Cây chùm ngây là thảo dược gì?

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Tên gốc: Cây chùm ngây, rau chùm ngây

Tên gọi khác: Ba đậu dại, cây cải ngựa, cây dùi trống, cây dầu bel

Tên khoa học: Moringa oleifera

Tên tiếng Anh: Drumstick tree, Horseradish tree, Bel-oil tree

Tìm hiểu chung về cây chùm ngây

Cây chùm ngây chữa bệnh gì?

Chùm ngây là một loại thảo dược có nguồn gốc từ Ấn Độ. Không chỉ được dùng làm thuốc, lá và quả của loại thảo dược này còn được dùng như một loại rau xanh, gọi là rau chùm ngây. Bộ phận dùng làm thuốc bao gồm: lá, hoa, hạt, quả, rễ.

Rau được sử dụng để điều trị tình trạng thiếu máu, viêm khớp và các tình trạng đau khớp khác (thấp khớp), hen suyễn, hỗ trợ điều trị ung thư, táo bón, đái tháo đường, tiêu chảy, động kinh, đau bụng, loét dạ dày và ruột, co giật ruột, đau đầu, vấn đề tim mạch, huyết áp cao, sỏi thận, ứ nước, rối loạn tuyến giáp, nhiễm vi khuẩn, nấm, virus và ký sinh trùng.

Ngoài ra, chùm ngây đôi khi được dùng trực tiếp trên da để diệt vi trùng hoặc làm se da, điều trị áp xe, gàu, bệnh viêm nướu, rắn cắn, mụn cơm, vết thương…

Dầu từ hạt chùm ngây được sử dụng trong thực phẩm, bào chế nước hoa, các sản phẩm chăm sóc tóc và dầu bôi trơn máy.

Cơ chế hoạt động

Chùm ngây chứa protein, vitamin và khoáng chất. Với vai trò là một chất chống oxy hóa, cây giúp bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương.

Cách trồng cây chùm ngây

Chùm ngây là một loại cây rất dễ trồng. Cách trồng chúng rất đơn giản, bạn có thể trồng bằng hạt hay giâm cành. Giâm cành cây phát triển nhanh hơn so với trồng bằng hạt.

Tác dụng của cây chùm ngây

Thành phần dinh dưỡng của chùm ngây

Thành phần dinh dưỡng có trong 100g lá tươi

  Năng lượng 64kcal
  Carbohydrate 8,28g
  Chất xơ 2g
  Chất béo 1,4g
  Chất đạm 9,4g
  Vitamin Lượng % đáp ứng nhu cầu        hằng ngày
  Vitamin A 378μg 47%
  Thiamine (B1) 0,25mg 22%
  Vitamin B2 0,66 mg 55%
  Vitamin B3 2,22mg 15%
  Vitamin B5 0,125mg 3%
  Vitamin B6 1.200mg 92%
  Folate (B9) 40μg 10%
  Vitamin C 51,7mg 62%
  Khoáng chất Lượng % đáp ứng nhu cầu        hằng ngày
  Canxi 185mg 19%
  Sắt 4mg 31%
  Magiê 147mg 41%
  Mangan 0,36mg 17%
  Phốt pho 112mg 16%
  Kali 337mg 7%
  Natri 9mg 1%
  Kẽm 0,6mg 6%
  Thành phần khác
  Nước 78,66g

Thành phần dinh dưỡng có trong 100g vỏ thô

  Năng lượng 37kcal
  Carbohydrate 8,53g
  Chất xơ 3,2g
  Chất béo 0,2g
  Chất đạm 2,1g
  Vitamin Lượng % đáp ứng nhu cầu        hằng ngày
  Vitamin A 4 μg 1%
  Thiamine (B1) 0,053mg 5%
  Vitamin B2 0,074mg 6%
  Vitamin B3 0,62mg 4%
  Vitamin B5 0,794mg 16%
  Vitamin B6 0,2mg 9%
  Folate (B9) 44 μg 11%
  Vitamin C 141mg 170%
  Khoáng chất Lượng % đáp ứng nhu cầu        hằng ngày
  Canxi 30mg 3%
  Sắt 0,36mg 3%
  Magiê 45mg 13%
  Mangan 0,299mg 12%
  Phốt pho 50mg 7%
  Kali 461mg 10%
  Natri 42mg 3%
  Kẽm 0,45mg 5%
Thành phần khác
  Nước 88,2g

Tác dụng của cây chùm ngây

Nhìn vào hai bảng phân tích giá trị dinh dưỡng ở trên, bạn dễ dàng nhận thấy loại cây này chứa nhiều chất dinh dưỡng. Bạn có thể dùng lá chùm ngây như một loại rau để chế biến các món ăn bổ dưỡng.

Các nhà khoa học đã nghiên cứu và chỉ ra các lợi ích của cây chùm ngây cụ thể như sau:

Rau chùm ngây giúp chống lại ung thư

  • Ngừa ung thư: Lá cây rất giàu chất chống oxy hóa, vitamin C, kẽm và các hoạt chất khác có thể chống lại các gốc tự do, một số chất có thể gây ung thư và gây tổn thương DNA trong tế bào. Một nghiên cứu của Sreelatha và cộng sự vào năm 2011 được công bố trên tạp chí Thực phẩm và chất độc hóa học cho biết chiết xuất từ lá chùm ngây có khả năng ngăn ngừa ung thư phát triển. Loại lá này cũng chứa niazimicin, một hợp chất ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư.
  • Giảm nguy cơ mắc bệnh tim: Một vài nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng lá cây có tác dụng hạ cholesterol giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa mạnh trong chiết xuất lá có thể giúp ngăn ngừa tổn thương tim và cũng được chứng minh là giúp duy trì một trái tim khỏe mạnh.
  • Bảo vệ gan: Một nghiên cứu của Das N, Sikder K và cộng sự vào năm 2012 cho thấy lá chùm ngây có chứa sillymarin có thể làm tăng chức năng men gan. Nó cũng bảo vệ gan khỏi tổn thương sớm có thể gây ra do việc tiêu thụ thực phẩm giàu chất béo…
  • Giảm lượng đường trong máu: Một nghiên cứu của Gupta R và cộng sự tiến hành năm 2002 được công bố trên tạp chí Đái tháo đường (Ấn Độ) đã đề cập rằng các chất có trong lá chùm ngây giúp giảm lượng đường trong máu, cũng như đường và protein trong nước tiểu. Do đó, loại thảo dược này rất tốt với bệnh nhân đái tháo đường. Ngoài ra, các nhà khoa học tin rằng những tác động này là do các hợp chất thực vật như isothiocyanates tác động.
  • Giảm huyết áp cao: Lá của thảo dược chứa isothiocyanate và niaziminin, các hợp chất giúp ngăn chặn tình trạng động mạch bị dày lên, gây ra tình trạng cao huyết áp.
  • Tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện quá trình trao đổi chất của cơ thể: Một nghiên cứu của Yu Yang và cộng sự vào năm 2012 đã chỉ rõ các hoạt chất chống oxy hóa, vitamin C và kẽm có trong lá chùm ngây có thể giúp cải thiện các hoạt động tế bào miễn dịch. Nhờ đó, hệ miễn dịch làm tốt vai trò là rào cản ngăn virus, vi khuẩn hoặc các gốc tự do đi vào cơ thể.
  • Ngừa thiếu máu: Bạn có biết 100g bột lá khô chứa khoảng 28mg sắt, cao hơn so với lượng sắt trong thịt bò và các loại thịt động vật khác. Do đó, việc ăn loại rau này rất hữu ích cho các bệnh nhân thiếu máu do thiếu sắt.
  • Hỗ trợ điều trị sỏi thận: Với đặc tính giúp lợi tiểu, lá chùm ngây có thể giúp cơ thể bạn phá hủy sỏi thận và loại bỏ tinh thể hình thành sỏi.

Lá chùm ngây tốt cho tóc và da

  • Nuôi dưỡng làn da và mái tóc khỏe mạnh: Dầu từ hạt chùm ngây rất hữu ích trong việc bảo vệ tóc chống lại các gốc tự do, giữ tóc luôn sạch sẽ và khỏe mạnh. Không chỉ chứa sitokinin, một loại hormone có thể giữ làn da khỏe mạnh, nó còn chứa nhiều vitamin C, chất chống oxy hóa giúp bảo vệ da tránh khỏi vấn đề lão hóa.
  • Chữa táo bón: Lá có chứa nhiều chất xơ hòa tan và không hòa tan có tác dụng ngăn ngừa và chữa táo bón. Vì vậy, nếu gặp phải vấn đề này, bạn hãy dùng rau để nấu canh thường xuyên.
  • Tăng cường khả năng hồi phục của cơ thể: Rau chùm ngây là nguồn bổ sung các dưỡng chất thiết yếu giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể. Nhờ đó, cơ thể bạn chống lại sự tấn công của các bệnh như cúm, sốt cỏ khô hoặc dị ứng.

Rau chùm ngây giúp tăng tiết sữa

  • Lợi sữa: Một nghiên cứu của Corazon P Estrella, khoa Nhi thuộc Trung tâm y khoa PGH, công bố năm 2000, cho biết chiết xuất từ lá của loại thảo mộc này có thể giúp tăng hoặc thậm chí tăng gấp đôi số lượng sữa sản xuất ở phụ nữ cho con bú.
  • Giảm viêm: Hầu hết các loại trái cây, rau, thảo mộc và gia vị đều có đặc tính kháng viêm. Song mức độ của chúng phụ thuộc vào loại và lượng hợp chất chống viêm mà chúng chứa. Các nhà khoa học tin rằng isothiocyanates có trong lá, vỏ và hạt chùm ngây là các hợp chất chống viêm hiệu quả.
  • Bảo vệ cơ thể chống độc tính của asen: Một nghiên cứu của Afzal Sheikh và cộng sự từ khoa Hóa sinh và Sinh học Phân tử, Đại học Rajshahi, Bangladesh, công bố trên tạp chí Châu Á Thái Bình Dương về Sinh học Nhiệt đới, năm 2014, đã báo cáo rằng chiết xuất từ lá của chùm ngây có thể làm giảm tác dụng của asen trong thực phẩm, nước uống và đất. Asen là một độc chất có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như chứng tăng dày sừng, viêm da, bệnh tim mạch, suy thận, đái tháo đường và thậm chí một số loại ung thư.
  • Hỗ trợ sức khỏe não bộ: Lá chùm ngây chứa nhiều khoáng chất như sắt, kẽm và các chất chống oxy hóa… có thể bảo vệ tế bào não khỏi những tổn thương gây ra bởi các hoạt động gốc tự do nào trong cơ thể.
  • Giúp giảm cân: Một nghiên cứu được tiến hành bởi trường Đại học Rugers (Mỹ) đã chứng minh: hoạt chất isothiocyanate có trong rau có thể ngăn chặn cơ thể hấp thu chất béo hoặc cholesterol, nhờ đó giúp giảm cân hiệu quả.

Liều dùng cây chùm ngây

Liều dùng thông thường của chùm ngây là gì?

Liều dùng của chùm ngây có thể khác nhau đối với những bệnh nhân khác nhau. Liều lượng dựa trên tuổi của bạn, tình trạng sức khỏe và một số vấn đề cần quan tâm khác. Có thể sẽ không an toàn nếu bạn sử dụng với liều lượng quá mức. Hãy thảo luận với thầy thuốc và bác sĩ để tìm ra liều dùng thích hợp.

Dạng bào chế của cây chùm ngây là gì?

Chùm ngây có các dạng như:

  • Trà
  • Bột
  • Cốm dinh dưỡng

Tác dụng phụ của chùm ngây

Cây chùm ngây có những tác dụng phụ nào?

Chùm ngây có thể an toàn khi uống và sử dụng đúng cách, đúng liều. Lá, quả và hạt có thể an toàn khi dùng dưới dạng thực phẩm. Tuy nhiên, điều quan trọng là bạn tránh ăn rễ và sử dụng chất chiết xuất của cây mà không có chỉ định và hướng dẫn liều lượng cụ thể của bác sĩ. Những bộ phận của cây có thể chứa chất độc hại gây tê liệt và tử vong.

Hiện chưa có công trình nghiên cứu cụ thể nào chỉ ra các tác hại của cây chùm ngây. Tuy nhiên, theo trang web the-benefits.com, cây chùm ngây có các tác dụng phụ như làm tổn thương gan và thận, tê liệt, gây tiêu chảy nhẹ. Để tránh những tác dụng phụ, bạn có thể tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi dùng.

Chùm ngây đã được sử dụng an toàn với liều 6g mỗi ngày trong vòng 3 tuần.

Vẫn chưa có thông tin chính xác về độ an toàn của chùm ngây với liều được sử dụng trong thuốc. Nếu sử dụng loại thảo mộc này dưới dạng đã bào chế, bạn nên đọc kỹ thông tin trên nhãn bao bì.

Thận trọng/Cảnh báo khi dùng cây chùm ngây

Mức độ an toàn của cây chùm ngây như thế nào?

Nếu đang mang thai, bạn không nên sử dụng rễ, vỏ cây hay hoa chùm ngây. Với phụ nữ mang thai, việc sử dụng rễ, vỏ cây, hoa có thể gây sẩy thai. Nguyên do là các chất có trong rễ, vỏ cây và hoa có thể khiến tử cung co bóp. Không có đủ thông tin về sự an toàn khi sử dụng các bộ phận khác của chùm ngây trong thời kỳ mang thai. Tốt nhất, bạn không nên dùng nó.

Chùm ngây đôi khi được sử dụng để tăng lượng sữa mẹ. Một số nghiên cứu cho thấy nó có thể hỗ trợ việc này, nhưng không có đủ thông tin để biết liệu thảo dược này có an toàn cho trẻ đang bú sữa mẹ không. Vì vậy, bạn nên tránh dùng chùm ngây khi đang cho con bú hoặc tham vấn ý kiến của thầy thuốc nếu muốn dùng loại thảo mộc này.

Tương tác với cây chùm ngây

Cây chùm ngây có thể tương tác với những gì?

Thảo dược này có thể tương tác với những thuốc bạn đang dùng hay tình trạng sức khỏe hiện tại của bạn. Hãy tham khảo ý kiến của thầy thuốc hay bác sĩ trước khi sử dụng nhé.

Một số nguy cơ mà chùm ngây có thể gây ra khi dùng cùng các thuốc trị bệnh như:

  • Levothyroxine: Thuốc được sử dụng để điều trị suy tuyến giáp. Hợp chất trong lá có thể hỗ trợ chức năng tuyến giáp, nhưng không nên dùng nó kết hợp với thuốc tuyến giáp khác.
  • Thuốc trị bệnh đái tháo đường: Thuốc điều trị đái tháo đường được sử dụng nhằm hạ đường huyết. Song chùm ngây cũng có tác dụng tương tự nên bạn không nên sử dụng cùng nhau để tránh mức đường huyết xuống quá thấp.
  • Thuốc điều trị bệnh cao huyết áp: Cây chùm ngây còn có hiệu quả trong việc hạ huyết áp. Do đó, bạn tránh dùng cùng các loại thuốc làm hạ huyết áp khác.

Hello Bacsi không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Nguồn tham khảo

Ngày đăng: Tháng Ba 9, 2018 | Lần cập nhật cuối: Tháng Mười 10, 2018