home

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Sao chép đường dẫn

Mới

30 phút "vàng" để cấp cứu khi sốc phản vệ. Đừng bỏ qua bài viết này!

30 phút "vàng" để cấp cứu khi sốc phản vệ. Đừng bỏ qua bài viết này!

Sốc phản vệ là một phản ứng dị ứng có ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể và được coi là một trường hợp cần cấp cứu sốc phản vệ ngay lập tức. Phản ứng đe dọa tính mạng này có thể xảy ra bất cứ khi nào trong vài giây đến vài phút sau khi tiếp xúc với các chất gây dị ứng. Tiếp xúc gây nên phản ứng từ hệ thống miễn dịch của bạn có thể dẫn đến sốc và thậm chí tử vong nếu không được điều trị ngay lập tức.

Vậy cấp cứu khi sốc phản vệ như thế nào khi không kịp đưa đi bệnh viện trong thời gian ngắn? Đọc ngay bài viết này để học ngay cách cấp cứu khi sốc phản vệ nhé!

Các nguyên nhân của sốc phản vệ là gì?

Nếu bạn đã bị phản ứng dị ứng, bạn sẽ có nguy cơ bị sốc phản vệ. Nhưng không phải tất cả các phản ứng dị ứng sẽ dẫn đến sốc phản vệ. Một vài phản ứng dị ứng có thể đặt bạn vào nguy cơ bao gồm:

Nguyên nhân gây ra dị ứng ít phổ biến hơn gồm:

  • Dị ứng cao su thiên nhiên (latex)
  • Hậu quả của cơn sốc phản vệ trước đây
  • Tập thể dục.

Triệu chứng sốc phản vệ là gì?

Sốc phản vệ có thể mang rất nhiều triệu chứng. Rất nhiều trường hợp xảy ra với tất cả các triệu chứng dị ứng mặc dù phản ứng phản vệ ở mỗi người khác nhau. Đó là bởi vì một số triệu chứng có thể xuất hiện cùng một lúc. Các triệu chứng sốc phản vệ thông thường có thể bao gồm:

  • Da ngứa hoặc phát ban
  • Chảy nước mũi, hắt hơi
  • Miệng ngứa, họng, khó nuốt hoặc môi và lưỡi sưng
  • Chân tay sưng
  • Ho
  • Chuột rút hoặc tiêu chảy
  • Nôn mửa nhiều.

Khi gặp phải một số triệu chứng sau, bạn cần được cấp cứu sốc phản vệ ngay:

  • Khó thở hoặc thở khó chịu
  • Đau ngực hoặc tức
  • Huyết áp thấp
  • Mạch yếu và nhanh
  • Chóng mặt
  • Lẫn lộn.

Các triệu chứng của sốc phản vệ có thể xấu đi rất nhanh chóng. Lúc đó, người bệnh cần được điều trị trong vòng 30 đến 60 phút vì các triệu chứng đôi khi có thể gây tử vong.

Những dấu hiệu báo động cho cơn sốc phản vệ thường sẽ lặp đi lặp lại, ví dụ như:

  • Các triệu chứng xuất hiện vài phút sau khi bạn chạm vào hoặc ăn những thứ gây dị ứng
  • Một số triệu chứng xuất hiện cùng một lúc. Ví dụ, phát ban, sưng và ói mửa
  • Cơn đầu tiên của triệu chứng biến mất, nhưng sau đó có thể trở lại từ 8 giờ đến 72 giờ
  • Chỉ một triệu chứng duy nhất xuất hiện lặp đi lặp lại trong nhiều giờ.

Những yếu tố nguy cơ nào gây sốc phản vệ?

Có một số yếu tố nguy cơ được biết đến khi gặp sốc phản vệ:

  • Di truyền có thể là một trong những nguyên nhân làm tăng nguy cơ gặp phải phản ứng này. Điều này được cho là đặc biệt đúng với những người có một tiền sử gia đình từng bị sốc phản vệ.
  • Những người bị dị ứng hoặc hen suyễn cũng làm tăng nguy cơ bị sốc phản vệ.
  • Nếu bạn đã trải qua sốc phản vệ, bạn có nguy cơ cao sẽ gặp lại nó một lần nữa.
  • Nếu bạn có nguy cơ cao bị sốc phản vệ, bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách tránh những yếu tố thúc đẩy mà bạn biết. Điều quan trọng là những người có nguy cơ và người thân của họ cần chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp có thể.
  • Bệnh nhân bị dị ứng nghiêm trọng thường được tư vấn để mang theo một ống tiêm epinephrine tự động mọi lúc, và cần đảm bảo rằng người bệnh và thân nhân của họ biết làm thế nào để sử dụng đúng cách ống tiêm tự động để giúp họ trong trường hợp khẩn cấp. Đây là một thiết bị bao gồm một cây kim và ống tiêm với liều lượng thuốc đầy đủ. Khi tiêm thuốc này vào phần đùi trên, nó có thể làm chậm hoặc ngừng phản ứng dị ứng và có khả năng cứu sống người gặp phải.

Cấp cứu khi sốc phản vệ ra sao?

Nếu bạn nghĩ rằng bạn hoặc người xung quanh bạn đang bị sốc phản vệ, cách xử trí sốc phản vệ tốt nhất là tìm đến cấp cứu y khoa ngay lập tức. Nâng cao chân họ để giúp lưu thông máu. Nếu người ngừng thở, cấp cứu hô hấp tuần hoàn và những hỗ trợ đầu tiên khác cho đến khi người giúp đỡ đến.

Ngoài ra, nhiều người bị dị ứng nghiêm trọng cũng sẽ được cấp cứu sốc phản vệ bằng cách tiêm epinephrine bằng ống tiêm tự động. Điều này có thể giúp điều trị các triệu chứng của sự phản ứng. Epinephrine (hoặc adrenaline) thường được sử dụng để điều trị sốc phản vệ. Nó được đưa vào cơ thể qua một ống tiêm tự động, chứa một kim có thể cung cấp cho một liều adrenalin tại một thời điểm. Vùng được tiêm thường là cơ bắp đùi bên ngoài. Sau khi tiêm, triệu chứng của người bệnh sẽ cải thiện một cách nhanh chóng. Nếu không, tiêm lần hai có thể là cần thiết. Bạn vẫn sẽ cần phải gặp bác sĩ để tiếp tục điều trị.

Cách nào giúp bạn và người thân ngăn ngừa sốc phản vệ?

Cách dừng bị sốc phản vệ tốt nhất là tránh gây nên dị ứng bởi thực phẩm hoặc những thứ khác mà bạn đang bị dị ứng. Bác sĩ có thể giúp tìm nguyên nhân gây nên dị ứng của bạn bằng xét nghiệm đơn giản như nghiệm pháp da hoặc xét nghiệm máu. Bác sĩ có thể cung cấp cho bạn lời khuyên để ngăn dị ứng. Tất cả sẽ giúp bạn tránh bị dị ứng và sốc phản vệ.

Hãy học ngay cách xử trí sốc phản vệ cho chính mình và người thân để tránh gặp phải những trường hợp đáng tiếc xảy ra nhé!

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Anaphylaxis. National Institute of Allergy and Infectious Diseases. http://www.niaid.nih.gov/topics/allergicDiseases/understanding/Pages/Anaphylaxis.aspx. Truy cập ngày 22-8-2015.

Anaphylaxis Causes. Mayo Clinic. http://www.mayoclinic.com/health/anaphylaxis/DS00009/DSECTION=causes. Truy cập ngày 22-8-2015.

Anaphylaxis Emergency Action Plan, American Academy of Allergy Asthma & Immunology.   http://www.aaaai.org/Aaaai/media/MediaLibrary/PDF%20Documents/Libraries/Anaphylaxis-Emergency-Action-Plan.pdf. Truy cập ngày 22-8-2015.

Anaphylaxis Symptoms and Diagnosis,  American Academy of Allergy Asthma & Immunology.   http://www.aaaai.org/conditions-and-treatments/allergies/anaphylaxis.aspx#Tab2. Truy cập ngày 22-8-2015.

Anaphylaxis Treatments and Drugs. The Mayo Clinic. http://www.mayoclinic.com/health/anaphylaxis/DS00009/DSECTION=treatments-and-drugs. Truy cập ngày 22-8-2015.

Anaphylaxis Wallet Card. American Academy of Allergy Asthma & Immunology. http://www.aaaai.org/Aaaai/media/MediaLibrary/PDF%20Documents/Libraries/Anaphylaxis-Card.pdf. Truy cập ngày 22-8-2015.

Food Allergies in School. Centers for Disease Control and Prevention.  http://www.cdc.gov/healthyyouth/foodallergies/. Truy cập ngày 22-8-2015.

Treating Someone who has Anaphylaxis. National Health Service. http://www.nhs.uk/Conditions/Anaphylaxis/Pages/Treatment.aspx. Truy cập ngày 22-8-2015.

Pawankar, R., Canonica, G.W., Holgate, S.T., & Lockey, R.F. Risk Factors for Allergic Disease. In WAO White Book on Allergy 2011-2012. http://www.worldallergy.org/publications/wao_white_book.pdf. Truy cập ngày 22-8-2015.


Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Ban biên tập HelloBACSI Cập nhật: 05/07/2021
Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
x