Ung thư gan

Tác giả: Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư

Định nghĩa

Bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát) là gì?

Ung thư gan, hay còn gọi là ung thư gan nguyên phát, là sự phát triển và lan rộng nhanh chóng của các tế bào không lành mạnh trong gan. Gan của bạn là cơ quan lớn nhất trong cơ thể. Nó giúp lọc bỏ độc chất trong máu khỏi cơ thể bạn. Nó cũng đóng vai trò trong tiêu hóa thức ăn và dự trữ năng lượng. Khi các tế bào gan ung thư hóa, gan không thể thực hiện chức năng thích hợp, dẫn tới các tác động có hại và nghiêm trọng đến cơ thể.

Phụ thuộc vào nơi ung thư khởi phát, có hai cách để phân loại ung thư gan: ung thư gan nguyên phát và ung thư gan thứ phát. Ung thư có thể khởi phát từ gan được gọi là ung thư gan nguyên phát, trong khi ung thư gan thứ phát xảy ra khi các tế bào ung thư lan đến gan từ một cơ quan khác trong cơ thể.

Ung thư gan nguyên phát (Ung thư khởi phát tại gan):

Các loại ung thư gan nguyên phát gồm :

  • Ung thư biểu mô tế bào gan, là ung thư gan phổ biến nhất xuất phát từ các tế bào gan;
  • Ung thư ống mật (ung thư biểu mô đường mật) ít phổ biến hơn;
  • Sarcôm mạch máu là một thể hiếm gặp;
  • Ung thư nguyên bào gan là một thể rất hiếm gặp;

Ung thư gan thứ phát (Ung thư lan đến gan):

Ung thư gan thứ phát, cũng được gọi là ung thư di căn gan, thường gặp hơn nhiều so với ung thư gan nguyên phát. Ung thư của đại tràng, trực tràng, phổi hay vú có thể di căn gan âm thầm.

Tại sao bạn nên quan tâm về bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát)?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư là nguyên nhân tử vong hàng đầu trên toàn thế giới, chiếm 8,2 triệu ca tử vong năm 2012. Trong số này, có 745.000 ca tử vong gây ra bởi ung thư gan, đưa nó trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu vì ung thư.

Hiện nay, có rất nhiều nghiên cứu được thực hiện về việc chữa trị cũng như ngăn chặn bệnh ung thư gan như:

  • Nghiên cứu NCI tìm thấy hệ vi khuẩn đường ruột có thể kiểm soát chức năng miễn dịch chống ung thư ở gan”.
  • Nghiên cứu về ung thư gan TCGA cho thấy các mục tiêu tiềm năng điều trị”

Triệu chứng và dấu hiệu

Những triệu chứng và dấu hiệu của bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát) là gì?

Người ta thường khó xác định ung thư gan ở các giai đoạn sớm vì thường không có các dấu hiệu và triệu chứng. Chỉ khi khối ung thư trở nên lớn hơn thì các triệu chứng mới xuất hiện. Một số triệu chứng ung thư gan bao gồm:

  • Đau ở bụng trên bên phải, vị trí của gan;
  • Có một khối u hay cảm giác nặng bụng trên;
  • Báng bụng;
  • Đầy bụng hay chán ăn;
  • Sụt cân;
  • Yếu hay cảm thấy rất mệt mỏi;
  • Buồn nôn hay nôn;
  • Vàng da và mắt, phân bạc màu, tiểu vàng sậm;
  • Sốt.

Ngoài ra, bệnh có thể mang tới các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Có các rối loạn tiêu hóa khác có thể gây ra các triệu chứng giống như ung thư gan. Để chắc chắn, bạn nên nói với bác sĩ để khẳng định chẩn đoán ung thư gan. Xác định bệnh sớm sẽ giúp bạn đáp ứng tốt hơn với điều trị và làm tăng cơ hội sống cho bạn.

Nếu bạn có các dấu hiệu và triệu chứng được đề cập ở trên, hay có bất kỳ câu hỏi hoặc thắc mắc nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ. Cơ địa và tình trạng bệnh lý có thể khác nhau ở nhiều người. Hãy luôn thảo luận với bác sĩ để được chỉ định phương pháp chẩn đoán, điều trị và xử lý tốt nhất dành cho bạn.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát) là gì?

Nguyên nhân ung thư gan nguyên phát chưa được biết chính xác. Tuy nhiên, một số đề xuất nguyên nhân bệnh gồm:

  • Nhiễm trùng mạn tính với các virus gây viêm gan như Viêm gan siêu vi B (HBV) hay Viêm gan siêu vi C (HCV). Những virus này có thể truyền từ người này qua người khác qua vật thể bị nhiễm, chẳng hạn kim tiêm, hay qua quan hệ tình dục không an toàn, hay từ mẹ sang con trong khi sinh. Truyền máu cũng có thể làm lan truyền virus.
  • Các tế bào gan phát triển những thay đổi hoặc bị đột biến trong DNA.

Nguy cơ mắc bệnh

Những ai có nguy cơ mắc bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát)?

Bạn dễ bị ung thư gan hơn nếu bạn có các yếu tố sau:

  • Tuổi tác: Những người càng lớn tuổi càng có nguy cơ ung thư;
  • Giới tính: Nam giới dễ phát triển ung thư gan hơn nữ. Trung bình cứ 2 người nam mới có một người nữ bị ung thư gan;
  • Chủng tộc và dân tộc: Người châu Á và các đảo Thái Bình Dương dễ bị ung thư gan hơn người châu Âu;
  • Các bệnh lý khác: Những người có viêm gan siêu vi B (HBV) hay viêm gan siêu vi C (HCV) có nguy cơ ung thư gan cao nhất;
  • Người béo phì;
  • Người mắc bệnh xơ gan;
  • Các bệnh lý chuyển hóa như đái tháo đường;
  • Uống rượu nhiều và hút thuốc lá;
  • Sử dụng các steroid để làm tăng sức mạnh và khối cơ;
  • Tiếp xúc lâu dài với arsenic, aflatoxin, vinyl chloride, và thorium dioxide.

Chẩn đoán và điều trị

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát)?

Nếu bạn có các triệu chứng gợi ý bệnh ung thư gan, bác sĩ sẽ thực hiện những xét nghiệm sau để xác định chẩn đoán thích hợp. Các bước kiểm tra này có thể gồm:

Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ tìm bất kì thay đổi về hình dạng hay kích thước của gan, lách và các cơ quan lân cận bằng cách ấn trên bụng bạn. Bác sĩ cũng có thể tìm dịch tạo thành trong ổ bụng được gọi là báng bụng. Da và mắt sẽ được khám tìm các dấu hiệu vàng da, một tình trạng gây vàng da và niêm mạc mắt.

Xét nghiệm máu

Bạn có thể cần làm nhiều xét nghiệm máu để đánh giá các vấn đề gan và xem gan hoạt động như thế nào. Một xét nghiệm máu sẽ tìm alphafetoprotein (AFP). Nồng độ AFP cao có thể là một dấu hiệu của ung thư gan.

CT scan

Y tá sẽ dùng một tia X để kiểm tra gan của bạn và các cơ quan khác và các mạch máu trong ổ bụng. Bạn có thể được yêu cầu uống một chất lỏng để làm các cơ quan nổi rõ hơn trên phim CT. Từ phim CT, bác sĩ có thể xác định bất kì khối u trong gan hay các cơ quan khác.

MRI

Máy MRI sẽ cho thấy hình ảnh chi tiết của các nội tạng. Đôi khi chất cản từ làm những vùng bất thường hiện lên rõ ràng hơn trên phim.

Siêu âm

Siêu âm sử dụng sóng âm để tạo hình ảnh (ảnh siêu âm) của gan và các cơ quan khác của bạn. Chúng sẽ tạo ra một vùng phản âm trên các cơ quan của bạn. Các phản âm tạo bởi một khối u khác với các mô lành mạnh.

Sinh thiết

Thông thường, bạn không cần sinh thiết để chẩn đoán. Tuy nhiên, bác sĩ có thể yêu cầu sinh thiết gan để tìm các tế bào ung thư trong mô. Bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ từ gan của bạn để kiểm tra dưới kính hiển vi.

Những phương pháp nào dùng để điều trị bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát)?

Ung thư gan nguyên phát sẽ phụ thuộc vào tình trạng của bạn. Bác sĩ sẽ chú ý đến:

  • Tình trạng của gan bạn;
  • Kích thước, vị trí và số lượng khối u;
  • Mức độ lan rộng của ung thư;
  • Tuổi tác và tình trạng sức khỏe chung của bạn;

Nếu ung thư chưa lan tràn và vẫn còn những mô lành mạnh trong gan bạn, bác sĩ sẽ khuyên bạn thực hiện các phương pháp điều trị sau:

  • Ghép gan: Với nhiều bệnh nhân có ung thư chưa lan rộng, thay thế gan là một lựa chọn;
  • Phẫu thuật: Bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật cắt bỏ một phần gan, là một thủ thuật loại bỏ khối u khỏi gan của bạn, nếu phần còn lại của gan khỏe mạnh;
  • Cắt bằng sóng cao tần: Cắt bằng sóng cao tần sử dụng một đầu dò đặc biệt để phá hủy mô ung thư bằng nhiệt;
  • Phẫu thuật lạnh: Thủ thuật này sẽ dùng khí cực lạnh để tiêu diệt tế bào ung thư. Bác sĩ sẽ sử dụng một đầu dò kim loại áp đưa khí lạnh lên các tế bào ung thư;
  • Thuyên tắc chọn lọc hay thuyên tắc bằng hóa chất:Đây là các thủ thuật chặn dòng máu cung cấp cho gan. Bác sĩ có thể kê các thuốc chống ung thư (thuyên tắc bằng hóa chất) hay không (thuyên tắc chọn lọc). Cả hai thủ thuật đều được thực hiện trên các mạch máu gần khối u;
  • Xạ trị :Xạ trị liệu pháp sử dụng tia phóng xạ (tia X năng lượng cao) để phá hủy những tế bào ung thư;
  • Liệu pháp thuốc nhắm trúng đích:Các thuốc nhắm đích được sử dụng để nhắm chuyên biệt vào các tế bào ung thư. Các thuốc này đã được chứng minh có hiệu quả trong điều trị ung thư tế bào gan tiến triển. Các thuốc như sorafenib (Nexavar) đã được sử dụng để kiểm soát ung thư gan tiến triển.

Những biến chứng có thể xảy ra của bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát) là gì?

Các biến chứng thường gặp có thể xảy ra ở những bệnh nhân ung thư gan bao gồm:

  • Suy gan: Các mô ung thư gây những tổn thương nghiêm trọng đến gan bệnh nhân. Điều này khiến gan không thể loại bỏ các độc chất trong cơ thể và dẫn đến bệnh não gan, là nguyên nhân chính gây tử vong do ung thư gan;
  • Suy thận: Hiện tượng ung thư gan dẫn đến suy thận gây rối loạn khả năng loại thải chất độc khỏi cơ thể;
  • Ung thư gan di căn: Thường gặp các tế bào ung thư di căn đến phổi và xương. Khi di căn đến phúc mạc, gây ra báng bụng. Vì vậy, ung thư gan nằm gần cơ hoành thâm nhiễm trực tiếp lên cơ hoành và màng phổi, có thể dẫn đến tràn dịch tràn máu màng phổi.

Phong cách sống và thói quen sinh hoạt

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến bệnh ung thư gan (ung thư gan nguyên phát)?

Bệnh nhân cần chú ý đến nhiều thứ trước và sau phẫu thuật và trong giai đoạn phục hồi. Càng hiểu rõ hơn về bệnh, bạn sẽ càng đương đầu với căn bệnh một cách tích cực hơn. Dưới đây là một số bí quyết mà bạn nên biết để kiếm soát ung thư gan nguyên phát:

  • Tái khám thường xuyên. Việc này nên được sắp xếp thực hiện để theo dõi chức năng gan và các triệu chứng tái phát. Bất kì triệu chứng mới được phát hiện nào, bác sĩ nên được biết càng sớm càng tốt;
  • Chế độ ăn. Để cải thiện vị giác và khuyến khích ăn, bạn có thể cố ăn các loại protein (sữa, trứng và thịt nạc) và đa vitamin. Hạn chế ăn dầu động vật. Ăn những thức ăn dễ tiêu hóa. Bạn nên ăn nhiều trái cây và rau;
  • Tập thể dục. Tập luyện thích hợp tránh gắng sức quá mức;
  • Môi trường sống. Bạn nên tránh đến những nơi đông đúc để tránh các bệnh nhiễm trùng;
  • Thói quen sống. Bạn phải từ bỏ uống rượu và hút thuốc lá ngay từ bây giờ. Bên cạnh đó, bạn cần tránh các thuốc và các chất hóa học có thể khiến gan bạn làm việc vất vả hơn.

Hello Bacsi không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hoặc phương pháp điều trị.

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Tư 27, 2016 | Lần cập nhật cuối: Tháng Sáu 19, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc