Mẹ cần biết gì khi cho con dùng thuốc kháng sinh?

Tác giả: Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên

Thuốc kháng sinh hiện nay được sử dụng rộng rãi để điều trị rất nhiều bệnh. Đa số các mẹ vì chưa hiểu hết đặc tính của kháng sinh mà sử dụng bất hợp lý, dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng khác cho sức khỏe của con.

Dùng thuốc bừa bãi được xem là nguyên nhân hàng đầu gây nên tình trạng kháng thuốc kháng sinh hiện nay. Việc trang bị đầy đủ kiến thức về cách sử dụng kháng sinh đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả của thuốc đối với người bệnh.

Thuốc kháng sinh là gì?

Thuốc kháng sinh (thuốc kháng khuẩn) là những thuốc có nguồn gốc hoàn toàn hoặc một phần từ vi sinh vật, nấm được sử dụng để điều trị nhiễm khuẩn. Kháng sinh không có hiệu quả trong điều trị nhiễm virus và nấm. Chúng có khả năng tiêu diệt hoặc kiềm hãm sự phát triển của vi khuẩn.

Chọn lựa thuốc kháng sinh

Mỗi kháng sinh chỉ có hiệu quả chống lại một số loại vi khuẩn nhất định. Khi lựa chọn kháng sinh để điều trị cho người nhiễm trùng, bác sĩ có thể dự đoán khả năng nhiễm loại vi khuẩn nào đó và căn cứ vào phổ kháng sinh mà lựa chọn cho thích hợp.

Tuy nhiên, một số trường hợp nhiễm trùng có thể gây ra bởi nhiều loại vi khuẩn hoặc do một tác nhân vi khuẩn được dự đoán không nhạy với kháng sinh, đòi hỏi phải có một số xét nghiệm định danh vi khuẩn dựa vào các mẫu máu, nước tiểu và mô bệnh phẩm lấy từ người bệnh. Để đánh giá độ nhạy cảm của vi khuẩn với kháng sinh thì tốt nhất dựa vào kháng sinh đồ.

Kết quả của các xét nghiệm thường mất nhiều thời gian, vì vậy sẽ ảnh hưởng đến định hướng điều trị ban đầu cho bệnh nhân. Các kháng sinh có hiệu quả trong phòng thí nghiệm không nhất thiết sẽ có hiệu quả trên lâm sàng. Hiệu quả của điều trị phụ thuộc vào mức độ hấp thu thuốc vào máu, lượng thuốc đến được vị trí nhiễm trùng và tốc độ thanh thải của thuốc trong cơ thể.

Những yếu tố này có thể khác nhau từ người này sang người khác, tùy thuộc các loại thuốc đang dùng, những rối loạn khác và tuổi tác của người dùng. Trong lựa chọn kháng sinh, bác sĩ cũng xem xét đến tính chất và mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng, các tác dụng phụ của thuốc, khả năng bị dị ứng và giá thành của thuốc.

Có thể phối hợp các kháng sinh trong những trường hợp dưới đây:

  • Nhiễm trùng nặng, đặc biệt trong những ngày đầu khi vẫn chưa biết vi khuẩn nhạy với phổ kháng sinh nào;
  • Những vi khuẩn có độ kháng thuốc cao khi sử dụng một kháng sinh đơn lẻ;
  • Nhiễm trùng do nhiều loại vi khuẩn gây ra, mỗi loại nhạy cảm với một kháng sinh khác nhau.

Đề kháng kháng sinh

Vi khuẩn cũng giống như các loài vi sinh vật sống khác, chúng thay đổi theo thời gian để phù hợp với những thay đổi của môi trường sống. Do sử dụng rộng rãi và lạm dụng kháng sinh, vi khuẩn thường xuyên phơi nhiễm với các loại thuốc này. Mặc dù nhiều vi khuẩn chết khi tiếp xúc với kháng sinh nhưng một số vi khuẩn lại phát triển khả năng chống lại tác dụng của thuốc.

Ví dụ, cách đây 50 năm, tụ cầu vàng là một nguyên nhân thường gặp của nhiễm trùng da rất nhạy cảm với penicillin. Nhưng theo thời gian, các dòng vi khuẩn này đã sản sinh ra một loại enzyme có khả năng phá vỡ penicillin, làm cho thuốc không có hiệu quả. Các nhà khoa học đã phát triển ra một loại penicillin mới mà enzyme này không thể phá hủy, nhưng sau đó vài năm, tụ cầu vàng đã thích ứng và đề kháng lại loại penicillin mới này. Những loại vi khuẩn khác cũng có khả năng đề kháng với kháng sinh.

Các nhà nghiên cứu y khoa tiếp tục phát triển ra các loại thuốc mới chống lại vi khuẩn. Nhưng chính bệnh nhân và bác sĩ mới là những người có thể giúp ngăn ngừa sự đề kháng của vi khuẩn. Chỉ sử dụng kháng sinh khi thật sự có nhiễm trùng. Đồng thời sử dụng kháng sinh đúng thời gian chỉ định sẽ giúp hạn chế được sự phát triển của kháng thuốc.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tư 30, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Tư 27, 2017

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc