backup og meta
Chuyên mục
Hỏi bác sĩ
Lưu
Công cụ

Tác dụng và tác hại của câu kỷ tử bạn nên biết trước khi sử dụng

Tham vấn y khoa: Bác sĩ CKI Lai Ngọc Hiền · Dinh dưỡng và Chế độ ăn uống · Bệnh viện Y học Cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh


Tác giả: Trần Lê Phương Uyên · Ngày cập nhật: 7 ngày trước

    Tác dụng và tác hại của câu kỷ tử bạn nên biết trước khi sử dụng

    Câu kỷ tử thường xuất hiện trong các bài thuốc Đông y nhờ nhiều công dụng đối với sức khỏe, bao gồm tăng cường miễn dịch, đẹp da… Thậm chí những năm gần đây, câu kỷ tử được đánh giá cao như một “siêu thực phẩm”.

    Vậy câu kỷ tử có tác dụng gì mà lại được nhiều người sử dụng đến thế? Liệu nó có gây tác hại gì không? Hãy cùng khám phá câu trả lời thông qua bài viết sau của Hello Bacsi nhé!

    Giá trị dinh dưỡng của câu kỷ tử

    Câu kỷ tử là quả chín phơi khô của cây khởi tử (tên khoa học Lycium barbarum L.), được thu hái khi đã chuyển sang màu đỏ da cam. 

    Câu kỷ tử (còn gọi là kỷ tử đỏ) có vị ngọt, tính bình, tác dụng trừ phong, bổ thận, cường gân cốt, sinh tinh,…; quy vào kinh Phế, Can và Thận. Bạn có thể ăn quả tươi hoặc quả khô. Đặc biệt, các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao kỷ tử sấy khô bởi hàm lượng dinh dưỡng cao.

    Câu kỷ tử là một trong những loại quả có nguồn dinh dưỡng tuyệt vời. Các chất được tìm thấy trong quả kỷ tử đỏ bao gồm:

    • Đạm, đường, béo
    • Chất xơ
    • Vitamin C
    • Vitamin A
    • Vitamin B1, B2…
    • Sắt, kẽm, đồng, mangan, magiê, và selen,…
    • Các hoạt chất có chức năng liên quan đến đặc tính tăng cường sức khỏe như: Carotenoid, phenolics, flavonoids, taurine, betaine, zeaxanthin. Polysacarit bao gồm glucose, arabinose, galactose, mannose, xyloza, rhamnose và fucose.

    Các nghiên cứu gần đây đã đề cập đến nhiều tác dụng của câu kỉ tử như: chống oxy hóa, kháng viêm và điều hòa miễn dịch, kháng u, chống bức xạ và tăng cường tạo máu, làm chậm quá trình lão hóa…

    Câu kỷ tử có tác dụng gì đối với sức khỏe?

    Dưới đây là 8 tác dụng của kỷ tử với sức khoẻ mà bạn không nên bỏ qua.

    1. Tăng cường thị lực

    Quả kỷ tử đặc biệt giàu zeaxanthin, một chất chống oxy hóa được biết đến với những lợi ích tuyệt vời cho đôi mắt.

    • Ăn loại quả này được coi là một biện pháp điều trị tự nhiên cho bệnh thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể liên quan đến tuổi già nhờ hỗn hợp polysacarit phân nhánh cao và proteoglycan có tác dụng bảo vệ thần kinh mắt.   
    • Một số nghiên cứu cho thấy dược liệu này rút ngắn thời gian thích nghi của mắt với bóng tối, giúp mắt nhìn rõ hơn trong điều kiện ánh sáng mờ.
    • Bảo vệ tế bào biểu mô võng mạc ở mắt chống lại stress oxy hóa gây ra bởi đường huyết cao trong bệnh tiểu đường. Vì vậy, dược liệu này hữu ích trong việc trì hoãn sự tiến triển của bệnh võng mạc tiểu đường.

    2. Câu kỷ tử giúp giảm cân

    tác dụng của câu kỷ tử giúp giảm cân

    Câu kỷ tử có tác dụng gì phải kể đến giảm cân? Câu kỷ tử có lượng calo thấp và giàu chất dinh dưỡng, do vậy bạn hoàn toàn có thể bổ sung thêm loại quả này trong kế hoạch ăn kiêng, giảm cân. Ngoài ra, lượng đường trong kỷ tử khá thấp cùng lượng chất xơ dồi dào giúp người ăn vào vẫn cảm thấy no nhưng không cung cấp nhiều calo gây tăng cân.

    Bạn có thể chế biến kỷ tử thành thức uống giảm cân với công thức như sau:

    • 10g quả kỷ tử khô
    • 1 quả chanh
    • 1/2 trái kiwi
    • 300ml nước khoáng

    Cách thực hiện cũng vô cùng đơn giản. Bạn chỉ cần vắt chanh lấy nước, sau đó đưa tất cả nguyên liệu vào máy rồi xay nhuyễn cùng một chút đá lạnh.

    3. Cải thiện khả năng tình dục

    Từ xưa, kỷ tử đã được biết đến với khả năng hỗ trợ sức khỏe sinh sản ở nam giới. Dược liệu này được sử dụng để:

    • Trị chứng vô sinh – hiếm muộn
    • Di mộng tinh
    • Cải thiện số lượng và chất lượng tinh trùng.

    Một trong những bài thuốc có mặt câu kỷ tử trong hỗ trợ sinh sản gồm: Nhục thung dung, câu kỷ tử, lộc giác giao, lộc nhung, đương quy, xuyên khung, đảng sâm, đan sâm, táo nhân, sinh địa, nhân sâm. 

    4. Câu kỷ tử có tác dụng gì? Bảo vệ tế bào thần kinh  

    Công dụng của câu kỷ tử trong việc bảo vệ thần kinh đã được chứng minh trong một nghiên cứu lâm sàng ngẫu nhiên, mù đôi, có kiểm soát.

    • Sử dụng nước ép trái cây khởi tử L. barbarum tiêu chuẩn hóa ở mức 120 mg/ngày (tương đương với ít nhất 150 g trái cây tươi) trong 30 ngày ở 60 người lớn tuổi khỏe mạnh (55–72 tuổi).
    • Nhóm điều trị cho thấy có sự gia tăng trí nhớ ngắn hạn và sự tập trung giữa trước và sau can thiệp.
    • Nghiên cứu cũng gợi ý polysacarit của L. barbarum có thể giúp ngăn chặn sự chết theo chương trình của tế bào thần kinh.

    Tuy nhiên cần nghiên cứu sâu hơn để làm rõ cơ chế của L. barbarum trong lĩnh vực này.

    5. Thải độc gan

    Các thành phần hoá học trong câu kỷ tử có tác dụng gì với gan?

    • Polysacarit của câu kỉ tử bao gồm glucose, arabinose, galactose, mannose, xyloza, rhamnose và fucose đã được xác nhận tác dụng có lợi đối với tổn thương gan cấp tính và do nguyên nhân rượu cùng với bệnh gan nhiễm mỡ.
    • Betaine cũng được chứng minh làm giảm tổn thương gan do carbon tetrachloride – (CCl4-) gây ra, bằng cách tăng hoạt động chống oxy hóa và giảm các chất trung gian gây viêm như COX-1/COX-2 và iNOS. Kết quả kiểm tra mô bệnh học đã xác nhận tác dụng cải thiện của chiết xuất betaine.
    • Theo dân gian, kỷ tử có lợi cho cả can và thận, hỗ trợ phục hồi sức mạnh của cơ thể kèm theo khả năng đào thải độc tố. Vào những ngày nóng bức, bạn có thể pha cho mình 1 bình trà kỷ tử để hạ hỏa và tăng cường sinh khí.
    Cách pha trà kỷ tử không hề phức tạp, nguyên liệu bạn cần chuẩn bị gồm:
    • Trà
    • Mật ong
    • Táo tàu khô
    • Nước đun sôi
    • Quả kỷ tử khô
    Cách thực hiện như sau:
    • Bỏ lá trà vào bình đựng, lược qua 1 lần với nước sôi (tráng trà)
    • Cho tất cả nguyên liệu vào bình
    • Đậy kín và ngâm nguyên liệu trong 5–10 phút
    • Nếu muốn có vị ngọt tự nhiên, bạn có thể cho thêm chút mật ong
    • Rót ra ly và thưởng thức.

    6. Tăng cường hệ miễn dịch

    tác dụng của câu kỷ tử với sức khỏe: tăng cường miễn dịch

    Quả kỷ tử đã được sử dụng trong y học cổ truyền để ngăn ngừa sự khởi phát và tiến triển của bệnh ung thư do thành phần hóa học thực vật và chất chống oxy hóa phong phú. 

  • Betaine đã được chứng minh là một chất chống viêm có liên quan đến quá trình sinh ung thư ruột kết. 
  • Polysacarit liên hợp peptide hòa tan trong nước của câu kỉ tử có khả năng tăng cường cơ chế bảo vệ cơ thể theo cách ức chế sự phát triển của khối u mà không gây hại. Các nhà khoa học tuyên bố rằng chiết xuất từ loại thảo mộc này bảo vệ và chống lại viêm loét đại tràng và ức chế tế bào ung thư trên thực nghiệm. 
  • Không những thế, kỷ tử đỏ có thể kích hoạt tế bào T, tế bào B, đại thực bào, tế bào NK và các tế bào miễn dịch chính khác điều chỉnh chức năng miễn dịch tế bào và chức năng miễn dịch dịch thể của cơ thể. 
  • Một nghiên cứu khác cho thấy LBP có thể trì hoãn sự teo tuyến ức và lá lách của chuột già, do đó ngăn chặn sự suy giảm chức năng miễn dịch tế bào và miễn dịch thể dịch, đồng thời có tác dụng làm chậm quá trình lão hóa ở một mức độ nhất định.
  • 7. Câu kỷ tử có tác dụng gì trong làm đẹp da?

    Bạn có biết kỷ tử đỏ có tác dụng tốt trong việc điều trị lão hóa và nám da bởi chúng chứa vitamin C, beta-carotene và axit amin.

    Ngoài ra, betaine cũng được chứng minh là có tác dụng ngăn ngừa tổn thương da do chiếu xạ tia cực tím B (UVB) ở chuột. Betaine trong  kỷ tử có thể được sử dụng để ngăn chặn sự hình thành nếp nhăn, dấu hiệu lão hóa do tia UVB và tổn thương collagen bằng cách ức chế kinase điều hòa tín hiệu ngoại bào (ERK), protein kinase (MEK) và matrix metallicoproteinase 9.

    Sau đây là cách pha chế trà kỷ tử khá đơn giản và dễ làm, chỉ cần những nguyên liệu sau:

    • 15g quả kỷ tử
    • Nước đun sôi.

    Thực hiện

    • Rửa sạch quả
    • Cho kỷ tử vào bình đựng
    • Rót nước sôi vào
    • Để yên trong vòng 15 – 20 phút
    • Rót ra ly và thưởng thức.

    câu kỷ tử có tác dụng gì với tóc

    8. Cải thiện sức khỏe tim mạch

    Polysacarit (LBP) và các thành phần tinh khiết của nó đã được chứng minh ở động vật với các chức năng:

    • Giảm lipid máu
    • Ổn định đường huyết
    • Ổn định huyết áp
    • Cải thiện tình trạng rối loạn chuyển hóa…

    Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng về những đặc tính trên cần được nghiên cứu sâu hơn để làm rõ.

    Một số bài thuốc dân gian có câu kỷ tử

    Nhờ vào những tác dụng đáng kể với sức khoẻ, câu kỷ tử thường được dùng trong nhiều bài thuốc dân gian, điển hỉnh như:

    Chữa hư lao, đau lưng, mỏi gối

    • Nguyên liệu: Câu kỷ tử 12g, thục địa 12g, tục đoạn 9g, tầm gửi 12g. 
    • Đem sắc nước uống.

    Chữa can thận bất túc, đau đầu hoa mắt

    • Nguyên liệu: Câu kỷ tử, cúc hoa, thục địa, sơn thù du, sơn dược, trạch tả, mẫu đơn bì, phục linh mỗi thứ lấy lượng bằng nhau. 
    • Thực hiện: Tất cả đem nghiền thành bột mịn, luyện với mật, làm thành viên hoàn bằng hạt ngô. Mỗi lần uống 9g.

    Chữa thận hư di tinh, xuất tinh sớm, khí huyết lưỡng suy

    • Nguyên liệu: Câu kỷ tử, thỏ ty tử mỗi thứ 240 g; ngũ vị tử 30 g; phúc bồn tử 120 g; xa tiền tử 60 g. 
    • Thực hiện: Nghiền thành bột mịn, nhào với mật làm thành viên hoàn. Mỗi lần dùng 9g.

    Chữa thần kinh suy nhược, mất ngủ hay mệt mỏi

    Câu kỷ tử tươi 500g, giã dập cho vào túi vải và ngâm với 2 lít rượu trong bình kín, thời gian 2 tuần. Mỗi lần uống 30ml và ngày dùng 1–2 lần.

    Thuốc bổ, chữa di tinh từ câu kỷ tử

    Câu kỷ tử 6g, sinh khương 2g, nhục thung dung 2g. Thêm 600ml nước rồi sắc còn 200ml. Chia làm 3 lần uống trong ngày.

    Trà kỷ tử cúc hoa sáng mắt, tăng cường thị lực.

    • Nguyên liệu: Kỷ tử 10 g, cúc hoa 10 g.
    • Thực hiện: Hãm với nước sôi trong bình kín.

    Bài thuốc chữa xơ gan và viêm gan mãn tính do âm hư

    • Nguyên liệu: : Đương quy, mạch môn và bắc sa sâm mỗi thứ 12g, sinh địa 24 – 40g, câu kỷ tử 12 – 24g và xuyên luyện tử 6g.
    • Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống.

    Bài thuốc chữa da mặt sần sùi và nám sạm với kỷ tử

    • Nguyên liệu: Sinh địa 3 cân và kỷ tử 10 cân (1 cân bằng 800 g).
    • Thực hiện: Đem dược liệu tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 1 thìa uống với rượu ấm. Ngày dùng 3 lần trong thời gian dài để cải thiện làn da.

    Bạn có thể xem thêm: Cách pha trà kỷ tử giúp bạn thư giãn tại nhà

    Những lưu ý khi dùng câu kỷ tử

    cách pha trà kỷ tử

    Dẫu rất tốt cho sức khỏe nhưng không hẳn ai cũng nên dùng kỷ tử và có thể dùng một cách không kiểm soát. Tác hại của câu kỷ tử khi sử dụng không đúng cách như sau:

    Tương tác với thuốc

    Câu kỷ tử có thể tương tác với một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng warfarin (thuốc làm loãng máu), bạn nên cân nhắc khi sử dụng dược liệu này. Để đảm bảo tính an toàn, bạn hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

    Gây dị ứng

    Những ai không nên dùng kỷ tử? Với những người bị dị ứng phấn hoa cũng phải cẩn thận khi dùng câu kỷ tử. 

    Câu kỷ tử có ít nhất 7 công dụng tuyệt vời với sức khỏe. Tuy nhiên, hãy thận trọng tìm hiểu kỹ về tác hại của nó trước khi sử dụng.
    Bạn có thể tìm mua quả kỷ tử khô ở những cửa hàng dược liệu, tiệm thuốc Đông y hoặc trên các trang mạng với giá cả khá đa dạng. Do đó, để đảm bảo chất lượng và và an toàn, hãy chọn lựa nơi cung cấp sản phẩm uy tín bạn nhé.

    Trên đây là những thông tin về câu kỷ tử cũng như tác dụng của loại siêu thực phẩm này. Hi vọng chúng sẽ bổ ích hơn cho hành trình chăm sóc sức khỏe của bản thân bạn và gia đình nhé!

    Miễn trừ trách nhiệm

    Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

    Tham vấn y khoa:

    Bác sĩ CKI Lai Ngọc Hiền

    Dinh dưỡng và Chế độ ăn uống · Bệnh viện Y học Cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh


    Tác giả: Trần Lê Phương Uyên · Ngày cập nhật: 7 ngày trước

    advertisement iconQuảng cáo
    app promote banner

    Bài viết này có hữu ích với bạn?

    advertisement iconQuảng cáo
    advertisement iconQuảng cáo