home

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): Sạch sẽ, ngăn nắp quá mức cũng là một dạng bệnh

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD): Sạch sẽ, ngăn nắp quá mức cũng là một dạng bệnh

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) là một căn bệnh làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Tuy nhiên, rất nhiều bệnh nhân không nhận ra mình đang mắc phải căn bệnh này.

Bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế OCD là gì?

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) là một rối loạn tâm thần liên quan đến suy nghĩ và hành vi của bệnh nhân. Khi mắc bệnh, các suy nghĩ và nỗi sợ không mong muốn (hay còn gọi là sự ám ảnh) xuất hiện liên tục và khiến bệnh nhân lặp đi lặp lại các hành động cưỡng chế.

Ví dụ người bị ám ảnh cưỡng chế luôn tự hỏi bản thân mình đã khóa cửa trước khi ra khỏi nhà hay chưa. Điều này thôi thúc họ phải quay lại nhà để kiểm tra. Việc này thậm chí có thể diễn ra nhiều lần. Người bệnh thường cố gắng loại bỏ suy nghĩ về việc khóa cửa nhưng điều này chỉ càng làm họ căng thẳng và lo lắng hơn. Cuối cùng, họ vẫn buộc phải thực hiện hành động để giải tỏa căng thẳng.

Tổ chức OCD thế giới công bố rằng có đến 2% dân số đang gặp phải tình trạng này. Điều đó cho thấy trên toàn thế giới con số thống kê có thể sẽ lên đến hàng trăm triệu người.

Hội chứng OCD rất phổ biến dưới nhiều dạng khác nhau. Rối loạn ám ảnh cưỡng chế cũng ảnh hưởng đến cả nam và nữ. Nếu để ý, rất có thể bạn sẽ phát hiện ra bạn bè hoặc người thân đang mắc căn bệnh trên, nhưng cũng có thể là chính bạn cũng là người bị chứng OCD.

Triệu chứng thường gặp khi bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế

rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Triệu chứng chủ yếu của rối loạn ám ảnh cưỡng chế là xuất hiện các ám ảnh và hành vi cưỡng chế không phải do sử dụng chất kích thích hoặc bệnh lý khác. Chúng khiến bạn kiệt sức và ảnh hưởng đến lớn đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Có rất nhiều loại ám ảnh và hành vi cưỡng chế.

Các ám ảnh thường gặp như:

  • Có các suy nghĩ không mong muốn như tưởng tượng ra các hình ảnh bạo lực hoặc đồi trụy
  • Xuất hiện nỗi sợ mình sẽ làm hại người khác và bản thân hoặc làm điều gì đó đáng xấu hổ
  • Đòi hỏi mọi thứ phải luôn theo đúng một trật tự riêng, cân bằng và chính xác.
  • Ghê sợ quá mức các chất thải cơ thể, chất bẩn hoặc vi khuẩn
  • Lo lắng về các chất gây ô nhiễm và việc bị nhiễm bệnh đến mức phi lý.

Các hành vi cưỡng chế

  • Thức dậy vài lần vào ban đêm để chắc chắn rằng các thiết bị đã được tắt, cửa đã khóa và cửa sổ đã đóng
  • Sắp xếp quần áo, giày dép, chén đĩa hoặc các đồ vật khác theo một thứ tự hoặc theo một hướng nhất định thì mới hết cảm giác lo âu
  • Rửa tay liên tục vì sợ nhiễm trùng đến mức gây phồng rộp, nứt da. (mặc dù điều này không có khả năng xảy ra).
  • Tự động đếm số bậc cầu thang, số ô cửa sổ,….
  • Cầu nguyện hoặc lặp lại các từ, các con số trong yên lặng nhiều lần.
  • Đôi khi các hành vi cưỡng chế này trở thành những nghi thức đối với bệnh nhân như phải chạm vào một vật đúng một số lần, đi qua đi lại cửa vài lần trước khi ra ngoài.

Bệnh nhân thường không muốn thực hiện các hành vi này nhưng thường không thể kiểm soát được chúng. Các hành vi cưỡng chế này có thể chiếm phần lớn thời gian trong ngày và gây ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống của họ.

Người bệnh OCD có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Nếu có một trong hai dấu hiệu nghiêm trọng sau, bạn cần đến bác sĩ để được thăm khám càng nhanh càng tốt.

  • Chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế ảnh hưởng quá nhiều đến cuộc sống, công việc và sinh hoạt của bạn.
  • Gặp các triệu chứng về thể chất như đau ngực hoặc đánh trống ngực hoặc nếu bạn có ý định tự tử hoặc giết người.

Cách chữa bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế

chữa bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Người bị OCD có thể được điều trị bằng cách sử dụng kết hợp thuốc và liệu pháp nhận thức hành vi.

Điều trị OCD bằng thuốc

Bác sĩ có thể kê toa cho bạn các loại thuốc tâm thần để giúp kiểm soát sự ám ảnh và các hành vi cưỡng chế. Thông thường, thuốc chống trầm cảm sẽ được sử dụng đầu tiên và có thể bao gồm:

Chữa bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế bằng liệu pháp nhận thức hành vi

Các rối loạn tâm thần thường hình thành do bạn có lối tư duy sai lệch hoặc tiêu cực nào đó trong thời gian dài. Liệu pháp nhận thức giúp bạn tìm ra thói quen trong tiềm thức gây ra bệnh đó. Sau đó, liệu pháp hành vi hướng dẫn và tập cho bạn cách để suy nghĩ và hành động theo một hướng khác trong tình huống tương tự. Khi bạn không còn suy nghĩ và hành động theo cách cũ nữa nghĩa là triệu chứng đã được trị khỏi.

Kiểm soát triệu chứng OCD bằng hành vi tích cực

Những thói quen sinh hoạt và lối sống dưới đây sẽ giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh OCD, bao gồm:

  • Hỏi bác sĩ nếu các triệu chứng dai dẳng hoặc nặng hơn sau khi điều trị một thời gian
  • Nói với bác sĩ nếu bạn có triệu chứng mới hoặc bạn thấy không khỏe khi dùng thuốc
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Dùng thuốc như chỉ dẫn của bác sĩ dù bạn cảm thấy mình đã khỏe hơn. Ngưng uống thuốc đột ngột có thể khiến các triệu chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế quay trở lại và thậm chí nặng hơn.
  • Hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bạn sử dụng các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng khác.

Chữa bệnh rối loạn ám ảnh cưỡng chế cần có thời gian dài và hợp tác tích cực của người bệnh. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Ferri, Fred. Ferri’s Netter Patient Advisor. Philadelphia, PA: Saunders / Elsevier, 2012. Bản tải về

Porter, R. S., Kaplan, J. L., Homeier, B. P., & Albert, R. K. (2009). The Merck manual home health handbook. Whitehouse Station, NJ, Merck Research Laboratories. Bản in. Trang 860

Obsessive compulsive disorder.
http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/obsessive-compulsive-disorder.printerview.all.html.
Ngày truy cập: 9/3/2021

Obsessive compulsive disorder.
https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000929.htm.
Ngày truy cập: 9/3/2021

Obsessive compulsive disorder.
http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ocd/basics/lifestyle-home-remedies/con-20027827.
Ngày truy cập:9/3/2021

Obsessive compulsive disorder.
http://www.nimh.nih.gov/health/topics/obsessive-compulsive-disorder-ocd/index.shtml#part_145349.
Ngày truy cập: 9/3/2021

Ảnh tác giả
Tác giả: Giang Lê ngày 09/03/2021
Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
x