Cây đuôi chuột và những công dụng có lợi cho sức khỏe

Cây đuôi chuột và những công dụng có lợi cho sức khỏe

Cây đuôi chuột (hay cỏ đuôi chuột) được đặt tên dựa trên hình thái của loại cỏ này, với chùm hoa dài và cong trông giống như đuôi chuột. Ở Việt Nam, cỏ đuôi chuột rất dễ tìm và thường có mặt trong nhiều bài thuốc. Không những thế từ các nghiên cứu dược lý hiện đại, đuôi chuột càng thể hiện nhiều tác dụng trị bệnh đáng được quan tâm.

Hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu cụ thể và những tác dụng và lưu ý khi sử dụng loại dược liệu này nhé!

Tên thường gọi: Cây đuôi chuột (hay cỏ đuôi chuột)

Tên gọi khác: Cỏ đuôi lươn, điềm thông, đũa bếp, bôn bôn, mạch lạc, hải tiên và giả mã tiên.

Tên khoa học: Stachytarpheta jamaicensis

Họ: Cỏ roi ngựa (Verbenaceae)

Tổng quan

Tìm hiểu chung về cây đuôi chuột

Cây đuôi chuột là một loại cây thân thảo lâu năm, cao khoảng 2 mét. Phần thân màu lục tím, có 4 cạnh. Lá mọc đối, phiến hình elip hoặc hình trứng dài khoảng 4-11 cm; mép lá có răng cưa.

Hoa mọc thành chùm dài, màu tím xanh. Quả nang.

hình ảnh cây đuôi chuột

Bộ phận dùng của cây đuôi chuột

Toàn bộ cây đuôi chuột đều được thu hái để làm thuốc.

Thành phần hóa học trong cây cỏ đuôi chuột

Cây đuôi chuột được sử dụng trong nhiều bài thuốc cổ truyền, vì thế mà cũng có nhiều nghiên cứu để xác định hoạt chất nhằm ứng dụng những đặc tính chữa bệnh hiệu quả từ loại dược liệu này. Qua đó, các nghiên cứu này cũng đã chứng minh cây cỏ đuôi chuột có chứa nhiều thành phần hợp chất hoạt tính sinh học (phytochemical) như alkaloid, flavonoid, phenol, steroid và terpenoid. Chiết xuất của nó còn có hoạt tính kháng khuẩn đối với nhiều chủng vi khuẩn như: E. coli, Candida. albicans , S. aureus P. vulgari,…Ngoài ra, cây còn chứa carbohydrat và protein, glucosidic, dopamine, tarphetamin. Rễ cây chứa tannin và acid chlorogenic.

Đặc biệt là các hoạt chất sinh học nhóm phenol của cây đuôi chuột đã được nhiều nghiên cứu chứng minh có đặc tính chữa bệnh, chẳng hạn như saponin, tanin và flavonoid có hoạt tính kháng khuẩn đối với E. coli, C. albicans , S. aureus P. vulgaris.

Tác dụng, công dụng

Theo y học cổ truyền, cây đuôi chuột có những công dụng gì?

Theo y học cổ truyền, cây cỏ đuôi chuột có vị đắng, tính lạnh. Công dụng là thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu; dùng chính để trị mụn nhọt, thấp khớp, viêm đường tiết niệu, sốt, ho và tiêu chảy.

Cây đuôi chuột có tác dụng gì theo góc nhìn y học hiện đại?

Theo các nghiên cứu về dược lý hiện đại, dưới đây là một số tác dụng của cây đuôi chuột:

  • Tác dụng kháng axit, giảm trào ngược dạ dày.
  • Giảm đau, kháng viêm, kháng dị ứng.
  • Cải thiện tình trạng tiêu chảy, kích thích và hỗ trợ tiêu hóa.
  • Lợi tiểu
  • Nhuận tràng
  • Chống oxy hóa.
  • An thần
  • Kháng khuẩn, chống nấm.
  • Hạ huyết áp.
  • Ổn định đường huyết.
  • Hạ mỡ máu
  • Bảo vệ gan.
  • Làm lành vết thương.
  • Các đặc tính dược lý kháng như: diệt ấu trùng, trị giun sán, kháng thương hàn,…

Liều dùng

Liều dùng thông thường của cây đuôi chuột là bao nhiêu?

Cây đuôi chuột thường được dùng ở dạng thuốc sắc, với liều dùng khoảng 15-30 g/ngày. Ngoài ra, cỏ đuôi chuột cũng được dùng đắp ngoài để trị các bệnh ngoài da.

Một số bài thuốc có cây đuôi chuột

cây đuôi chuột trị bệnh gì

Cây đuôi chuột trị bệnh gì?

Dưới đây là một số bài thuốc từ cây đuôi chuột:

  • Bài thuốc trị mụn nhọt và viêm da có mủ: Cỏ đuôi chuột 90g, ngưu tất và bọ mắm mỗi vị 60g đem rửa sạch, giã nát và đắp lên vùng da cần điều trị.
  • Bài thuốc chữa viêm hầu họng: Ngâm rửa thật sạch cây đuôi chuột bằng nước muối, để ráo nước, giã nát rồi thêm ít đường. Ngậm nuốt nước từ từ.
  • Bài thuốc làm tan bầm tím và giảm đau nhức do chấn thương: Lấy một ít cỏ đuôi chuột và cỏ cứt lợn giã nát rồi đắp lên chỗ bị thương. Quấn băng gạc nếu cần, thay băng ngày 1 lần.
  • Bài thuốc chữa khí hư, bạch đới: Rễ cây đuôi chuột 40g, bạc thau và bạch đồng nữ mỗi vị 20g rửa sạch, sắc với 700ml cho đến khi còn 300ml, chia ra uống trong ngày.
  • Bài thuốc trị thấp khớp, tê bì chân tay và đau mỏi xương khớp: Đuôi chuột 40g; dây đau xương, thương nhĩ tử, mỗi vị 10g, hạt gấc 10 hạt, sắc lấy nước uống trong ngày. Với trường hợp sưng khớp nặng, nên phối hợp cùng với bài thuốc đắp ngoài từ cây đuôi chuột (giã nát, xào nóng dược liệu rồi đắp lên khớp) để tăng hiệu quả điều trị.
  • Bài thuốc chữa chứng vàng da, nước tiểu màu vàng và sốt do viêm gan: Lấy rau má, cây chó đẻ, cây cỏ đuôi chuột và diếp cá mỗi vị 40g, rửa sạch và sắc uống.
  • Bài thuốc chữa viêm đường tiểu: cỏ đuôi chuột 40g; mã đề, dây bòng bong mỗi vị 30g và kim ngân hoa 10g. Đem sắc lấy nước uống cho đến khi hết bệnh.
  • Bài thuốc trị nhiễm giun ở trẻ nhỏ: Ép lấy dịch lá tươi để uống.
  • Bài thuốc chữa sốt rét: Sắc nước lá đuôi chuột uống hằng ngày.
  • Bài thuốc trị bệnh lậu và phụ nữ vừa sảy thai: Lấy rễ cây cỏ đuôi chuột rửa sạch và sắc nước uống trong ngày, mỗi ngày dùng 1 thang.
  • Bài thuốc chữa tiêu chảy, ho và nhiễm trùng đường tiết niệu: Lấy khoảng 20-30g cây cỏ đuôi chuột khô, sắc với 1 lít nước cho đến khi còn 500ml thì chia thành nhiều lần uống trong ngày.
  • Bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2: Lấy 30g ngọn và lá đuôi chuột, đem rửa sạch và hãm lấy nước uống thay nước trà.

Lưu ý, thận trọng khi dùng

Khi dùng cây đuôi chuột, bạn nên lưu ý những gì?

Để sử dụng dược liệu cỏ đuôi chuột một cách an toàn và có hiệu quả, bạn nên tham khảo trước ý kiến từ các bác sĩ, thầy thuốc đông y uy tín.

Trong quá trình sử dụng, nếu thấy xuất hiện các triệu chứng bất thường, hãy tạm ngưng dùng và thông báo ngay cho bác sĩ.

Lưu ý: hạn chế dùng cỏ đuôi chuột trong thời gian dài, đặc biệt là người có thể trạng hư hàn.

Mức độ an toàn của cây đuôi chuột

Không dùng cỏ đuôi chuột cho người có huyết áp thấp, đường huyết thấp và phụ nữ mang thai. Bạn cần tham khảo ý kiến từ bác sĩ trước khi dùng cỏ đuôi chuột cho phụ nữ cho con bú.

Tương tác có thể xảy ra với cây cỏ đuôi chuột

Cây đuôi chuột có thể tương tác với một số thuốc, thực phẩm chức năng hay dược liệu khác mà bạn đang sử dụng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi dùng, bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ và thầy thuốc trước khi muốn dùng bất kỳ loại dược liệu nào.

Hy vọng qua bài viết trên đây, bạn đọc đã hiểu rõ hơn về những đặc tính đáng quý và tác dụng chữa bệnh của cây đuôi chuột. Lưu ý rằng nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ trước khi có ý định ứng dụng các bài thuốc từ cây cỏ đuôi chuột nhé!

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Tham vấn y khoa:

Bác sĩ CKI Lai Ngọc Hiền

Dinh dưỡng và Chế độ ăn uống · Bệnh viện Y học Cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh


Tác giả: Vi Quỳnh · Ngày cập nhật: 22/11/2022

Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo
Quảng cáo