home
close

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Suy tim phải

Tìm hiểu chung|Triệu chứng|Nguyên nhân|Chẩn đoán và điều trị|Phòng ngừa
Suy tim phải

Hội chứng suy tim phải dù không phổ biến như suy tim bên trái những cũng gây nhiều triệu chứng, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe và khả năng lao động của người bệnh. Thậm chí, nghiêm trọng hơn nó còn có thể đe dọa tính mạng nếu không kiểm soát tốt.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin hữu ích liên quan đến suy tim phải để giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng cũng như biện pháp điều trị hiệu quả của bệnh lý này.

health-tool-icon

Tính chỉ số BMI - Chỉ số khối cơ thể

Sử dụng công cụ này để kiểm tra chỉ số khối cơ thể (BMI) để biết bạn có đang ở mức cân nặng hợp lý hay không. Bạn cũng có thể kiểm tra chỉ số BMI của trẻ tại đây.

Nam

Nữ

Tìm hiểu chung

Hội chứng suy tim phải là gì?

Suy tim phải được mô tả là tình trạng suy giảm chức năng của buồng tim bên phải. Một số nguyên nhân xảy ra khiến cho quá trình bơm máu đến phổi của tâm thất phải trở nên khó khăn, cần gắng sức nhiều hơn. Tình trạng này kéo dài sau một khoảng thời gian, thất phải sẽ suy yếu dần và hoạt động không hiệu quả.

Triệu chứng

Những dấu hiệu và triệu chứng suy tim phải

Tim bên phải mất sức bơm máu, máu sẽ chảy ngược lại vào các tĩnh mạch trong cơ thể và gây triệu chứng tiểu đêm; phù. Phù thường ở chân, mắt cá chân; ứ đọng dịch tại đường tiêu hóa và gan gây ra chán ăn, bụng to cổ trướng.

Bên cạnh đó, một số triệu chứng khác do ứ trệ tuần hoàn chung như:

  • Thở khò khè, khó thở, mệt mỏi; triệu chứng này sẽ tăng nặng lên khi vận động.
  • Môi và ngón tay hơi xanh (tím tái)
  • Ho khan

Theo thời gian và tiến triển của bệnh, các triệu chứng này có thể xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều hơn, ngay cả khi bệnh nhân chỉ hoạt động nhẹ hoặc đang nghỉ ngơi.

Hãy đi khám ngay nếu có bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây:

  • Rối loạn nhịp tim, tim đập nhanh bất thường, hồi hộp, đánh trống ngực.
  • Có thể ngất xỉu, suy nhược nghiêm trọng.
  • Tức ngực, cảm giác khó chịu ở phía trước ngực.
  • Ho có đờm bọt hồng.

Triệu chứng của hội chứng suy tim phải

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây suy tim phải là gì?

Trái tim gồm có 4 buồng là tâm thất trái – phải, tâm nhĩ trái – phải. Hai tâm nhĩ nằm trên, hai tâm thất nằm dưới. Tâm nhĩ trái lấy máu giàu oxy từ phổi, chuyển xuống tâm thất trái để buồng tim này bơm máu vào động mạch chủ đến các mô trong cơ thể, sau khi mô lấy oxy sẽ trả máu về tĩnh mạch. Tâm nhĩ phải hút máu này về, đưa xuống tâm thất phải để đưa máu đến phổi trao đổi khí. Sự hoạt động của 4 buồng tìm tạo thành 2 vòng tuần hoàn khép kín trong cơ thể.

Nguyên nhân chính gây ra hội chứng suy tim phải là suy tim trái tiến triển. Điều này được giải thích do khả năng bơm máu của tâm thất trái không hiệu quả, máu giàu oxy bị ứ đọng trong phổi, làm gia tăng áp lực tại phổi. Vì vậy mà tâm thất phải gặp khó khăn khi tống máu lên phổi. Khi đó, buồng tim bên phải cần hoạt động tích cực hơn để duy trì hiệu quả. Theo thời gian lâu dần, cơ tim bên phải bị suy yếu không hồi phục.

Ngoài ra, những vấn đề về phổi hay tim mạch khác cũng góp phần gây suy tim phải. Gồm có:

  • Bệnh phổi mãn tính: Bao gồm thuyên tắc phổi và các vấn đề gây tăng huyết áp phổi (phổi tắc nghẽn mãn tính, xơ phổi). Huyết áp cao trong động mạch phổi đòi hỏi tâm thất phải cần gắng sức hơn mới thắng được lực này, đưa máu về phổi. Tình trạng gắng sức kéo dài có thể gây ra suy tim.
  • Hẹp mạch máu: Hẹp van động mạch phổi, ngăn trở dòng máu đi ra từ tâm thất phải, giảm hiệu quả công việc của tâm thất phải tương tự như bệnh phổi mãn tính.
  • Bệnh động mạch vành: Sự tắc nghẽn các động mạch cung cấp máu cho tim khiến cơ tim không có đủ oxy và dinh dưỡng để làm việc hiệu quả. Bệnh mạch vành có thể gây suy tim trái sau đó kéo theo hội chứng suy tim phải hoặc trực tiếp gây ra hội chứng suy tim phải nếu vị trí tắc nghẽn nằm ở phần cơ tim bên phải.
  • Hẹp van ba lá: Đây là lá van nối giữa tâm nhĩ và tâm thất phải. Hẹp van khiến lưu lượng máu chảy ra khỏi tâm nhĩ phải bị hạn chế, máu ứ đọng khiến buồng tim này giãn ra, cơ tim suy yếu.
  • Hở van ba lá: Van ba lá đóng không kín sau mỗi kỳ bơm máu khiến cho máu từ tâm thất phải bị chảy ngược về tâm nhĩ phải. Tình trạng này làm thể tích tâm thất phải bị quá tải. Về lâu dài sẽ gây giãn và suy thất phải.
  • Co thắt do viêm màng ngoài tim: Tình trạng viêm kéo dài hoặc lặp đi lặp lại liên tục khiến túi màng bao quanh tim trở nên cứng và dày lên bất thường. Tim không thể mở rộng như bình thường để chứa và bơm máu, gây ảnh hưởng đến khả năng bơm máu hiệu quả của tim.
  • Thông liên thất: Là một dị tật tim bẩm sinh, trong đó máu có thể di chuyển trực tiếp từ tâm thất trái sang tâm thất phải và ngược lại. Dị tật này đủ lớn có thể dẫn tới suy tim.
  • Rối loạn nhịp tim: Tim đập quá nhanh hoặc quá chậm cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động bơm máu trong cơ thể, nếu không được điều trị thích hợp tim có thể bị suy yếu theo thời gian.
  • Một số bệnh lý khác: cục máu đông mãn tính trong phổi, giãn phế quản nặng, chứng ngưng thở khi ngủ, nhồi máu cơ tim thất phải,…

Chẩn đoán và điều trị

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào giúp chẩn đoán hội chứng suy tim phải?

Chẩn đoán suy tim phải thường là sự kết hợp của quá trình thăm khám triệu chứng cùng với việc thực hiện các kỹ thuật cần thiết như:

  • Xét nghiệm kháng thể trong máu
  • Xét nghiệm máu để kiểm tra chất được gọi là peptide natri lợi niệu (BNP)
  • Chụp X quang ngực, CT ngực
  • Siêu âm tim
  • Điện tâm đồ
  • Thông tim phải
  • Sinh thiết phổi (hiếm khi được thực hiện)
  • Đo lượng oxy trong máu bằng cách kiểm tra khí máu động mạch (ABG)
  • Kiểm tra chức năng phổi. Chụp thông khí và tưới máu phổi (chụp V/Q), xét nghiệm bệnh phổi tự miễn.

Điều trị hội chứng suy tim phải

Những phương pháp điều trị suy tim phải

Hội chứng suy tim phải là mạn tính, cần phải điều trị lâu dài. Mục tiêu là kiểm soát triệu chứng, ngăn chặn bệnh tiến triển, hạn chế các biến chứng và đồng thời cải thiện sức khỏe.

Tùy theo nguyên nhân suy tim phải, bệnh lý mắc kèm, mức độ tiến triển bệnh mà phương án điều trị sẽ khác biệt giữa từng người.

Hầu hết bệnh nhân đều được dùng thuốc để khắc phục triệu chứng. Bao gồm:

  • Thuốc lợi tiểu giúp đào thải bớt lượng dịch dư thừa trong cơ thể, giảm nhẹ tình trạng phù do suy tim phải.
  • Các thuốc ức chế men chuyển, nitrat tác dụng kéo dài, chẹn thụ thể angiotensin rất có hiệu quả trong việc hạ huyết áp, giảm tải gánh nặng cho tim.
  • Thuốc chống đông máu ngăn ngừa nguy cơ huyết khối.
  • Digoxin được chỉ định để tăng cường sức co bóp của tế bào cơ tim và làm chậm nhịp tim.
  • Nhóm thuốc chẹn thụ thể beta có thể hỗ trợ kiểm soát các triệu chứng rối loạn nhịp tim.

Ngoài ra, một số bệnh nhân cần được phẫu thuật nong mạch vành với stent hoặc bắc cầu động mạch vành nếu nguyên nhân của hội chứng suy tim phải là do bệnh mạch vành nặng.

Cuối cùng, khi thuốc không còn giúp giảm nhẹ triệu chứng và ngăn suy tim phải tiến triển nữa thì phẫu thuật cấy máy khử rung tim, liệu pháp tái đồng bộ tim, thiết bị trợ giúp tâm thất; thậm chí ghép tim và/hoặc ghép phổi có thể được thực hiện.

Mỗi bệnh nhân suy tim nên tránh các hoạt động gắng sức quá mức có thể làm tình trạng bệnh trở nên xấu hơn, ăn thật nhạt, ít đường, cắt giảm mỡ và nội tạng động vật, phụ nữ không nên có thai khi tình trạng tim chưa ổn định. Bên cạnh đó, mỗi giai đoạn khác nhau nên uống lượng nước phù hợp để giảm phù, hãy hỏi bác sĩ về điều này.

Phòng ngừa

Những biện pháp nào giúp phòng ngừa hội chứng suy tim phải?

Bất kỳ ai cũng có khả năng là đối tượng của chứng suy tim phải. Tuy nhiên, chúng ta có thể chủ động phòng ngừa bệnh bằng một số cách sau:

  • Hạn chế lượng muối ăn hằng ngày, mỡ và nội tạng động vật,… Tăng cường rau xanh, trái cây và các loại cá,…
  • Không uống nhiều bia rượu, cà phê và các chất kích thích khác.
  • Không hút thuốc, bởi vì hút thuốc lá có thể gây ra bệnh phổi, dẫn đến rối loạn nhịp tim.
  • Tiêm vắc xin cúm, viêm phổi hằng năm.
  • Luyện tập thể dục thường xuyên, nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng quá mức.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần, mỗi năm nên tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin như cúm, viêm phổi,…

Người bị hội chứng suy tim phải có thể được kiểm soát tốt, giảm tỷ lệ biến chứng nếu như được phát hiện sớm và có biện pháp điều trị thích hợp. Chính vì vậy, đừng trì hoãn việc thăm khám trong trường hợp có bất kỳ triệu chứng nghi ngờ nào.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Cor Pulmonale (Right-sided heart failure). https://www.pennmedicine.org/for-patients-and-visitors/patient-information/conditions-treated-a-to-z/cor-pulmonale. Ngày truy cập 15/07/2021

Right-Sided Heart Failure. https://www.umcvc.org/health-library/tx4093abc#tx4093abc-sec. Ngày truy cập 15/07/2021

Giải phẫu sinh lý hệ tuần hoàn http://viendongnama.edu.vn/upload/images/pdf/5.%20GPSL%20tuanhoan_25082017.pdf Ngày truy cập 16/07/2021

Types of Heart Failure https://www.heart.org/en/health-topics/heart-failure/what-is-heart-failure/types-of-heart-failure Ngày truy cập 16/07/2021

Congestive cardiac failure https://radiopaedia.org/articles/congestive-cardiac-failure Ngày truy cập 16/07/2021

Heart failure https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-failure/symptoms-causes/syc-20373142 Ngày truy cập 16/07/2021

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Ngân Châu Cập nhật: Tuần trước
Tham vấn y khoa: Bác sĩ Nguyễn Thường Hanh
x