Tuổi thọ bình quân của người Việt Nam là bao nhiêu? Làm sao để kéo dài tuổi thọ?

Tại Việt Nam, tuổi thọ trung bình hiện nay đạt khoảng 74,7 tuổi. Tuy nhiên, con số này chỉ phản ánh số tuổi một người có thể sống chứ chưa cho biết họ có thể sống khỏe mạnh trong bao lâu. Thực tế cho thấy sức khỏe không chỉ chịu ảnh hưởng bởi tuổi tác hay những yếu tố bên ngoài mà còn được hình thành từ những điều chúng ta làm mỗi ngày: cách ăn uống, mức độ vận động, giấc ngủ cho đến việc sử dụng thuốc lá, rượu bia và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Tuổi thọ bình quân của người Việt Nam là bao nhiêu?

Theo số liệu mới nhất của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tuổi thọ trung bình của người Việt Nam năm 2025 đạt 74,7 tuổi. Trong đó, tuổi thọ trung bình của nam giới là 72,3 tuổi và nữ giới đạt 77,3 tuổi.

Sự gia tăng tuổi thọ là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó có sự phát triển của hệ thống y tế và những cải thiện về điều kiện kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, tuổi thọ cao không hoàn toàn đồng nghĩa với việc con người có thêm nhiều năm sống khỏe mạnh. 

Khi tuổi càng cao, nguy cơ mắc các bệnh mạn tính và những bệnh liên quan đến quá trình lão hóa cũng gia tăng. Do đó, bên cạnh mục tiêu kéo dài tuổi thọ, việc nâng cao chất lượng cuộc sống và số năm sống khỏe mạnh cũng là vấn đề cần được quan tâm.

Yếu tố nào đã và đang ảnh hưởng đến tuổi thọ của người Việt?

Tuổi thọ không chỉ được quyết định bởi tuổi tác hay yếu tố di truyền mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ cách ăn uống, vận động, nghỉ ngơi và chăm sóc sức khỏe mỗi ngày:

1. Chế độ ăn uống 

Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Một chế độ ăn quá nhiều muối, đường, chất béo bão hòa nhưng thiếu rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu dinh dưỡng có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh tim mạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chế độ ăn không lành mạnh là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của các bệnh không lây nhiễm. 

2. Mức độ vận động thể chất

Theo WHO, hoạt động thể chất thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, một số loại ung thư và góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần. Ngược lại, lối sống ít vận động trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

3. Giấc ngủ và sự nghỉ ngơi

Việc thường xuyên ngủ không đủ hoặc có chất lượng giấc ngủ kém có thể ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của cơ thể, tâm trạng, khả năng tập trung và sức khỏe tổng thể. Khi tình trạng thiếu ngủ kéo dài, nguy cơ gặp phải một số vấn đề sức khỏe có thể tăng lên. 

4. Hút thuốc, uống rượu bia

Hút thuốc gây tổn hại đến nhiều cơ quan trong cơ thể và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng, đặc biệt là bệnh tim mạch, bệnh hô hấp và ung thư. Tương tự, sử dụng rượu bia ở mức độ cao hoặc thường xuyên có thể gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe. 

WHO cho biết thuốc lá gây ra hơn 7 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu người không hút thuốc nhưng bị phơi nhiễm với khói thuốc. 

5. Sức khỏe tinh thần

Căng thẳng kéo dài, áp lực công việc hoặc học tập, thiếu thời gian nghỉ ngơi và sự mất cân bằng trong cuộc sống có thể ảnh hưởng đến cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

6. Môi trường sống ô nhiễm

Ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn, có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp và tim mạch, đồng thời góp phần vào tình trạng tử vong sớm. WHO nhận định ô nhiễm không khí hiện là một trong những thách thức lớn về môi trường và sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam.

Làm sao để sống khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ?

Tuổi thọ không hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của mỗi người nhưng chúng ta có thể chủ động thay đổi nhiều yếu tố liên quan đến sức khỏe thông qua lối sống hằng ngày:

• Xây dựng một chế độ ăn uống cân bằng và đa dạng: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và những nguồn protein lành mạnh. Đồng thời hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, muối, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. 
• Duy trì vận động thể chất thường xuyên: Người trưởng thành nên thực hiện ít nhất 150 – 300 phút hoạt động thể chất ở cường độ vừa phải mỗi tuần. Bên cạnh đó, nên hạn chế thời gian ngồi hoặc ít vận động kéo dài.
• Ngủ đủ và duy trì lịch sinh hoạt hợp lý: Người trưởng thành thường cần ngủ khoảng 7 giờ trở lên mỗi đêm. Việc ngủ và thức vào những khung giờ tương đối ổn định, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ và tạo không gian ngủ thoải mái có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.
• Hạn chế những thói quen gây hại cho sức khỏe: Không hút thuốc là một trong những lựa chọn quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Đối với rượu bia, càng uống ít thì nguy cơ đối với sức khỏe càng thấp. 
• Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Dành thời gian nghỉ ngơi, giải trí, kết nối với gia đình và bạn bè, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn về tâm lý.
• Chủ động phòng bệnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm một số vấn đề sức khỏe, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời. 

Câu hỏi thường gặp

1. Sống thọ là bao nhiêu tuổi?

Theo quan niệm của người Việt, sống thọ thường được tính từ 80 tuổi trở lên. Tuy nhiên, không có một độ tuổi cố định nào được xem là mốc duy nhất để xác định một người là sống thọ. 

2. Bao nhiêu tuổi thì gọi là thượng thọ?

Theo cách gọi phổ biến trong văn hóa Việt Nam, có thể hiểu thượng thọ là người từ 80 tuổi trở lên. Ngoài ra, còn có các cột mốc khác về tuổi thọ như:

• 60 tuổi: Hạ thọ
• 70 tuổi: Trung thọ
• 80 tuổi trở lên: Thượng thọ
• 90 tuổi: Thượng thượng thọ hoặc được gọi là mừng thọ 90 tuổi
• 100 tuổi trở lên: Bách tuế, thường được gọi là bách niên giai lão hoặc mừng thọ 100 tuổi.

Kết luận

Tuổi thọ của người Việt Nam đang có xu hướng tăng lên, cho thấy những cải thiện tích cực về điều kiện sống và sức khỏe. Tuy nhiên, sống lâu không đồng nghĩa với sống khỏe. Để có một cuộc sống khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ, mỗi người cần bắt đầu từ những thói quen hằng ngày như ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, hạn chế thuốc lá và rượu bia, đồng thời quan tâm đến sức khỏe tinh thần và chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ.