Trinh nữ hoàng cung

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày đăng 18/06/2019 . 6 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Tên thường gọi: Trinh nữ hoàng cung

Tên gọi khác: Tỏi lơi lá rộng

Tên khoa học: Crinum latifolium L.

Họ: Thủy tiên (Amaryllidaceae)

Tổng quan về dược liệu Trinh nữ hoàng cung

Tìm hiểu chung về trinh nữ hoàng cung

Trinh nữ hoàng cung là một loại cỏ, thân hành như củ hành tây to, bẹ lá úp vào nhau thành một thân giả dài khoảng 10–15cm, có nhiều lá mỏng kéo dài, hai bên mép lá lượn sóng. Gân lá song song, mặt trên lõm thành rãnh, mặt dưới có một sống lá nổi rất rõ, đầu bẹ nơi sát đất có màu đỏ tím. Hoa mọc thành tán dài gồm 6–18 hoa. Cánh hoa màu trắng có vài điểm màu tím đỏ. Từ thân hành mọc ra rất nhiều củ con có thể tách ra để trồng riêng dễ dàng. Mùa hoa quả vào khoảng tháng 8–9.

Ở Việt Nam, trinh nữ hoàng cung được trồng chủ yếu ở các tỉnh Quảng Nam, Đà Nẵng trở vào, sau này được trồng thêm ở các tỉnh phía bắc. Trinh nữ hoàng cung là cây ưa ẩm, ưa sáng hoặc có thể chịu bóng một phần, sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện khí hậu nóng và ấm của vùng nhiệt đới, nhiệt độ trung bình từ 22–27ºC.

Bộ phận dùng của cây trinh nữ hoàng cung

Người ta thường dùng lá và thân hành của trinh nữ hoàng cung để làm thuốc.

Thành phần hóa học có trong trinh nữ hoàng cung

Thành phần chính có tác dụng trong trinh nữ hoàng cung là alkaloid, có hai nhóm là không dị vòng (latisoin, beladin…) và dị vòng (crinafolin, crinafolidin, pratorin…).

Thân rễ của cây chứa 2 glucan là glucan A và glucan B. Ở Việt Nam đã có nghiên cứu và cho thấy trong trinh nữ hoàng cung có 11 alkaloid, 11 axit amin, axit hữu cơ. Các axit amin là phenylalanin, 1-leucin, dl-valin và arginin monohydroclorid.

Tác dụng, công dụng của trinh nữ hoàng cung

Trinh nữ hoàng cung có những công dụng gì?

Nghiên cứu hiện đại cho thấy, các hoạt chất trong loại thảo dược này có những tác dụng sau:

  • Cao methanol và alcaloid có khả năng ức chế quá trình phân bào, giúp làm chậm lại sự phát triển của khối u khi thực nghiệm trên chuột nhắt bị ung thư đùi.
  • Lycorin có tác dụng ức chế protein và ADN trong tế bào trên cơ thể chuột. Ngoài ra, chất này cũng khiến các tế bào u bị giảm khả năng sống sót, đồng thời ức chế sự sinh trưởng và phát triển của virus gây bệnh bại liệt.

Trinh nữ hoàng cung là vị thuốc có vị đắng, chát, có tác dụng gây sung huyết da.

Trong dân gian, cây trinh nữ hoàng cung được dùng để chữa ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư tuyến tiền liệt. Cũng có người dùng dược liệu này để điều trị ung thư dạ dày, ung thư phổi, ung thư gan và chữa đau dạ dày. Ở các tỉnh phía nam, trinh nữ hoàng cung được dùng phổ biến chữa bệnh đường tiết niệu.

Lá và thân hành giã nát, hơ nóng dùng xoa bóp ngoài da để làm sung huyết da chữa tê thấp, nhức.

Ở Ấn Độ, người dân dùng thân hành của cây trinh nữ hoàng cung xào nóng, giã rồi đắp để trị thấp khớp, mụn nhọt hay áp xe. Dịch ép từ lá làm thuốc nhỏ tai chữa đau tai. Ở Campuchia, trinh nữ hoàng cung được dùng để điều trị bệnh phụ khoa.

Liều dùng của trinh nữ hoàng cung

Liều dùng của trinh nữ hoàng cung có thể khác nhau tùy theo từng đối tượng. Liều lượng dựa trên tuổi, tình trạng sức khỏe và một số vấn đề cần quan tâm khác. Bạn hãy thảo luận với thầy thuốc và bác sĩ để tìm ra liều dùng thích hợp.

Liều dùng thông thường của trinh nữ hoàng cung là bao nhiêu?

Trong dân gian thường dùng lá trinh nữ hoàng cung thái nhỏ với liều 3–5 lá mỗi ngày, sao vàng sắc lấy nước uống.

Một số bài thuốc có trinh nữ hoàng cung

Trinh nữ hoàng cung có mặt trong những bài thuốc dân gian nào?

1. Giảm đau khớp, chữa chấn thương, tụ máu bầm:

  • Hái lá trinh nữ hoàng cung đem về rửa sạch, xào nóng, đắp vào khu vực cần điều trị.
  • Củ (thân hành) trinh nữ hoàng cung, huyết giác, lá cối xay, dây đau xương mỗi loại 20g và quốc lão 6g. Sắc nước uống, mỗi ngày 1 thang.
  • Lấy thân hành trinh nữ hoàng cung về đem nướng cho nóng. Giã dập ra và đắp ngay vào nơi bị sưng đau, có máu bầm. Thực hiện mỗi ngày 2–3 lần.

2. Chữa viêm loét dạ dày, u vú

  • Hái 3 lá trinh nữ hoàng cung tươi đem về rửa sạch, cắt khúc ngắn. Cho vào nồi sắc với 2 chén nước đến khi cạn còn nửa chén. Chia thuốc làm 3 phần uống sau bữa ăn chính trong ngày.
  • Dùng 200g lá trinh nữ hoàng cung khô. Sắc uống tương tự như khi dùng lá tươi.

Một liệu trình điều trị bệnh kéo dài 20–25 ngày. Sau đó nghỉ 10 ngày rồi tiếp tục uống liệu trình mới.

3. Điều trị viêm phế quản, ho:

  • Lá trinh nữ hoàng cung, tang bạch bì mỗi vị 20g, ô phiến 10g và cam thảo dây 6g. Đem sắc còn 200ml nước, chia làm 3 lần uống.
  • Lá bồng bồng và lá táo chua mỗi loại 12g, lá trinh nữ hoàng cung 20g, hương tư tử 6g. Mỗi ngày sắc một thang chia làm 2–3 lần uống.

4. Trị viêm họng hạt:

  • Lấy 1/3 lá trinh nữ hoàng cung tươi và 3g rễ cây dằng xay. Đem rửa và ngâm qua nước muối pha sẵn cho sạch. Khi bị viêm họng hạt lấy nhai với vài hạt muối ăn, nuốt nước từ từ cho thấm vào cổ họng, bỏ bã.

5. U xơ tuyến tiền liệt, rối loạn tiểu tiện ở người cao tuổi:

  • Sắc 20g lá trinh nữ hoàng cung uống làm 2–3 lần trong ngày.
  • Lá trinh nữ hoàng cung 20g, xa tiền tử 12g, hương tư tử 6g. Sắc nước uống, mỗi ngày dùng 1 thang.
  • Huyết giác và lá trinh nữ hoàng cung mỗi vị 20g, rễ ngưu tất nam 12g, ba kích (sao muối) 10g, hương tư tử 6g. Nấu nước đặc uống 2–3 lần trong ngày.

6. U xơ tử cung, rong kinh, chảy máu âm đạo, đau bụng dưới:

  • Lấy 20g lá trinh nữ hoàng cung sắc uống vài lần trong ngày cho hết.
  • Lá trinh nữ hoàng cung, hạ thảo khô mỗi vị 20g, hương tư tử 6g, hoàng cầm 8g, rễ cỏ xước 12g. Đem sắc lấy nước đặc chia làm 3 phần đều nhau, uống hết trong ngày.
  • Lá trinh nữ hoàng cung, lá sen, dừa dại, ngải cứu tươi mỗi vị 20g, ích mẫu 12g, hương tư tử 6g. Sắc uống tương tự như bài trên.
  • Hương tử tư 6g, lá trắc bách 12g (sao đen), lá trinh nữ hoàng cung 20g. Đem thuốc sắc uống ngày 1 thang.

7. Trị mụn nhọt:

  • Lấy một ít trinh nữ hoàng cung, có thể dùng lá hoặc củ, giã nát rồi đắp vào khu vực bị mụn nhọt khi thuốc còn nóng.
  • Trinh nữ hoàng cung và bèo cái mỗi loại 20g, cườm thảo đỏ 6g. Mỗi ngày sắc 1 thang, chia thuốc uống vào buổi sáng, trưa, tối.
  • Lá trinh nữ hoàng cung 20g, cườm thảo đỏ 6g, kim ngân hoa 20g. Sắc thuốc chia làm 2–3 lần uống, mỗi ngày 1 thang.

8. Hỗ trợ điều trị ung thư vú, đại tràng, cổ tử cung:

  • Lá trinh nữ hoàng cung và nga truật mỗi vị 20g, lá đu đủ (phơi khô) 50g, xuyên điền thất 10g. Cho thuốc vào siêu, thêm 3 chén nước sắc lấy 1 chén. Chia thuốc làm 3 phần uống sau các bữa ăn chính.

Lưu ý, thận trọng khi sử dụng trinh nữ hoàng cung

Khi dùng trinh nữ hoàng cung, bạn nên lưu ý những gì?

Bạn nên kiêng ăn rau muống, đậu xanh trong quá trình điều trị bệnh bằng dược liệu này. Không tự ý dùng trinh nữ hoàng cung chữa bệnh mà chưa thông qua ý kiến thầy thuốc, bác sĩ. Việc dùng thuốc không đúng liều lượng hoặc phối hợp sai vị có thể gây nguy hại cho sức khỏe.

Cây trinh nữ hoàng cung rất giống với náng hoa trắng hoặc cây lan huệ. Bạn có thể dựa vào những đặc điểm sau để phân biệt các loại cây này nhằm tránh bị ngộ độc:

  • Cây náng hoa trắng: Loại cây này cũng thân hành nhưng hình dáng thuôn dài chứ không tròn như thân cây trinh nữ hoàng cung. Lá náng cũng dày hơn, to, sắc xanh đậm hơn. Hoa màu trắng.
  • Cây lan huệ: Lá màu xanh đậm, dày, bản hẹp và không có gợn sóng ở hai bên mép. Thân cao hơn trinh nữ hoàng cung, cánh hoa màu trắng xanh, mùi rất thơm. Nhụy hoa lan huệ có màu đỏ tía trong khi nhụy hoa trinh nữ hoàng cung lại có màu trắng.

Mức độ an toàn của dược liệu trinh nữ hoàng cung

Không nên dùng trinh nữ hoàng cung cho phụ nữ đang mang thai hay người đang bị suy giảm chức năng gan, thận nặng.

Tương tác có thể xảy ra với trinh nữ hoàng cung

Dược liệu trinh nữ hoàng cung có thể xảy ra tương tác với một số thuốc, thực phẩm chức năng hay dược liệu khác mà bạn đang sử dụng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc trước khi muốn sử dụng trinh nữ hoàng cung.

Hello Bacsi không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Tiểu không tự chủ ở nam giới

Tiểu không tự chủ ở nam giới là tình trạng nước tiểu bị rò rỉ, bài tiết không kiểm soát, còn gọi là tiểu són và thường gặp ở đàn ông lớn tuổi.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Bệnh A-Z, Sức khỏe 06/02/2020 . 5 mins read

Bệnh ung thư cổ tử cung ở bà bầu: Những điều cần biết

Không giống như hầu hết những loại ung thư khác, bệnh ung thư cổ tử cung hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm và có biện pháp can thiệp kịp thời.

Tác giả Minh Phú
Mang thai, Thai kỳ 05/02/2020 . 8 mins read

Những tác dụng phụ từ phẫu thuật thắt ống dẫn tinh

Phẫu thuật thắt ống dẫn tinh là một hình thức triệt sản ở nam giới có hiệu quả tương đối cao nhưng có thể xảy ra một vài tác dụng phụ.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngọc Anh
Sống khỏe, Sức khỏe nam giới 17/12/2019 . 5 mins read

Lucrin

Lucrin điều trị ung thư tuyến tiền liệt, lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, ung thư vú ở phụ nữ tiền mãn kinh khi cần dùng liệu pháp hormone.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên

Bạn có thể quan tâm

tiền ung thư

Tiền ung thư

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Tố Quyên
Ngày đăng 21/05/2020 . 4 mins read
siêu âm thai 12 tuần tuổi

Siêu âm thai 9 tuần và những điều mẹ bầu cần biết

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Minh Phú
Ngày đăng 21/04/2020 . 5 mins read
xuất tinh ra máu

Xuất tinh ra máu

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Ngày đăng 14/03/2020 . 4 mins read
Ung thư cổ tử cung khi mang thai

Hỏi đáp về ung thư cổ tử cung khi mang thai

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Lan Quan
Ngày đăng 06/03/2020 . 5 mins read