm sóc sức khỏe tốt hơn.