Lác mắt

Lác mắt

Lác mắt là một bệnh lý về mắt gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng đến thị lực nếu không được điều trị sớm. Bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ đối tượng nào, nhưng thường gặp nhất ở trẻ em.

Vậy lác mắt là bệnh gì và làm sao nhận biết dấu hiệu của bệnh? Mời bạn cùng tìm hiểu thêm trong bài viết này nhé!

Tìm hiểu chung

Mắt lác là gì?

Lác mắt, hay còn gọi là lé mắt, là bệnh mà mắt không di chuyển theo hướng giống nhau khi ta nhìn vào một vật. Mắt lác xảy ra khi một hoặc cả hai mắt nhìn theo hướng lệch vào trong hoặc lệch ra ngoài.

Qua thời gian, mắt bị lác sẽ yếu hơn và dần bị mất thị lực do não bộ chỉ dùng các tín hiệu đến từ mắt khỏe hơn. Tình trạng lé mắt nếu không được điều trị sớm sẽ ảnh hưởng đến thị lực.

Triệu chứng và dấu hiệu

Những dấu hiệu và triệu chứng lác mắt (lé mắt) là gì?

Triệu chứng chủ yếu của lác mắt là mắt nhìn vào hai hướng khác nhau. Ngoài ra, khi nhìn một vật phải nghiêng đầu mới có thể xác định được hình dạng, vị trí vật… thì đó là một trong các dấu hiệu của lé mắt. Ngoài ra, tình trạng nhìn đôi (2 hình ảnh khác nhau ở hai bên mắt) hoặc chỉ nhìn được ở một mắt cũng là các triệu chứng khác của lé mắt.

Có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra lác mắt (lé mắt) là gì?

Nguyên nhân gây ra lác mắt là do sự khác biệt về cơ xung quanh mỗi mắt. Có 6 cơ xung quanh mắt cho phép mắt chỉ tập trung nhìn vào một vật. Nếu một trong các cơ này không còn phối hợp đồng bộ sẽ dẫn đến hiện tượng một bên mắt nhìn vào vật này trong khi mắt còn lại nhìn vào vật khác.

Ngoài ra, trong một số trường hợp khác, lé mắt có thể xảy ra do bẩm sinh hoặc là biến chứng từ các bệnh khác như liệt cơ vận nhãn, đục thủy tinh thể, tật khúc xạ, bệnh lý đáy mắt, chấn thương vùng đầu mặt, đái tháo đường, bệnh Grave, hội chứng Guillain-Barré, khối u chèn ép làm tổn thương dây thần kinh mắt.

Nguy cơ mắc bệnh

Lác mắt là do đâu?

Đối tượng dễ bị lác mắt là trẻ em

Lé mắt thường xuất hiện trong những năm đầu đời của bé. Bệnh cũng có thể xảy ra khi mới sinh nhưng khó có thể phát hiện bệnh cho tới khi trẻ được 3 tháng tuổi.

Người lớn cũng có thể bị lác mắt. Đối với người lớn, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc lác mắt, bao gồm:

  • Tiền sử bệnh gia đình: bạn hoặc con bạn có nguy cơ bị lác mắt nếu có người thân bị bệnh này
  • Mắc tật khúc xạ: nếu bị viễn thị mà không được chữa trị, bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh
  • Tình trạng bệnh: nếu bạn hoặc con bạn bị hội chứng Down, bại não, hoặc đã từng trải qua cơn đột quỵ, chấn thương đầu, đái tháo đường, hội chứng Guillain-Barré… thì bạn hoặc trẻ sẽ có nguy cơ cao bị lác mắt.

Không có các yếu tố nguy cơ bệnh không có nghĩa là bạn không thể mắc bệnh. Những dấu hiệu trên chỉ mang tính tham khảo. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa để biết thêm chi tiết.

Chẩn đoán và điều trị

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán lác mắt (lé mắt)?

Bác sĩ chẩn đoán lác mắt chủ yếu bằng cách khám mắt. Bác sĩ sẽ nhìn qua thiết bị đèn khe để tìm điểm khác nhau giữa hai mắt. Ngoài ra, bạn cũng sẽ được kiểm tra võng mạc và kiểm tra thần kinh để việc chẩn đoán được chính xác hơn.

Đối với trẻ em, bạn cần cho trẻ kiểm tra mắt định kỳ từ 1 đến 4 tháng cho tới khi mắt ổn định. Sau đó, trẻ cần được kiểm tra định kỳ mỗi 6 tháng cho tới khi 6 tuổi và kiểm tra định kỳ hằng năm khi trẻ từ 9 đến 11 tuổi.

Những phương pháp nào dùng để điều trị lác mắt (lé mắt)?

điều trị lác mắt

Mục đích điều trị là làm thị lực của mắt bị lác (mắt yếu hơn) được cải thiện. Để làm được điều này, bạn có thể phải đeo kính hoặc đeo miếng che mắt ở mắt khỏe hơn và tập nhìn mọi vật bằng mắt yếu hơn. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể hướng dẫn bạn một số bài tập để giúp tập trung hướng nhìn của hai mắt vào một điểm.

Nếu các phương pháp trên không giúp cải thiện được tình hình, bác sĩ sẽ mổ mắt lác, điều chỉnh lại cơ mắt. Mổ lé chỉ kéo dài từ 20 – 40 phút; sử dụng thuốc tê, khi thuốc tê hết tác dụng bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau nên không gây nhiều đau đớn. Mổ chữa mắt lác sẽ hiệu quả hơn nếu được thực hiện sớm. Ở nước ta, trẻ từ 18 – 22 tuổi đã có thể xem xét mổ.

Mổ mắt lác bao lâu thì khỏi: Thời gian phục hồi tùy thuộc vào từng trường hợp. Hầu hết người bệnh không cần phải nằm viện mà được ra về luôn, nghỉ ngơi tối thiểu 1 ngày sau phẫu thuật. Sau đó, bạn cần tái khám ở các khoảng thời gian 1 ngày, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng.

Thói quen sinh hoạt

Cách hạn chế mắt lác (lé mắt) nặng hơn

Tuy không có cách nào phòng ngừa tình trạng này nhưng những thói quen sinh hoạt và phong cách sống dưới đây sẽ giúp bạn hạn chế diễn tiến bệnh:

  • Tái khám đúng lịch hẹn để được theo dõi diễn tiến các triệu chứng cũng như tình trạng sức khỏe của bạn
  • Đeo miếng che mắt hoặc đeo kính được bác sĩ chỉ định
  • Thông báo cho bác sĩ biết nếu bạn bị sốt hoặc đau và đỏ mắt sau khi mổ lác mắt.

Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nguồn tham khảo

Ferri, Fred. Ferri’s Netter Patient Advisor. Philadelphia, PA: Saunders / Elsevier, 2012. Bản in. Trang 727

Porter, R. S., Kaplan, J. L., Homeier, B. P., & Albert, R. K. (2009). The Merck manual home health handbook. Whitehouse Station, NJ, Merck Research Laboratories. Bản in. Trang 1818

Strabismus https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001004.htm. Ngày truy cập 29/09/2015

Crossed Eyes (Strabismus) https://www.health.harvard.edu/a_to_z/crossed-eyes-strabismus-a-to-z Ngày truy cập:14/04/2021

Strabismus https://medlineplus.gov/ency/article/001004.htm Ngày truy cập:14/04/2021

What Is Strabismus? https://www.webmd.com/eye-health/strabismus Ngày truy cập:14/04/2021

Common types of strabismus https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2830773/ Ngày truy cập:14/04/2021

Ảnh tác giảbadge
Tác giả: Giang Lê Cập nhật: 07/10/2022
Tham vấn y khoa: TS. Dược khoa Trương Anh Thư