Mệt mỏi, thiếu sức sống nên không muốn làm bất cứ việc gì là tình trạng mà hầu hết người mắc bệnh tiểu đường không thể tránh khỏi. Nguyên nhân khiến người bị tiểu đường mệt mỏi có thể là do áp lực, làm việc quá sức hoặc thiếu một giấc ngủ ngon… hoặc là do mức đường huyết quá thấp hay quá cao.
Có thể nói, dù trong trường hợp nào thì tình trạng mệt mỏi của người bệnh tiểu đường cũng là kết quả của việc mất cân bằng giữa mức đường huyết và sự lưu thông của insulin. Vì vậy, hãy cùng Hello Bacsi tìm hiểu cặn kẽ từng nguyên nhân khiến người bệnh tiểu đường mệt mỏi và giải pháp giúp duy trì năng lượng ổn định khi đang điều trị tiểu đường nhé!
Mệt mỏi do đái tháo đường là như thế nào?
Theo BS Nguyễn Thường Hanh, Nội khoa – Nội tổng quát, Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Bắc Ninh: Mệt mỏi do đái tháo đường là cảm giác uể oải, thiếu năng lượng, dễ kiệt sức ngay cả khi không làm việc nặng. Người bệnh có thể cảm thấy buồn ngủ, giảm khả năng tập trung, suy giảm hiệu suất lao động và sinh hoạt hằng ngày. Nếu mệt mỏi kéo dài nhiều ngày không cải thiện dù đã nghỉ ngơi, người bệnh cần đặc biệt lưu ý tìm nguyên nhân để có hướng khắc phục.
Tình trạng mệt mỏi do đái tháo đường nếu không được quan tâm đúng mức có thể khiến người bệnh giảm khả năng tuân thủ việc điều trị, dễ bỏ thuốc, ăn uống thất thường, ngại vận động thể chất. Nếu tình trạng này kéo dài có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người bệnh. Vì vậy, ở người bệnh tiểu đường, tình trạng mệt mỏi có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được đánh giá và xử trí kịp thời.
Người bị tiểu đường mệt mỏi: Nguyên nhân do đâu?
Theo BS Nguyễn Thường Hanh, Nội khoa – Nội tổng quát, Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Bắc Ninh: Người tiểu đường bị mệt mỏi thường do tế bào “đói năng lượng” vì insulin hoạt động kém hoặc đường huyết tăng/giảm thất thường. Cụ thể:
1. Người bị đái tháo đường mệ mỏi do mức đường huyết cao
Mức đường huyết tăng cao có thể do hai nguyên nhân. Trong đó bao gồm cả sự thiếu hụt insulin (tiểu đường type 1) hoặc insulin hoạt động không hiệu quả (tiểu đường type 2).
Tuyến tụy tiết insulin – hormon có chức năng vận chuyển glucose từ máu đến tế bào để cung cấp năng lượng cho cơ thể. Điều này có nghĩa rằng khi không có đủ insulin hoặc insulin hoạt động không hiệu quả thì lượng đường trong máu không thể chuyển sang cho tế bào.
Chính vì vậy mà tế bào sẽ không nhận được năng lượng cần thiết và kết quả là khiến người bệnh trở nên mệt mỏi, thiếu sức sống. Điều này khiến người bệnh tiểu đường rơi vào trạng thái mệt mỏi.
Nếu người bị tiểu đường mệt mỏi vì mức đường huyết cao sau khi ăn, đây có thể là do một hoặc nhiều nguyên nhân sau:
- Ăn nhiều thực phẩm chứa carbohydrate đơn, dễ chuyển hóa làm gia tăng lượng đường trong máu một cách nhanh chóng.
- Ăn quá nhiều carbohydrate so với mức mà lượng thuốc đái tháo đường bạn dùng có thể điều trị.
- Liều lượng thuốc bạn đang sử dụng không phù hợp với tình trạng bệnh.
Trong trường hợp người bị tiểu đường mệt mỏi do mức đường huyết tăng cao, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ và đề nghị kê lại đơn thuốc điều trị đái tháo đường phù hợp. Đồng thời, nếu bạn bị thừa cân thì cũng hãy nhờ đến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn chế độ ăn ít carbohydrate những vẫn đảm bảo đủ chất.
2. Người bị tiểu đường mệt mỏi do mức đường huyết thấp

Bạn có thể tưởng tượng rằng việc cơ thể có mức đường huyết thấp sẽ giống như một chiếc xe đã cạn kiệt nhiên liệu và không thể tiếp tục hoạt động. Điều này có nghĩa là khi mức đường huyết thấp, bạn cần bổ sung carbohydrate để cung cấp đủ năng lượng mà cơ thể cần. Từ đó sẽ cải thiện được tình trạng mệt mỏi mà bệnh tiểu đường gây ra.
Bên cạnh đó, nếu lượng đường trong máu của bạn thường xuyên ở mức thấp thì có thể liều lượng thuốc trị đái tháo đường mà bạn đang dùng là quá nhiều.
Trong trường hợp bạn sử dụng insulin và bị hạ đường huyết thì nguyên nhân có thể là do bạn đã bơm hoặc
tiêm insulin quá sớm trước khi ăn. Vì vậy, hãy hỏi ý kiến bác sĩ và điều chỉnh lại liều lượng thuốc và insulin mà bạn sử dụng để giúp
ổn định đường huyết.
3. Người bị tiểu đường mệt mỏi sau khi thức dậy vào buổi sáng
Mặc dù có giấc ngủ ngon nhưng khi thức dậy vào buổi sáng bạn vẫn cảm thấy mệt mỏi thì khả năng cao là mức đường huyết của bạn đã có sự thay đổi qua một đêm. Sự thay đổi này có thể là cao hơn hoặc thấp hơn mức đường huyết bình thường.
Bên cạnh đó, đối với người bị tiểu đường dùng insulin, việc cảm thấy mệt mỏi kèm đau đầu khi thức dậy vào buổi sáng rất có thể là vì bạn đã bị thiếu hụt insulin vào đêm qua.
Trong trường hợp này, giải pháp tốt nhất là bạn nên kiểm tra lượng đường trong máu sau khi thức dậy để xác định sự mệt mỏi vào buổi sáng có liên quan đến mức đường huyết hay không. Thậm chí, bạn có thể chọn cách thức dậy vào giữa đêm để làm kiểm tra đường huyết. Như vậy, bạn sẽ biết được mức đường huyết của mình đang dao động như thế nào. Khi đã có câu trả lời thì bạn nên đến gặp bác sĩ để được tư vấn về giải pháp điều trị phù hợp hơn.
Mệt mỏi do bệnh tiểu đường và các thắc mắc thường gặp
1. Người bệnh tiểu đường mệt mỏi cần chú ý gì để kiểm soát bệnh tốt hơn?
Ngoài gây ra các vấn đề sức khỏe như đã nêu ở trên, việc sống chung với bệnh tiểu đường còn có thể ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe tinh thần và cảm xúc của người bệnh. Hơn nữa, sự lo lắng về bệnh tật cũng làm gia tăng cảm giác mệt mỏi, bị mất ngủ hoặc trầm cảm ở người bị tiểu đường. Vì vậy, khi người tiểu đường bị mệt, họ cần thay đổi lối sống theo hướng tích cực để cải thiện tình trạng sức khỏe thông qua những gợi ý sau đây:
- Duy trì cân nặng hợp lý hoặc giảm cân nếu cần thiết
- Tập thể dục thường xuyên để kiểm soát đường huyết
- Áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh
- Ngủ đủ giấc, người bệnh nên đảm bảo ngủ từ 7 – 9 giờ/ngày và cần thư giãn trước khi ngủ
- Suy nghĩ lạc quan và hạn chế tình trạng căng thẳng
- Nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ người thân, bạn bè khi cần.
Bên cạnh đó, để có thể kiểm soát được bệnh tiểu đường và cải thiện tình trạng mệt mỏi, bạn cũng nên lưu ý những điều sau:
- Thường xuyên kiểm tra lượng đường trong máu bằng máy đo đường huyết
- Ăn uống theo chế độ ít carbohydrate tinh chế và đường đơn
- Dùng thuốc trị tiểu đường đã được kê đơn và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ
- Tìm đến bác sĩ để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp nếu bạn uống thuốc tiểu đường bị mệt, đồng thời mắc kèm những căn bệnh khác như bệnh tim, bệnh thận, trầm cảm…
Bên cạnh mức đường huyết không ổn định khiến người bị tiểu đường mệt mỏi thì còn có một số nguyên nhân khác bạn cần lưu ý như thừa cân, trầm cảm, tác dụng phụ của thuốc… Hơn nữa, khi sống chung với bệnh tiểu đường, điều quan trọng bạn cần làm là nên đi khám thường xuyên để được bác sĩ theo dõi và kiểm soát bệnh hiệu quả hơn. Đặc biệt, khi bạn mệt mỏi đi kèm những triệu chứng khác như sốt và ớn lạnh thì nên sớm nhập viện để được điều trị kịp thời.
2. Người bị tiểu đường mệt mỏi nên ăn gì và làm gì để cải thiện?
Để giảm mệt mỏi, người bệnh cần kiểm soát đường huyết ổn định thông qua việc dùng thuốc đúng chỉ định, theo dõi đường huyết thường xuyên và tái khám định kỳ. Bên cạnh đó, người bệnh cần thực hiện chế độ ăn uống cân đối, đủ đạm, chất béo tốt, giàu chất xơ, hạn chế đường hấp thu nhanh và phân bố khẩu phần ăn hợp lý giúp duy trì mức năng lượng ổn định.
Ngoài ra, người bệnh cần vận động thể chất thường xuyên với cường độ phù hợp như đi bộ, tập yoga, bơi lội, đạp xe nhẹ nhàng… Các hoạt động này có thể giúp cải thiện tuần hoàn và giảm cảm giác mệt mỏi hiệu quả. Thêm vào đó, người bệnh cũng cần ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng và trao đổi với bác sĩ điều trị.
3. Người bị tiểu đường mệt mỏi nên đi khám khi nào?
Theo Bs Nguyễn Thường Hanh, Nội khoa – Nội tổng quát,Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Bắc Ninh: Người bệnh đái tháo đường nên đi khám khi tình trạng mệt mỏi kéo dài, ngày càng nặng hơn hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường như giảm cân nhanh, phù, khó thở, chóng mặt nhiều hay tình trạng hạ đường huyết tái lại nhiều lần. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.
Tình trạng mệt mỏi do bệnh đái tháo đường là triệu chứng phổ biến nhưng người bệnh không nên chủ quan. Việc nhận biết sớm nguyên nhân và chủ động điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống – sinh hoạt đúng cách, tuân thủ việc điều trị sẽ giúp người bệnh cải thiện chất lượng cuộc sống, hạn chế nguy cơ biến chứng. Việc kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường chính là chìa khóa để giảm mệt mỏi và duy trì sức khỏe lâu dài.