Điện giật bao lâu thì tử vong? Cách sơ cứu giữ tính mạng cho người bị nạn

Tai nạn điện giật không chỉ là một sự cố tức thời mà có thể để lại những di chứng nặng nề về thần kinh, tim mạch hoặc thậm chí là tử vong chỉ trong vài giây.

Hiểu rõ về bản chất, cảm giác và cách xử lý khi gặp sự cố điện là kiến thức sinh tồn thiết yếu cho mọi cá nhân, đặc biệt là những người thường xuyên tiếp xúc với các thiết bị điện trong gia đình và công việc.

Điện giật là gì?

Điện giật là sự tiếp xúc vô ý của cơ thể con người với một nguồn điện, dẫn đến dòng điện chạy qua các mô và cơ quan trong cơ thể, gây ra các tác động về nhiệt, cơ học và hóa học.

Về mặt khoa học y tế, điện giật xảy ra khi cơ thể trở thành một phần của mạch điện. Khi dòng điện chạy qua, năng lượng điện sẽ chuyển hóa thành nhiệt năng gây bỏng, hoặc kích thích các tế bào thần kinh và cơ bắp một cách quá mức. 

Dòng điện thường chọn con đường có điện trở thấp nhất để di chuyển. Trong cơ thể người, đó chính là các mạch máu và dây thần kinh. Điều này lý giải tại sao điện giật thường gây ra các biến chứng nghiêm trọng về hệ thần kinh trung ương và hệ tuần hoàn.

Có hai loại dòng điện chính gây tai nạn là dòng điện xoay chiều (AC) và dòng điện một chiều (DC). Trong đó, dòng điện AC (phổ biến trong lưới điện gia đình) được đánh giá là nguy hiểm gấp ba lần dòng điện DC vì nó có khả năng gây co thắt cơ liên tục, khiến nạn nhân bị “hút” chặt vào nguồn điện và không thể tách rời khỏi nguồn điện.

Bị điện giật bao lâu thì tử vong?

Thời gian tử vong khi bị điện giật phụ thuộc vào cường độ dòng điện. Với dòng điện trên 100mA, cái chết có thể xảy ra chỉ trong vòng vài giây ngắn ngủi.

Yếu tố thời gian là cực kỳ quan trọng trong tai nạn điện. Một dòng điện cường độ cao chạy qua tim có thể gây ngừng tim tức thì. Nếu dòng điện gây liệt hô hấp nhưng tim vẫn đập, nạn nhân có thể duy trì sự sống trong vài phút trước khi não bị tổn thương vĩnh viễn do thiếu oxy.

Tại Việt Nam, theo thống kê của Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), trong 6 tháng đầu năm 2025 đã ghi nhận 19 vụ tai nạn điện do vi phạm hành lang an toàn, khiến 8 người tử vong. Điều này cho thấy ranh giới giữa sự sống và cái chết khi tiếp xúc với điện, đặc biệt là điện cao áp, là vô cùng mong manh.

Vì sao điện giật chết người?

Điện giật gây tử vong chủ yếu do ba cơ chế: ngừng tim (rung tâm thất), liệt hô hấp (co thắt cơ hoành) và bỏng nặng các cơ quan nội tạng.

Dòng điện đi qua cơ thể gây ra những rối loạn sinh lý nghiêm trọng:

1. Hệ tim mạch: Tim hoạt động nhờ các xung điện tự nhiên. Khi một dòng điện bên ngoài đủ mạnh chạy qua tim, nó gây ra hiện tượng rung tâm thất, làm tim mất khả năng bơm máu đi nuôi cơ thể, dẫn đến tử vong nhanh chóng.
2. Hệ hô hấp: Dòng điện gây co cứng các cơ xương và cơ hô hấp. Nếu dòng điện duy trì lâu, nạn nhân sẽ chết vì ngạt thở do không thể thực hiện động tác hít thở.
3. Hệ thần kinh: Điện giật có thể gây ra chấn thương não trực tiếp hoặc làm tê liệt trung tâm điều khiển hô hấp ở hành tủy.
4. Tác động nhiệt: Điện áp cao gây ra nhiệt độ cực lớn tại điểm vào và ra, làm cháy sạm da và phá hủy các mô sâu, dẫn đến suy thận cấp do giải phóng myoglobin từ cơ bị phá hủy vào máu.

Bị điện giật cảm giác thế nào?

Cảm giác khi bị điện giật dao động từ sự tê rần nhẹ như kim châm đến đau đớn dữ dội, co thắt cơ mạnh không thể kiểm soát, và cuối cùng là cảm giác ngạt thở hoặc mất ý thức hoàn toàn.

Tùy thuộc vào cường độ dòng điện (tính bằng miliampe – mA), cảm giác của cơ thể khi bị điện giật sẽ khác nhau rõ rệt:

• Từ 1-3mA: Nạn nhân bắt đầu có cảm giác tê rần, ngứa châm chích tại điểm tiếp xúc.
• Từ 10-20mA: Đây là ngưỡng cực kỳ nguy hiểm. Các cơ bắp co thắt mạnh đến mức nạn nhân không thể tự chủ được việc phải tách mình ra khỏi nguồn điện. Cảm giác lúc này là đau đớn cực độ và hoảng loạn.
• Từ 18-22mA: Các cơ ngực và cơ hoành bị liệt, khiến nạn nhân cảm thấy như bị bóp nghẹt và không thể thở được.
• Trên 50 mA: Xuất hiện tình trạng rung tâm thất (tim đập loạn nhịp), nạn nhân có thể cảm thấy tim như ngừng đập hoặc bị ép chặt trước khi bất tỉnh.

Cách sơ cứu người bị điện giật

Sơ cứu điện giật cần tuân thủ 5 nguyên tắc: 

• Ngắt nguồn điện an toàn
• Cách ly nạn nhân
• Kiểm tra hô hấp/tuần hoàn
• Thưc hiện hồi sức tim, phổi
• Gọi cấp cứu.

Hình ảnh mô tả quy trình sơ cứu chuẩn y tế và an toàn:

Kết luận 

Tai nạn điện giật là một mối nguy hiểm luôn hiện hữu nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh được thông qua sự hiểu biết và ý thức tự giác.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hành lang an toàn lưới điện, không tự ý xây dựng công trình gần đường dây cao thế, không thả diều hay chặt tỉa cây gần lưới điện là những hành động thiết thực để bảo vệ an toàn của chính bạn và gia đình.

Hãy hành động ngay hôm nay để bảo vệ an toàn điện cho gia đình bạn:

• Kiểm tra định kỳ các thiết bị điện và dây dẫn trong nhà để phát hiện rò rỉ.
• Lắp đặt các thiết bị bảo vệ chống rò điện (GFCI/ELCI) cho các khu vực ẩm ướt như nhà tắm, bếp hoặc ngoài trời.
• Nếu bạn phát hiện các hành vi vi phạm an toàn lưới điện hoặc các sự cố điện bất thường, hãy liên hệ ngay với Tổng đài Chăm sóc khách hàng của EVNSPC theo số 1900 1006 hoặc 1900 9000 để được hỗ trợ kịp thời.