home

Nội dung được tài trợ

Chúng tôi có thể cải thiện như thế nào?

close
chevron
Bài viết này có những thông tin sai lệch hoặc chưa chính xác
chevron

Hãy cho chúng tôi biết thông tin nào chưa chính xác.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Bài viết này không cung cấp đủ thông tin
chevron

Hãy cho chúng tôi biết bài viết đang thiếu điều gì.

wanring-icon
Bạn không cần điền thông tin này nếu không thấy thoải mái. Nhấn Gửi ý kiến ở dưới đây để tiếp tục đọc.
chevron
Tôi có câu hỏi.
chevron

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu có góp ý, vui lòng chia sẻ ở khung phía dưới!

wanring-icon
Nếu bạn gặp nguy hiểm hoặc cần cấp cứu, bạn phải gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu gần bạn, hoặc

Sao chép đường dẫn

Mới

Đầy hơi chướng bụng ảnh hưởng đến hệ thần kinh như thế nào?

TÀI TRỢ BỞI:

Đầy hơi chướng bụng ảnh hưởng đến hệ thần kinh như thế nào?

Việc thường xuyên bị đầy hơi chướng bụng kéo dài có thể khiến bạn dễ bị kích động, lo âu hay trầm cảm. Vậy bạn có biết mối liên hệ mật thiết giữa các vấn đề này là gì?

Khoa học đã chứng minh đường ruột chính là bộ não thứ 2 của chúng ta. Bạn có nhận ra bản thân sẽ thấy đau dạ dày khi bị stress hay căng thẳng, vì não bộ tác động đến hệ tiêu hóa. Trong bài viết này, Hello Bacsi mời bạn cùng tìm hiểu về mối liên hệ giữa hệ tiêu hóa và bộ não nhé!

Sự liên kết giữa hệ tiêu hóa và não bộ của bạn

Bạn sẽ bất ngờ khi biết rằng chúng ta có hai bộ não, một ở đầu và một ở bụng. “Bộ não ở bụng” hay chính là ruột của bạn có hệ thần kinh độc lập, chứa nhiều serotonin cũng như chất dẫn truyền thần kinh hơn là bộ não ở đầu. Bạn biết rằng khi bạn căng thẳng quá nhiều thì dạ dày sẽ khó chịu, thậm chí là co thắt hay nôn ói. Và ngược lại, những gì diễn ra ở hệ tiêu hóa cũng ảnh hưởng ngược lại lên não bộ.

Nhiều nghiên cứu cho thấy ruột kích thích có thể tác động lên não bộ. Có nghĩa là không phải bạn lo lắng và kích động gây đau dạ dày, mà ngược lại bất thường ở dạ dày khiến bạn bị lo âu và kích động. Bạn có biết tình trạng bị đầy hơi chướng bụng cũng sẽ khiến não bạn căng thẳng và kích động, nhất là khi tình trạng đầy hơi chướng bụng kéo dài không? Bởi vì giữa não và ruột có sự liên kết và tác động qua lại với nhau.

1. Bộ não ở bụng hoạt động như thế nào?

Giáo sư Michael Gershon ở Đại học Columbia đã gọi ruột hay hệ tiêu hóa của chúng ta là bộ não thứ hai. Thực tế thì ruột có ý thức riêng. Trong khi não bộ liên kết với các cơ quan khác thông qua một mạng lưới các dây thần kinh chằng chịt và trải rộng, thì ruột lại có một hệ thần kinh riêng biệt, được gọi là hệ thần kinh ruột (enteric nervous system ENS), khác với hệ thần kinh trung ương (central nervous system CNS).

Hệ tiêu hóa và não bộ bắt nguồn từ cùng một mô phôi khi còn trong bào thai, nên liên kết với nhau thông qua hệ thần kinh tự động (autonomic nervous system), bao gồm thần kinh giao cảm và phó giao cảm.

Hệ thần kinh ruột hoạt động độc lập và có nhiều vai trò quan trọng:

  • Điều khiển hoạt động của toàn bộ hệ tiêu hóa theo một hướng thống nhất từ trên xuống dưới, bằng cách phối hợp sự co của các tế bào cơ.
  • Giải phóng các hormone và enzyme thúc đẩy quá trình tiêu hóa, điều hòa dòng máu lưu thông để các chất dinh dưỡng được hấp thu và vận chuyển đến những nơi cần thiết.
  • Kiểm soát các tế bào viêm và miễn dịch trong ruột.

Nếu hệ tiêu hóa của bạn gặp vấn đề như bị viêm hay có ít men tiêu hóa hoặc là hàng rào bảo vệ (có chức năng giữ lại chất dinh dưỡng và loại bỏ độc chất) bị hư hại, bộ ruột của bạn sẽ thông báo cho não bộ về vấn đề đó. Lúc này, não sẽ nhận được tín hiệu không tốt và bạn sẽ “không vui”. Vì thế, nếu bạn muốn được hạnh phúc thì ruột bạn cũng phải khỏe mạnh và thoải mái. Hãy bảo vệ bản thân khỏi tình trạng rối loạn tiêu hóa trước tiên bằng cách ăn uống và thực hiện lối sống lành mạnh nhé!

2. Chứng đầy hơi chướng bụng tác động hệ thần kinh như thế nào?

Khoảng 60% hệ miễn dịch của cơ thể nằm ngay dưới một lớp tế bào dày trải dài ở bộ ruột của bạn. Nhiệm vụ là chỉ cho phép những chất có lợi cho cơ thể như thức ăn được tiêu hóa thành amino axit, đường, chất béo, khoáng chất và vitamin… đi qua, đồng thời ngăn lại những chất có hại như độc tố của vi khuẩn và những thứ không thể tiêu hóa được.

Giả sử nếu được trải rộng ra, bộ ruột có thể có kích thước bằng một sân tennis. Và có khoảng 1,4 kg vi khuẩn gồm hơn 500 loại bao phủ toàn bộ bề mặt niêm mạc ruột. Chuyện gì xảy ra nếu bề mặt này bị thương tổn hay phá hủy? Khi đó, hệ miễn dịch sẽ được hoạt hóa và bắt đầu phản ứng với thức ăn, độc chất và các loại sinh vật trú tại ruột của bạn. Những điều đó kích thích não bộ và làm bạn kích động!

Cơ thể bạn cũng có thể sẽ hấp thụ những phần tử độc hại vào máu, sau đó đến não và khiến bạn bị bệnh. Ví dụ như bệnh nhân bị suy gan có thể bị rối loạn tri giác (kích động, ngủ gà, lơ mơ, hôn mê) vì họ không thể loại bỏ độc chất sinh ra từ vi khuẩn ở ruột. Lối sống và việc sử dụng thuốc cũng có thể phá hủy hệ thần kinh tự chủ của ruột, bao gồm ăn thức ăn nhiều đường, thực phẩm nghèo dinh dưỡng, ít chất xơ, sử dụng kháng sinh bừa bãi, thuốc ức chế axit và căng thẳng thường xuyên.

Vậy chuyện gì sẽ xảy ra khi mọi thứ đã đi trật quỹ đạo vốn có, hệ tiêu hóa đã hoàn toàn hư hại vì những độc chất và yếu tố gây hại trên? Bạn có thể gặp bất cứ rối loạn nào từ trầm cảm đến rối loạn giảm chú ý, từ tự kỷ đến bệnh Alzheimer, rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) đến lo âu, hay đơn giản chỉ là cảm thấy tâm trạng nặng nề và hoang mang.

Thói quen giúp bạn có hệ tiêu hóa khỏe mạnh

đầy hơi chướng bụng kéo dài

Một cô bé 6 tuổi, sống tại Australia, phải đi khám vì thường hay gây gổ và công kích chị gái lẫn bạn cùng tuổi, thậm chí bé muốn tự sát. Cô bé hay giận dữ bất ngờ và thay đổi tâm trạng thất thường. Qua thăm khám, bé đã được chẩn đoán mắc chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Ngoài ra, bé từng có triệu chứng đau bụng nhiều lần, đi tiêu thường xuyên và nhiễm nấm âm đạo, da nhạy cảm. Cô bé thích đồ ngọt, các loại bánh ngọt và thực phẩm chứa nhiều đường. Hiện tại, bé không có triệu chứng tiêu hóa.

Thực tế là có những tổn hại vẫn diễn ra dù chúng ta không cảm thấy gì. Vi khuẩn và nấm đều rất thích đường, khiến ta muốn ăn đồ ngọt và việc sinh ra chất cồn trong quá trình tiêu hóa đường có thể gây nhiễm độc. Cô bé kể trên được xét nghiệm và phát hiện thấy nồng độ magiê máu thấp, khiến dễ bị kích động; thiếu kẽm, thành phần quan trọng trong tiêu hóa; dị ứng muộn với lúa mì, lúa mạch đen, yến mạch, và lúa mạch (những ngũ cốc chứa nhiều gluten). Cô bé thiếu DHA, chất béo omega-3 và có biểu hiện thiếu vitamin B6, B12 và folate. Tất cả điều này đều có liên quan với nhau. Và hệ tiêu hóa chính là trung tâm của mọi chuyện, cho dù cô bé không có triệu chứng của các vấn đề tiêu hóa.

Việc thay đổi chế độ ăn theo hướng không sử dụng thực phẩm chứa gluten, sữa; ăn thức ăn tự nhiên, tươi sống, gan cá tuyết; bổ sung magiê, vitamin B6, B12 và folate, vitamin và cả kháng sinh, thuốc kháng nấm dần cải thiện tình trạng của bé. Từ đó, cô bé dần trở nên dễ chịu hơn.

Nghiên cứu về DNA của hệ sinh thái ở ruột phát hiện ra những sinh vật sống ở ruột có thể quyết định tình trạng sức khỏe của bạn nhiều hơn là DNA của chính bạn. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh chính là một tinh thần khỏe mạnh!

Để có hệ tiêu hóa khỏe mạnh và giúp ngăn ngừa các vấn đề tiêu hóa chẳng hạn như hội chứng ruột kích thích, chướng bụng đầy hơi kéo dài… bạn nên duy trì các thói quen sống sau đây:

  • Thực hiện chế độ ăn lành mạnh với các thực phẩm giàu chất xơ, thực phẩm tươi sống như đậu, hạt, rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
  • Uống đủ nước, đồng thời hạn chế hoặc tránh tiêu thụ thức uống có cồn, thức uống có chứa caffeine
  • Ghi chép lại những gì bạn ăn và theo dõi phản ứng của cơ thể sau bữa ăn để loại bỏ những thực phẩm gây dị ứng hay không dung nạp. Với thực phẩm mới chỉ ăn 1 lượng nhỏ để theo dõi
  • Hãy hạn chế các thực phẩm chứa gluten và sữa để giảm thiểu nguy cơ bị dị ứng
  • Hạn chế đường, thực phẩm có chứa đường, thực phẩm chế biến sẵn
  • Nếu có thể, hãy ngưng sử dụng kháng sinh, thuốc kháng viêm, và thuốc ức chế axit
  • Sử dụng enzyme tiêu hóa.
  • Sử dụng men vi sinh, gồm nhiều vi khuẩn có lợi thường trú trong ruột bạn.
  • Vận động thể chất đầy đủ…

Mách bạn cách chọn men vi sinh tốt cho đường ruột

Để bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa cũng như bảo vệ sức khỏe tinh thần, trong một số trường hợp, bạn có thể tham vấn ý kiến bác sĩ về việc bổ sung men vi sinh cho hệ tiêu hóa.

Khi chọn men vi sinh, bạn cần ưu tiên sản phẩm đến từ các công ty dược lớn, có thành phần là Lactobacillus plantarum 299v (LP 299V). Đây là một chủng lợi khuẩn đặc biệt, được chứng minh lâm sàng hiệu quả trong việc cải thiện các triệu đường tiêu hóa như:

  • Tăng cường sức khỏe đường ruột
  • Bổ sung lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa, hỗ trợ tiêu hóa tốt cho các trường hợp: đau bụng, chướng bụng, đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, hội chứng ruột kích thích
  • Cân bằng hệ vi sinh đường ruột, an toàn để sử dụng lâu dài

Ngoài ra, khi chọn mua men vi sinh, bạn nên lưu tâm đến các vấn đề như:

  • Nhà sản xuất: Ưu tiên chọn những sản phẩm của các công ty nổi tiếng, ưu tín
  • An toàn sử dụng lâu dài
  • Sản phẩm đã được nghiên cứu chứng minh về tính an toàn, hiệu quả.

Để có một tinh thần khỏe mạnh, nhất định bạn phải có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Hãy quan tâm và chăm sóc đến sức khỏe đường ruột của bạn để bản thân có thể hạnh phúc và vui vẻ hơn, tránh được những lo âu, trầm cảm và kích động, đồng thời hạn chế tối đa tình trạng chướng bụng đầy hơi kéo dài.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Gut-Brain Connection https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/16358-gut-brain-connection Ngày truy cập 27/7/2021 

The Brain-Gut Connection https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/the-brain-gut-connection Ngày truy cập 27/7/2021 

Can Probiotics Improve Your Mood? https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/can-probiotics-improve-your-mood Ngày truy cập 27/7/2021 

The Second Brain: Is the Gut Microbiota a Link Between Obesity and Central Nervous System Disorders? https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4798912/ Ngày truy cập 27/7/2021 

If You’re Constantly Bloated It Could Be Causing Inflammation In Your Brain, Anxiety And Depression: here’s how to fix it

http://www.healthylifetricks.com/youre-constantly-bloated-causing-inflammation-brain-anxiety-depression-heres-fix/ Ngày truy cập 11.12.2017

Bloating 101: Why You Feel Bloated

https://www.webmd.com/digestive-disorders/features/bloated-bloating#1

Ngày truy cập 11.12.2017

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Ban biên tập HelloBACSI Cập nhật: 30/07/2021
Tham vấn y khoa: Bác sĩ Nguyễn Thường Hanh
x