home

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Ban xuất huyết

Tìm hiểu chung|Triệu chứng thường gặp|Nguyên nhân gây bệnh|Chẩn đoán và điều trị hiệu quả|Chế độ sinh hoạt phù hợp
Ban xuất huyết

Ban xuất huyết có thể xảy ra bởi nhiều yếu tố khác nhau. Tìm hiểu về tình trạng sức khỏe này cũng như nguyên nhân gây nên là điều cần thiết để việc điều trị tiến hành thuận lợi và đem lại hiệu quả như mong đợi.

Vậy, ban xuất huyết là gì? Đâu là nguyên nhân và cách điều trị bệnh hiệu quả? Hãy cùng Hello Bacsi tìm kiếm câu trả lời qua bài viết sau nhé.

 

Tìm hiểu chung

Ban xuất huyết là gì?

Ban xuất huyết (còn gọi là đốm xuất huyết, petechiae) là những chấm tròn nhỏ màu đỏ, nâu hoặc tím, do tổn thương hoặc vỡ mạch máu dưới da, dẫn đến xuất hiện chấm xuất huyết.

Các nốt xuất huyết dưới da thường xuất hiện thành chùm, trông giống như phát ban. Chúng cũng có thể xuất hiện ở các cơ quan hoặc màng nhầy, bao gồm cả niêm mạc bên trong miệng, nhưng dễ nhận biết nhất là ở trên da.

Ban xuất huyết có hai loại gồm:

  • Ban xuất huyết không do giảm tiểu cầu xuất hiện khi số lượng tiểu cầu không giảm
  • Ban xuất huyết giảm tiểu cầu xảy ra khi số lượng tiểu cầu thấp hơn bình thường.

Cả trẻ em và người lớn đều có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng sức khỏe này. Trẻ em có thể bị chấm xuất huyết dưới da sau khi bị nhiễm virus và thường hồi phục hoàn toàn mà không cần điều trị. Tuy nhiên, tình trạng này ở người lớn có xu hướng tiến triển thành mạn tính. Do đó, việc điều trị là cần thiết để giữ số lượng tiểu cầu ở mức ổn định.

Triệu chứng thường gặp

triệu chứng ban xuất huyết
Hình ảnh xuất huyết dưới da ở chân

Những dấu hiệu và triệu chứng của ban xuất huyết là gì?

Các nốt xuất huyết chấm đỏ dưới da có thể có kích thước nhỏ bằng đầu đinh ghim hoặc hình thành dạng mảng lớn bằng bàn tay. Nếu xuất hiện các dấu vết bất thường này mà không liên quan đến chấn thương, bạn nên cân nhắc đến cơ sở y tế kiểm tra.

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Nếu xuất hiện ban xuất huyết trên da không rõ nguyên nhân hoặc trên diện rộng, bạn cần đến cơ sở y tế để kiểm tra ngay. Việc xác định nguyên nhân là điều quan trọng, vì nốt xuất huyết có thể là dấu hiệu cảnh báo một số tình trạng sức khỏe tiềm ẩn nghiêm trọng.

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nêu trên hoặc có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa mỗi người là khác nhau. Vì vậy hãy hỏi ý kiến bác sĩ để lựa chọn được phương án thích hợp nhất.

Nguyên nhân gây bệnh

một số thuốc có tác dụng phụ gây ra ban xuất huyết

Nguyên nhân gây ra ban xuất huyết dưới da là gì?

Các mạch máu nhỏ (mao mạch) kết nối các động mạch nhỏ nhất với các tĩnh mạch nhỏ nhất. Những nốt đỏ dưới da sẽ xuất hiện khi các mao mạch bị tổn thương, khiến máu bị rò rỉ vào da. Một số tác nhân đứng sau tình trạng này có thể bao gồm:

  • Áp lực, căng thẳng kéo dài
  • Một số tình trạng sức khỏe
  • Một số chấn thương cụ thể
  • Chấn thương
  • Da cháy nắng

Bên cạnh đó, nguyên nhân vỡ mạch máu dưới da gây ban xuất huyết còn có thể liên quan đến tác dụng phụ của một số loại thuốc như:

Ngoài ra, các chấm xuất huyết dưới da ở vùng mặt, cổ và ngực có thể gây ra do căng thẳng kéo dài khi thực hiện những hành động như:

  • Khóc
  • Ho
  • Nôn mửa
  • Sinh đẻ
  • Nâng tạ

Mặt khác, ban xuất huyết có thể gây ra bởi nhiễm nấm, virus và vi khuẩn như:

  • Nhiễm virus cytomegalo
  • Viêm nội tâm mạc (nhiễm trùng màng bao trong tim)
  • Hội chứng phổi Hantavirus
  • Nhiễm cầu khuẩn màng não
  • Tăng bạch cầu đơn nhân do nhiễm trùng
  • Sốt ban do ve cắn
  • Bệnh ban đỏ
  • Nhiễm trùng máu (nhiễm khuẩn huyết)
  • Viêm họng do liên cầu khuẩn
  • Sốt xuất huyết do virus
  • Các tình trạng sức khỏe khác

Hiện tượng xuất huyết dưới da cũng có thể do các tình trạng sức khỏe không do nhiễm trùng gây ra, chẳng hạn như:

  • Viêm mạch máu
  • Giảm tiểu cầu (số lượng tiểu cầu thấp)
  • Bệnh bạch cầu
  • Bệnh Scorbut (thiếu vitamin C)
  • Thiếu vitamin K
  • Chấn thương hoặc cháy nắng

Chẩn đoán và điều trị hiệu quả

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế dùng để chẩn đoán ban xuất huyết dưới da là gì?

Tình trạng chảy máu dưới da gây ra ban xuất huyết có thể dễ dàng xác định thông qua khám các triệu chứng thực thể. Tuy nhiên, để xác định nguyên nhân, bác sĩ sẽ cần thêm các thông tin liên quan đến chảy máu. Sau khi xem tiền sử bệnh án, bác sĩ có thể hỏi những câu hỏi sau:

  • Người bệnh phát hiện các nốt đỏ dưới da đầu tiên lúc nào?
  • Người bệnh có bất kỳ triệu chứng nào khác không?
  • Khi nào những triệu chứng này xuất hiện?
  • Người bệnh có chơi môn thể thao đối kháng hoặc tập luyện với máy hạng nặng không?
  • Gần đây người bệnh có bị chấn thương nào ở vùng có các đốm xuất huyết không?
  • Vùng bị chảy máu có đau không?
  • Vùng bị chảy máu có ngứa không ?
  • Người bệnh có tiền sử gia đình mắc các rối loạn chảy máu không?
  • Người bệnh có đang dùng các loại thuốc như aspirin, steroid, hoặc thuốc làm loãng máu không?

Ngoài ra, các chuyên gia còn có thể chỉ định làm xét nghiệm máu hoặc nước tiểu để tìm dấu hiệu nhiễm trùng hoặc các tình trạng khác. Đôi khi, các chẩn đoán hình ảnh hoặc siêu âm cũng sẽ cần được thực hiện để loại trừ khả năng tồn tại các vết nứt hoặc mô bị chấn thương.

Những phương pháp dùng để điều trị ban xuất huyết là gì?

Tùy thuộc vào nguyên nhân sẽ có nhiều lựa chọn điều trị khác nhau với hiện tượng xuất huyết dưới da. Bác sĩ sẽ xác định cách điều trị tốt nhất.

Nếu bị nhiễm trùng hoặc một tình trạng sức khỏe nào đó, bác sĩ có thể kê toa thuốc giúp ngăn chặn xuất huyết dưới da. Tuy nhiên, nếu loại thuốc người bệnh đang sử dụng gây ra chảy máu, bác sĩ thường khuyên chuyển thuốc hoặc ngừng sử dụng.

Một số thuốc dùng trong điều trị ban xuất huyết là:

Corticosteroid

Khi bắt đầu quá trình điều trị, hầu hết người bệnh thường được cho dùng corticosteroid đường uống như prednisone. Thuốc này có thể giúp tiểu cầu tăng bằng cách ức chế hệ thống miễn dịch. Thông thường sẽ mất khoảng 2–6 tuần để các tiểu cầu trở về mức độ an toàn, sau đó bác sĩ sẽ cho dừng thuốc.

Truyền tĩnh mạch Immunoglobulin (IVIG)

Đây không phải là lựa chọn đầu tiên trong việc điều trị ban xuất huyết giảm tiểu cầu vì phương pháp này phải truyền dịch và khá tốn kém. Liệu pháp này có thể làm tăng số lượng tiểu cầu nhanh chóng, nhưng chỉ được trong thời gian ngắn. Vì vậy, IVIG được sử dụng như một phương pháp điều trị khẩn cấp để làm tăng nhanh chóng số lượng tiểu cầu trước khi phẫu thuật hoặc khi người bệnh mất quá nhiều máu. Liệu pháp này có thể gây ra các tác dụng phụ như đau đầu, buồn nôn, sốt và tụt huyết áp.

Trong khi điều trị, người bệnh cần tránh sử dụng một số loại thuốc có thể làm giảm số lượng tiểu cầu như aspirin, ibuprofen. Bệnh nhân cũng nên chọn các hoạt động nhẹ nhàng, không tốn nhiều sức để giảm nguy cơ chấn thương, bầm tím và chảy máu.

Hãy quay trở lại cơ sở y tế ngay lập tức nếu ban xuất huyết tái phát sau khi điều trị.

Chế độ sinh hoạt phù hợp

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của ban xuất huyết gì?

đối phó với ban xuất huyết bằng cách chăm sóc da

Lối sống và biện pháp khắc phục tại nhà sau có thể giúp bạn đối phó với ban xuất huyết:

  • Bảo vệ da khỏi bị lão hóa. Tránh các chấn thương như va đụng hoặc co kéo da. Đối với một vết cắt hoặc cào xước, bạn nên cầm máu ngáy.
  • Nếu bạn có phản ứng với thuốc, hãy hỏi bác sĩ về việc ngưng thuốc. Nếu không, hãy tuân thủ toa thuốc điều trị các nguyên nhân gây ra ban xuất huyết.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Bleeding into the skin

https://medlineplus.gov/ency/article/003235.htm

Ngày truy cập 05/04/2021

 

Petechiae

http://www.mayoclinic.org/symptoms/petechiae/basics/causes/sym-20050724

Ngày truy cập 05/04/2021

 

What is thrombotic thrombocytopenic purpura?
nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/ttp/

. Ngày truy cập 20/05/2021.

 

Petechiae (child)
fairview.org/HealthLibrary/Article/512082EN

. Ngày truy cập 20/05/2021.

 

Drug allergies.
acaai.org/allergies/types/drug-allergies

. Ngày truy cập 20/05/2021.

Ảnh tác giả
Tác giả: BS. Đinh Thị Mai Hồng ngày 21/01/2018
x