Nghiên cứu từ Trung Quốc: SARS-CoV-2 tiến hóa thành 2 chủng khác nhau

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 28/08/2020 . 4 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Các kết quả nghiên cứu mới nhất từ một nhóm các nhà khoa học Trung Quốc đã phát hiện sự biến đổi của virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19. Hiện tại virus này đã tiến hóa thành hai chủng chính, với tốc độ lây truyền và phân bố địa lý khác nhau. 

Dịch SARS-CoV-2 bắt đầu vào cuối tháng 12-2019 tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc và từ đó đã ảnh hưởng phần lớn nước này, gây ra mối quan ngại lớn trên toàn cầu. Hai chủng trên đã gây tử vong cho hơn 3.829 người và lây nhiễm 109.764 người khắp thế giới tính đến ngày 9-3-2020.

SARS-CoV-2 tiến hóa như thế nào?

Những thông tin của nghiên cứu trên được đăng tải trong bài viết “Về nguồn gốc và sự tiến hóa liên tục của SARS-CoV-2” (On the origin and continuing evolution of SARS-CoV-2) đăng trên Tạp chí Đánh giá Khoa học Quốc gia (National Science Review) của Viện Khoa học Trung Quốc. Theo đó, các tác giả đã phân tích sự tiến hóa phân tử trên 103 bộ gene đầy đủ của virus SARS-CoV-2 và phát hiện thấy đột biến ở 149 vị trí, trong đó đa phần các đột biến diễn ra trong thời gian gần đây.

Nghiên cứu cho thấy virus này đã tiến hóa thành hai kiểu gene phụ (subtype) là L (chiếm 70% các chủng được phân tích) và S (chiếm 30%). 

SARS-CoV-2 chủng L và S có gì khác biệt?

Căn cứ vào phương thức tiến hóa của virus SARS-CoV-2, các nhà khoa học cho rằng hai chủng này có thể có những khác biệt lớn cả về khả năng lây nhiễm và mức độ trầm trọng khi gây bệnh, tức để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng tính mạng. Sự khác biệt giữa chủng L và chủng S của virus SARS-CoV-2 còn thể hiện ở phân bố địa lý và tỷ lệ gây bệnh trong từng nhóm người, trong đó chủng L có khả năng xâm nhập và lây lan mạnh hơn.

Qua so sánh với các chủng virus corona khác, các nhà nghiên cứu phát hiện chủng S của SARS-CoV-2 gần với virus corona có nguồn gốc từ dơi hơn và kết luận chủng này “cổ xưa” hơn, trong khi chủng L phổ biến hơn ở thời kỳ đầu dịch bệnh bùng phát tại Vũ Hán có vẻ như đã tiến hóa từ chủng S.

Tuy nhiên, kể từ sau thời điểm đầu tháng 1-2020, tần suất phát bệnh của chủng L giảm bớt. Từ những phát hiện này, có khả năng sự can thiệp của con người đã tạo ra áp lực ngăn chặn sự lây lan của chủng L. Nếu không có những can thiệp này, chủng L có thể sẽ tấn công mạnh hơn và phát tán nhanh hơn.

Trong khi đó, do là chủng virus cổ xưa và khả năng tấn công thấp hơn nên các áp lực tạo ra đối với chủng S ít hơn, khiến tần suất xuất hiện của chủng này có phần gia tăng. Các nhà khoa học cho biết kết quả cho thấy sự phát triển của các biến thể mới từ sự tăng đột biến trong các trường hợp mắc COVID-19 có khả năng là do đột biến gene và chọn lọc tự nhiên bên cạnh sự tái tổ hợp. 

Hình ảnh virus corona

Tầm nhìn từ kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu trên cho thấy đa phần các ca mắc COVID-19 chỉ nhiễm 1 trong 2 SARS-CoV-19 là chủng L hoặc S. Tuy nhiên virus phân lập được từ một ca bệnh người Mỹ nhiễm COVID-19 cho thấy người này cùng lúc nhiễm cả hai chủng L và S.

Theo đánh giá của ông Trương Bảo, Phó Chủ nhiệm Phòng thí nghiệm P3 của Đại học y khoa Phương Nam Trung Quốc, sự đột biến tại hơn 100 điểm cho thấy virus SARS-CoV-2 biến đổi không lớn và tương đối ổn định. Hiện tại các tác giả nghiên cứu cũng cho rằng không loại trừ khả năng còn có những chủng đột biến mới khác và cần được theo dõi sát sao. 

Các phát hiện mới sẽ thúc đẩy nhu cầu cấp thiết trong nghiên cứu toàn diện lẫn tức thời, kết hợp dữ liệu gene, dữ liệu dịch tễ và lập hồ sơ, biểu đồ về các triệu chứng lâm sàng của người nhiễm SARS-Cov-2. Các nhà nghiên cứu kêu gọi cộng đồng khoa học cùng nhau chiến đấu và tiếp tục vén màn những khía cạnh chưa tường tận về virus gây bệnh COVID-19 này.

Kể từ khi khởi phát ở Vũ Hán thuộc Trung Quốc vào tháng 12-2019, đến nay dịch Covid-19 đã lan đến 106 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hàn Quốc, Iran và Italy hiện là các ổ dịch lớn nhất bên ngoài Trung Quốc. Mặc dù dịch COVID-19 nhìn chung diễn biến và tác động phức tạp lên cơ thể con người, số ca hồi phục vẫn chiếm khoảng một nửa số ca mắc. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của bệnh chính là tốc độ lây lan nhanh và SARS-CoV-2 tiềm ẩn nhiều khả năng tiến hóa khó lường. Tự mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, bảo vệ bản thân bằng những biện pháp phòng ngừa COVID-19 đơn giản mà hữu hiệu như rửa tay thường xuyên với xà phòng và nước, đeo khẩu trang đúng cách, tích cực vệ sinh, khử trùng nhà cửa.

Thông tin liên hệ khi nghi ngờ mắc COVID-19

Nếu bạn cảm thấy không khỏe hay xuất hiện các triệu chứng COVID-19 như ho, tức ngực khó thở, sốt và có nghi ngờ tiếp xúc gần với các nguồn lây, thay vì trực tiếp đến trung tâm y tế gần nhất, bạn nên tự cách ly với mọi người xung quanh. Bên cạnh đó, hãy nhanh chóng liên hệ qua số điện thoại 1900 9095 hoặc 1900 3228 để tìm kiếm sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng.

Ngoài ra, bạn cũng có thể liên lạc bằng hotline của các bệnh viện có cơ sở theo dõi và điều trị cách ly các bệnh nhân nghi nhiễm và nhiễm COVID-19:

  • Bệnh viện E | Hà Nội: 091 216 8887
  • Bệnh viện Bạch Mai | Hà Nội: 096 985 1616
  • Bệnh viện Vinmec Hà Nội | Hà Nội: 093 447 2768
  • Bệnh viện Nhi trung ương | Hà Nội: 037 288 4712
  • Bệnh viện Xanh Pôn Hà Nội | Hà Nội: 090 413 8502
  • Bệnh viện Phổi trung ương | Hà Nội: 096 794 1616
  • Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương | Hà Nội: 096 924 1616
  • Bệnh viện tỉnh Thái Bình | Thái Bình: 098 950 6515
  • Bệnh viện tỉnh Lạng Sơn | Lạng Sơn: 039 680 2226
  • Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí | Quảng Ninh: 096 668 1313
  • Bệnh viện Đa khoa trung ương Thái Nguyên | Thái Nguyên: 091 339 4495
  • Bệnh viện Trung ương Huế | Huế: 096 530 1212
  • Bệnh viện Đà Nẵng | Đà Nẵng: 090 358 3881
  • Bệnh viện tỉnh Khánh Hòa | Khánh Hòa: 096 537 1515
  • Bệnh viện Nhiệt đới Khánh Hòa | Khánh Hòa: 091 346 4257
  • Bệnh viện Đa khoa trung ương Cần Thơ | Cần Thơ: 090 773 6736
  • Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai | Đồng Nai: 081 963 4807
  • Bệnh viện Nhi đồng 1 | Hồ Chí Minh: 091 311 7965
  • Bệnh viện Nhi đồng 2 | Hồ Chí Minh: 079 842 9841
  • Bệnh viện Chợ Rẫy | Hồ Chí Minh: 096 987 1010
  • Bệnh viện Nhiệt đới TP. HCM | Hồ Chí Minh: 096 734 1010

Mặt khác, bạn cũng có thể liên hệ trực tiếp qua các đường dây nóng của các cơ sở y tế tại địa phương đang sống để nhanh chóng được hỗ trợ về những cách xử lý phù hợp.
Bạn có thể quan tâm: Giải đáp 21 sự thật về COVID-19

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Mất vị giác và khứu giác: Cảnh báo sớm của COVID-19

Ngoài các triệu chứng đã biết, ngày càng có nhiều trường hợp ghi nhận được về tình trạng mất vị giác và khứu giác ở người mắc COVID-19.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 28/04/2020 . 7 phút đọc

Ngón chân COVID: Triệu chứng lạ do virus corona gây ra

Các chuyên gia phát hiện thêm 1 dấu hiệu lạ ở người nhiễm SARS-CoV-2 không có triệu chứng và gọi tình trạng về da này là “ngón chân COVID”.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Ngà Trương
Coronavirus, COVID-19 28/04/2020 . 5 phút đọc

Các bác sĩ tìm kiếm vùng ảnh hưởng từ đầu tới chân: Coronavirus gây tử vong như thế nào?

Sau gần 5 tháng bùng phát dịch Covid-19, các bác sĩ không ngừng tìm kiếm coronavirus gây tử vong như thế nào khi xâm nhập vào cơ thể.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 24/04/2020 . 7 phút đọc

Người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại: Thử thách mới của công cuộc chống đại dịch toàn cầu

Thực trạng người nhiễm Covid-19 khỏi bệnh dương tính trở lại ở Việt Nam và thế giới đã đặt ra thử thách mới cho các chuyên gia y tế.

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Coronavirus, COVID-19 22/04/2020 . 6 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

cách giữ an toàn khi di chuyển trong mùa dịch covid-19

Cách giữ an toàn khi di chuyển trong mùa dịch Covid-19

Tác giả hellobacsi
Ngày đăng 06/08/2020 . 2 phút đọc
vắc xin phòng covid-19 thử nghiệm trên người

Cập nhật thông tin mới nhất về vắc xin phòng Covid-19

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Ngày đăng 09/05/2020 . 10 phút đọc
thẻ thông hành miễn dịch Covid-19

Thẻ thông hành miễn dịch Covid-19: “Passport đặc biệt” mùa dịch bệnh

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Hồng Nhung
Ngày đăng 01/05/2020 . 8 phút đọc
Được tài trợ

Giải pháp nào cho người bị lệch đĩa đệm trong mùa dịch Covid-19?

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Luong Ngoc Thuy Dung
Ngày đăng 29/04/2020 . 5 phút đọc