Khô mắt: Tổng quan về căn bệnh thời hiện đại

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 01/07/2020 . 5 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Khô mắt là tình trạng xảy ra khi nước mắt không cung cấp đủ chất bôi trơn cho mắt vì nhiều lý do. Hai nguyên nhân gây bệnh phổ biến nhất là không có đủ nước mắt hoặc nước mắt kém chất lượng.

Các triệu chứng khô mắt sẽ khiến bạn rất khó chịu. Nó thường làm đau mắt và tạo cảm giác bỏng rát. Bạn có thể bị khô mắt cấp tính khi ở trong một số tình huống nhất định như trên máy bay, trong phòng máy lạnh hoặc sau khi nhìn vào ánh sáng xanh của màn hình điện thoại, máy tính trong vài giờ. Trong một số trường hợp, khô mắt trở thành tình trạng mạn tính.

Triệu chứng khô mắt

đỏ mắt là một trong những triệu chứng khô mắt

Những triệu chứng khô mắt thường ảnh hưởng đến cả hai bên mắt, bao gồm:

  • Cảm giác châm chích, nóng rát hoặc khó chịu trong mắt
  • Thường có màng nhầy xung quanh mắt
  • Nhạy cảm với ánh sáng hoặc sợ ánh sáng
  • Đỏ mắt
  • Cảm giác cộm như có vật gì đó trong mắt
  • Khó đeo kính áp tròng
  • Khó khăn khi lái xe vào ban đêm
  • Mờ mắt hoặc mỏi mắt
  • Chảy nước mắt thường xuyên vì đó là phản ứng tự nhiên của cơ thể để chống lại tình trạng khô mắt.

Nếu những triệu chứng khô mắt kéo dài quá 2 tuần, đặc biệt là khi mắt có những biểu hiện như khô rát, đỏ mắt, mệt mỏi, đau đớn, bạn cần đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám. Bác sĩ sẽ hướng dẫn các bước xác định tình trạng mắt hoặc đưa ra những lời khuyên điều trị phù hợp.

Nguyên nhân khô mắt

Khô mắt xảy ra do thiếu nước mắt hoặc nước mắt kém chất lượng.

Nước mắt kém chất lượng

nước mắt kém chất lượng

Nước mắt là một hỗn hợp phức tạp của nước, chất béo và chất nhầy. Hỗn hợp này giúp cho bề mặt của mắt mịn màng hơn để cải thiện tầm nhìn. Đồng thời, nó cũng có chức năng bảo vệ mắt khỏi các yếu tố gây nhiễm trùng.

Nếu nước mắt của bạn không chứa đủ những thành phần này, mắt sẽ bị mất cân bằng trong việc cung cấp và tiếp nhận chất bôi trơn để hoạt động bình thường.

Giảm sản xuất nước mắt

ít nước mắt gây khô mắt

Đây là một trong hai nguyên nhân khô mắt thường gặp nhất. Có nhiều lý do khiến bạn không có đủ nước mắt, bao gồm: 

♥ Lão hóa

Cũng giống như nhiều bộ phận cơ thể khác, mắt và các tuyến, tế bào, mạch máu… cũng sẽ bị lão hóa theo thời gian.

♥ Ít nước mắt do bệnh lý 

Một số tình trạng sức khỏe như tiểu đường, viêm khớp, lupus, xơ cứng bì, rối loạn tuyến giáp, thiếu vitamin A khiến mắt bị giảm khả năng sản xuất nước mắt.

♥ Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc có tác dụng phụ làm giảm lượng nước mắt bao gồm thuốc kháng histamine, thuốc thông mũi, liệu pháp thay thế hormone, thuốc chống trầm cảm, thuốc trị cao huyết áp, thuốc ngừa thai, thuốc trị mụn hoặc thuốc điều trị bệnh Parkinson.

♥ Phẫu thuật mắt

Các hình thức phẫu thuật mắt, đặc biệt là phẫu thuật bằng tia laser, thường khiến mắt bị giảm khả năng sản xuất nước mắt. Tuy nhiên, triệu chứng khô mắt có liên quan đến thủ thuật này thường chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.

♥ Tổn thương tuyến lệ

Tuyến lệ là nơi đảm nhiệm chức năng chính trong việc sản xuất nước mắt. Tình trạng viêm tuyến lệ hoặc tổn thương tuyến lệ do hóa chất, bức xạ khiến nó hoạt động kém đi.

Ngoài ra, nguyên nhân khô mắt còn do tình trạng nước mắt bị bốc hơi quá nhanh. Có nhiều lý do khiến bạn gặp phải nguyên nhân này, bao gồm:

  • Hút thuốc hoặc sống trong môi trường có nhiều khói thuốc lá
  • Không thường xuyên nháy mắt. Điều này thường xảy ra khi bạn tập trung cao độ vào một việc gì đó như đọc sách, lái xe hoặc làm việc trên máy vi tính
  • Các vấn đề ở mí mắt.

3 yếu tố làm tăng nguy cơ khô mắt

phụ nữ mang thai

Có nhiều yếu tố rủi ro từ lối sống, tuổi tác hoặc môi trường bên ngoài làm tăng nguy cơ khiến bạn mắc bệnh khô mắt. Chúng bao gồm:

1. Lớn hơn 50 tuổi

Chức năng sản xuất nước mắt có xu hướng giảm xuống khi bạn già đi. Vì thế, khô mắt và các triệu chứng khô mắt thường xảy ra phổ biến ở người trên 50 tuổi. 

2. Là phụ nữ

Phụ nữ dễ bị khô mắt hơn đàn ông. Nguyên nhân là do cơ thể phụ nữ thường xuyên phải thay đổi nội tiết tố khi mang thai, uống thuốc tránh thai hoặc mãn kinh.

3. Chế độ ăn uống bị thiếu hụt dưỡng chất

Các loại dưỡng chất như omega-3, vitamin A, C, kẽm… rất cần thiết để bạn có được đôi mắt khỏe mạnh. Thiếu hụt một trong những chất dinh dưỡng này là yếu tố rủi ro khiến bạn bị tăng nguy cơ mắc bệnh khô mắt và các vấn đề ở mắt.

3 biến chứng khô mắt

đôi mắt

Nếu được can thiệp y tế kịp thời, các triệu chứng khô mắt sẽ nhanh chóng được kiểm soát. Ngược lại, nếu tình trạng khô mắt không được chữa trị bài bản, nó có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm sau:

1. Nhiễm trùng mắt

Các thành phần trong nước mắt có chức năng bảo vệ mắt khỏi yếu tố gây nhiễm trùng. Vì thế, không có đủ nước mắc đồng nghĩa với việc bạn sẽ bị tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt.

2. Hư hỏng trên bề mặt mắt

Nếu không được điều trị, khô mắt nghiêm trọng sẽ dẫn đến viêm mắt, trầy xước bề mặt giác mạc, loét giác mạc hoặc các vấn đề thị lực khác.

3. Giảm chất lượng cuộc sống 

Các triệu chứng khô mắt kéo dài sẽ khiến bạn gặp khó khăn trong cuộc sống thường ngày như làm việc, đọc sách. Thậm chí, tình trạng khô mắt còn khiến bạn khó ngủ. Từ đó, chất lượng giấc ngủ cũng bị giảm sút kéo theo nhiều hậu quả xấu cho sức khỏe.

Các cách giúp ngăn ngừa bệnh khô mắt

Nếu bạn từng bị khô mắt và đã chữa trị xong, hãy chú ý tránh xa những tình huống hoặc điều kiện khiến bệnh tái phát. Chúng bao gồm:

Tránh không khí thổi trực tiếp vào mắt

Bạn đừng để mắt phải hứng chịu trực tiếp các luồng không khí kém lành mạnh từ máy sấy tóc, khói thải xe máy, máy điều hòa hoặc gió từ quạt máy.

Tia UV từ ánh nắng mặt trời cũng gây ra nhiều bất lợi cho mắt. Vì thế, bất cứ khi nào đi ngoài trời nắng, bạn hãy sử dụng kính râm hoặc mũ rộng vành.

Cho mắt thời gian nghỉ ngơi

Nếu bạn phải đọc sách hoặc làm một công việc nào đó đòi hỏi sự tập trung thị giác cao độ, hãy cho mắt có thời gian nghỉ ngơi và thư giãn.

Chỉ bằng cách nhắm mắt trong vài phút hoặc chớp mắt liên tục trong vài giây, nước mắt của bạn sẽ được tiết ra, dàn trải đều trên mắt để mắt được phục hồi.

Chú ý đến điều kiện sống

Không khí ở độ cao hoặc trong máy bay thường rất khô. Điều này rất dễ làm ảnh hưởng đến mắt. Vì thế, khi bạn ở trong những điều kiện như thế, hãy thường xuyên nhắm mắt trong vài phút hoặc tăng số lần chớp mắt. Mỗi lần làm như vậy, bạn sẽ giảm thiểu được sự bay hơi của nước mắt để ngăn ngừa bệnh khô mắt.

Điều chỉnh màn hình máy tính

Điều chỉnh màn hình máy tính

Nếu màn hình máy tính của bạn đặt xa hoặc cao hơn tầm nhìn, bạn sẽ phải điều tiết mắt nhiều hơn để xem màn hình. Điều này diễn ra trong thời gian dài sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ đến mắt.

Vì thế, bạn cần điều chỉnh vị trí màn hình máy tính phù hợp với thị lực và tầm nhìn của bản thân. Điều này sẽ giúp mắt bạn thoải mái và dễ chịu hơn khi sử dụng.

Ngừng hút thuốc và tránh xa khói thuốc lá

Thuốc lá và khói thuốc lá không chỉ ảnh hưởng đến mắt mà còn gây ra vô số vấn đề sức khỏe khác. Nếu muốn có một đôi mắt khỏe mạnh và ngăn ngừa các bệnh tật khác, bạn hãy cố gắng cai thuốc lá và tránh xa khói thuốc lá càng sớm càng tốt.

Thường xuyên sử dụng nước mắt nhân tạo

Nước nhỏ mắt hoặc nước mắt nhân tạo sẽ bôi trơn đôi mắt của bạn. Vì thế, bạn hãy thường xuyên sử dụng chúng ngay cả khi cảm thấy ổn.

Khô mắt đang là căn bệnh phổ biến ở thời đại ngày nay. Việc nhận biết sớm các triệu chứng khô mắt và cách ngăn ngừa bệnh sẽ giúp bạn nhanh chóng lấy lại đôi mắt khỏe mạnh. 

Trương Phương Đài / HELLO BACSI

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy

Bài có nhiều người đọc

Sanlein 0.1

Thuốc Sanlein 0.1 thường được dùng để điều trị rối loạn biểu mô kết – giác mạc do các bệnh như hội chứng Sjogren, khô mắt hay chấn thương...

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 19/02/2020 . 3 phút đọc

Lotemax

Lotemax được chỉ định trong điều trị các tình trạng viêm có đáp ứng với steroid bao gồm viêm kết mạc mí mắt và nhãn cầu, viêm giác mạc...

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 19/02/2020 . 5 phút đọc

Nước mắt nhân tạo

Nước mắt nhân tạo là một dung dịch đặc biệt giúp làm ẩm mắt, đồng thời làm dịu cơn nóng rát, kích ứng và khó chịu ở mắt do khô mắt.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 13/02/2020 . 3 phút đọc

Những điều dân văn phòng cần biết về hội chứng thị giác màn hình (CVS) và cách phòng ngừa

Những người thường xuyên tiếp xúc với màn hình máy tính, đặc biệt là nhân viên văn phòng, có nguy cơ cao mắc hội chứng thị giác màn hình.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Được tài trợ
khiếm thị khi mắc bệnh tiểu đường
Nhãn khoa, Sống khỏe 09/12/2019 . 5 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

Ngứa mắt

Ngứa mắt: 8 nguyên nhân phổ biến và cách khắc phục

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Dung Nguyen
Ngày đăng 24/06/2020 . 4 phút đọc

Novotane Ultra

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Ngày đăng 12/04/2020 . 3 phút đọc
tiểu đường ảnh hưởng đến giấc ngủ

Đỏ mắt

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Ngày đăng 21/03/2020 . 4 phút đọc
hội chứng mỏi mắt kỹ thuật số

Hội chứng mỏi mắt kỹ thuật số

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Ngày đăng 14/03/2020 . 6 phút đọc