home
close

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Nguyên nhân gây đột quỵ là gì?

Nguyên nhân gây đột quỵ là gì?

Đột quỵ là sự tổn thương một phần não do dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn. Bệnh để lại nhiều biến chứng nặng nề cho người mắc phải, chẳng hạn như ngọng, liệt hoặc thậm chí là tử vong khi không điều trị kịp thời. Vậy nguyên nhân gây đột quỵ là gì? Liệu có thể phòng ngừa được không?

Khi biết được những thông tin này, tin rằng bạn có thể phòng ngừa đột quỵ tái phát trong tương lai, giảm thiểu rủi ro do bệnh.

Cơ chế vì sao bị đột quỵ?

Nguyên nhân trực tiếp gây ra đột quỵ là do tắc nghẽn đột ngột mạch máu cung cấp máu cho não, cụ thể là động mạch cổ (hay động mạch cảnh). Máu này đưa oxy và chất dinh dưỡng cần thiết lên não để tạo năng lượng cho hoạt động bình thường và duy trì sự sống. Khi bị ngưng đột ngột, não không có dinh dưỡng cùng oxy sẽ nhanh chóng bị tổn thương, thậm chí chết đi. Cụ thể:

  • Thiếu máu lên não nhẹ và ngắn: Vùng bị thiếu máu sẽ suy giảm chức năng nhưng phục hồi được, người ta gọi là TIA hoặc là cơn đột quỵ nhẹ.
  • Thiếu máu trong thời gian dài: Tổn thương sẽ xảy ra trên diện rộng hơn và để lại những hậu quả vĩnh viễn.

Nguyên nhân gây đột quỵ là gì

Nguyên nhân gây đột quỵ là gì?

Tất cả những lý do khiến cho dòng máu lên não bị ngăn trở đều sẽ dẫn tới đột quỵ. Trong đó phổ biến hơn cả là:

Cục máu đông (huyết khối)

Tắc nghẽn dòng máu có thể xảy ra do có cục máu đông đủ lớn trong động mạch não, gây cản trở dòng máu. Huyết khối này có thể hình thành ngay trong động mạch não do xơ vữa, chấn thương… hoặc di chuyển từ các bộ phận khác đến, chẳng hạn như tim, phổi, các chi,…

Do đó, những người có vấn đề về tim mạch (suy tim, nhồi máu cơ tim, loạn nhịp tim, huyết áp cao, hẹp/hở van…), mỡ máu cao hay bệnh hẹp mạch cảnh có nguy cơ đột quỵ rất cao. Ngoài ra, một số thuốc, viêm, nhiễm trùng đôi khi cũng tăng tỷ lệ hình thành huyết khối dù ít gặp hơn.

Xuất huyết não – nguyên nhân gây đột quỵ trong não

Xuất huyết não xảy ra khi một hoặc một số mạch máu trong não bị rách, máu rò rỉ ra ngoài, gây kích thích và giảm cung cấp máu cho mô não. Những trường hợp đột quỵ này được gọi là đột quỵ xuất huyết.

Xuất huyết não thường gặp trong chứng phình động mạch, dị dạng động/tĩnh mạch não, người dùng thuốc chống đông máu kéo dài/quá liều, huyết áp cao không kiểm soát được, tai nạn hoặc có protein lắng đọng trong thành mạch máu não gây suy yếu mạch máu.

Giảm tưới máu não

Thiếu máu cung cấp đến não do thể tích dịch hoặc máu trong cơ thể thấp, huyết áp thấp không bơm được máu tới não, có bọt khí trong dòng máu, từ đó não không nhận đủ máu. Trong tình huống này sẽ không có cục máu đông, mà thật ra não sẽ bị tổn thương vì các mạch máu nhỏ nuôi não không nhận được đủ lượng máu cần thiết.

Đột quỵ phát sinh từ việc giảm cung cấp máu não thường được gọi là nhồi máu vùng giáp ranh. Một số vùng não rất nhạy cảm với đột quỵ kiểu này. Tuy nhiên, nguyên nhân gây đột quỵ do thiếu máu não rất hiếm gặp.

Co thắt mạch

Đây là chứng co động mạch đột ngột, cản trở dòng máu và gây ra thiếu máu cục bộ ngay cả khi không có cục máu đông.

Thuốc phiện – ma túy như cocaine, methamphetamine và chất kích thích mạnh khác có thể gây co thắt mạch ở bất kỳ động mạch nào trong cơ thể. Điều này có thể gây ra cơn đau tim, đột quỵ do co thắt mạch của động mạch não, hoặc khiến cục máu đông có thể đến não, gây đột quỵ.

Nguyên nhân gây đột quỵ do co thắt mạch máu

Cách phòng ngừa nguyên nhân gây đột quỵ

Trong số những nguyên nhân tai biến kể trên, nhiều yếu tố có thể phòng ngừa hoặc giảm thiểu được. Chẳng hạn như:

  • Điều trị tốt các bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường, phình động mạch,… bằng cách uống thuốc hoặc phẫu thuật theo chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Sử dụng thuốc đều đặn, tránh quên liều, tự ý thay đổi liều hay bỏ thuốc mà không có yêu cầu của bác sĩ. Điều này có thể khiến bạn gặp nhiều rắc rối như cục máu đông, co thắt mạch máu, tăng/giảm huyết áp đột ngột,…
  • Nên có một máy đo huyết áp tại nhà, kiểm tra hằng ngày và gọi cho bác sĩ ngay nếu thấy huyết áp tăng/giảm bất thường dù vẫn sử dụng thuốc huyết áp đều đặn. Không kiểm soát huyết áp cao là nguyên nhân gây đột quỵ tiềm tàng mà rất nhiều người bỏ qua, vì không thấy triệu chứng rõ ràng nào.
  • Không hút thuốc lá, uống nhiều bia rượu vì đây là các tác nhân gây hủy hoại mạch máu.
  • Hạn chế các chất có tác dụng co thắt mạch máu như caffein.
  • Phát hiện sớm dấu hiệu đột quỵ trước 1 tuần hay 30 ngày, thậm chí vài tháng như đột nhiên mất thăng bằng (chóng mặt, xây xẩm mặt mày, đi không vững, đột nhiên té ngã); chân tay tê bì, không nhấc lên được, khó cử động; một bên mặt lệch xệ xuống, khó nói hoặc nói ngọng, hay nhầm lẫn…
  • Tập thể dục và duy trì cân nặng khỏe mạnh, giảm lượng mỡ dư thừa trong cơ thể.
  • Ăn nhiều rau, cá, thịt nạc, đậu các loại; tránh mỡ động vật, nội tạng, thực phẩm chế biến sẵn; ăn nhạt, ít đường.
  • Khám sức khỏe định kỳ mỗi 6 tháng 1 lần và khi có yêu cầu của bác sĩ. Điều này giúp bạn tầm soát những nguy cơ gây tai biến đột quỵ và điều trị sớm.

Nhìn chung có nhiều nguyên nhân gây đột quỵ khác nhau và hầu hết chúng có thể phòng ngừa được. Điều bạn cần làm là điều trị tốt bệnh lý nền, ăn uống khoa học, vận động thể lực và kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm, giảm thiệt hại do bệnh.

health-tool-icon

Tính chỉ số BMR

Sử dụng công cụ tính chỉ số BMR có thể giúp bạn xác định nhu cầu calo hàng ngày dựa trên chiều cao, cân nặng, tuổi và mức độ hoạt động của bạn.

Nam

Nữ

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Đột quỵ ở người trẻ: Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết http://bachmai.gov.vn/tin-tuc-va-su-kien/y-hoc-thuong-thuc-menuleft-32/6777-dot-quy-o-nguoi-tre-nguyen-nhan-va-dau-hieu-nhan-biet.html Ngày truy cập: 12/07/2021

What Are the Warning Signs of Stroke? https://www.heart.org/-/media/files/health-topics/answers-by-heart/what-are-the-warning-signs-of-stroke.pdf Ngày truy cập: 12/07/2021

Warning Signs and Risk Factors for Stroke https://health.ucsd.edu/specialties/neuro/specialty-programs/stroke-neurovascular-surgery/pages/about-stroke.aspx Ngày truy cập: 12/07/2021

Stroke https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stroke/symptoms-causes/syc-20350113 Ngày truy cập: 12/07/2021

Conditions That Increase Risk for Stroke https://www.cdc.gov/stroke/conditions.htm Ngày truy cập: 12/07/2021

 


Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Giang Lê Cập nhật: 2 tuần trước
Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư
x