4 nguyên nhân ung thư có thể đẩy bạn vào cửa tử

Tác giả: Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh

Bạn có thể cho rằng các tế bào ung thư đáng sợ xâm nhập vào cơ thể từ bên ngoài mà không hề biết nguyên nhân ung thư còn có thể xuất phát từ bên trong. Nếu biết cách ngăn ngừa các yếu tố nguy cơ ngay từ bây giờ, cánh cửa tử của bệnh ung thư sẽ không kề cận bạn nữa!

Theo Viện nghiên cứu ung thư (Cancer Research Institute), ước tính có khoảng 18,1 triệu ca ung thư mới trên toàn cầu, ung thư là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ hai ở Hoa Kỳ. Ung thư là bệnh phát triển do nhiều yếu tố khác nhau ảnh hưởng như yếu tố di truyền, tình trạng bệnh lý, tiếp xúc ngoại cảnh… Ung thư có thể được phân loại thành hàng trăm bệnh khác nhau dựa trên các tế bào phát sinh.

Ung thư bắt đầu hình thành khi một số tế bào phát triển không kiểm soát, xâm chiếm và làm hỏng cơ thể các mô cơ thể bình thường. Quá trình phát triển của bệnh ung thư xảy ra trong nhiều giai đoạn, từ thay đổi tiền ung thư đến khối u ác tính. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại ung thư đều hình thành khối u và các loại ung thư có thể phát triển với nhiều tốc độ khác nhau. Đôi khi các tế bào ung thư còn có thể di căn tức là lây lan từ vị trí ban đầu của tế bào ung thư đến những nơi khác trong cơ thể thông qua hệ thống máu hoặc bạch huyết.

Ung thư là căn bệnh khó điều trị với nhiều nguyên nhân gây bệnh khác nhau. Việc nhận biết sớm được các nguyên nhân ung thư có thể giúp bạn phòng ngừa được rủi ro mắc phải chứng bệnh nan y này.

Bạn hãy cùng tìm hiểu 4 nguyên nhân ung thư để biết cách phòng tránh và giảm thiểu rủi ro mắc bệnh nhé!

1. Gen di truyền gây bệnh ung thư

nguyên nhân ung thư

Gen là các đoạn DNA nằm trên nhiễm sắc thể và có thể biến đổi theo thời gian để trở thành ung thư. Những đột biến này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chế độ ăn uống và lối sống cũng như tiếp xúc với các yếu tố môi trường nhất định. Nhìn chung, chỉ có 5 – 10% của tất cả các bệnh ung thư là do di truyền, mặc dù đây là những bệnh ung thư có xu hướng xuất hiện sớm.

Một trong những rối loạn di truyền có liên quan đến nguy cơ ung thư gia tăng là hội chứng Lynch – hội chứng ngăn chặn các tế bào sửa chữa DNA của chúng khi xảy ra tổn thương. Điều này có thể dẫn đến ung thư ruột kết và ung thư tử cung ở người trẻ. Một yếu tố di truyền khác là họ gen BRCA có khả năng gây ung thư vú và buồng trứng.

Ngày nay, các nhà khoa học, bác sĩ lâm sàng đang sử dụng và phát triển các xét nghiệm mới để tìm kiếm dấu ấn sinh học (biomarker) giúp xác định rủi ro và lựa chọn điều trị phù hợp dựa trên hồ sơ di truyền của mỗi cá nhân bệnh nhân.

2. Lối sống là nguyên nhân ung thư

nguyên nhân ung thư

Một số thói quen sống kém lành mạnh sau đây có thể gây đột biến gen dẫn đến sự phát triển của bệnh ung thư:

• Hút thuốc lá: Hút thuốc lá gây ra 80% các trường hợp tử vong do ung thư phổi. Không chỉ ảnh hưởng đến phổi, mà hút thuốc còn làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư khác.

• Phơi nắng quá mức: Khi tiếp xúc quá nhiều với tia UV từ mặt trời có thể gây ra ung thư da. Nhiều người không nhận ra rằng một vết cháy nắng là kết quả của tổn thương da do ánh nắng mặt trời. Bạn nên dùng kem chống nắng mỗi ngày, mặc đồ kín, đeo kính râm khi ra nắng đặc biệt từ 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều.

• Ăn uống kém lành mạnh: Thói quen ăn thức ăn nhanh và uống nước ngọt có thể là nguyên nhân ung thư. Bạn nên hạn chế tiêu thụ các loại thực phẩm làm tăng nguy cơ gây ung thư như thịt chế biến, thịt đỏ, đồ uống có đường và carbohydrate tinh chế. Đồng thời xây dựng chế độ ăn tập trung vào thực vật bao gồm rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein từ các loại đậu để bổ sung chất xơ, dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể.

• Dùng rượu thiếu kiểm soát: Rượu là chất gây kích ứng có thể làm hỏng các tế bào và thúc đẩy sản xuất các hóa chất gây ung thư trong ruột kết. Để giảm nguy cơ ung thư do rượu, Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến cáo nên hạn chế uống rượu 1 ly/ngày đối với phụ nữ và 2 ly/ngày đối với nam giới.

• Quá cân, béo phì: Béo phì là một trong những nguyên nhân ung thư hàng đầu, làm tăng nguy cơ ung thư vú, ung thư ruột kết, trực tràng, ung thư nội mạc tử cung, ung thư thực quản, ung thư tuyến tụy và ung thư thận. Các tế bào mỡ dư thừa kích thích sản xuất nhiều hormone estrogen và insulin, thúc đẩy bệnh ung thư phát triển.

Bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa những nguyên nhân ung thư do lối sống. Hãy xây dựng thực đơn dinh dưỡng lành mạnh, tập thể dục vừa phải ít nhất 30 phút mỗi ngày và tránh xa những chất gây kích thích.

3. Môi trường gây ung thư

nguyên nhân ung thư

Việc tiếp xúc với một số yếu tố trong môi trường hóa chất như amiăng, benzen, cũng như bột hoạt thạch (bột talc) và các nguồn phóng xạ khác nhau cũng có thể gây ung thư. Những chất này có khả năng gây tổn hại DNA dẫn đến ung thư. Các yếu tố môi trường khác là nguyên nhân gây ung thư bao gồm:

  • Dùng thuốc nội tiết
  • Phơi nhiễm hóa chất
  • Dùng thuốc ức chế miễn dịch (thường dùng trong cấy ghép nội tạng)
  • Tiếp xúc vật liệu phóng xạ, ví dụ như khí radon (có thể có trong đất hoặc tích tụ trong nhà)
  • Hóa trị và xạ trị liều cao (tức là bệnh ung thư xuất hiện do điều trị một loại ung thư khác, chủ yếu xảy ra ở trẻ em)

Mặc dù ung thư có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, song độ tuổi trung bình phát hiện ung thư là từ 65 đến 74 tùy thuộc từng loại bệnh.

Nguy cơ mắc bệnh cao ở người lớn tuổi thường do họ đã tiếp xúc nhiều với các chất gây ung thư từ môi trường và các quá trình viêm. Trong khi đó, cơ thể người lớn tuổi cũng trở nên kém hiệu quả hơn trong việc tìm kiếm và tiêu diệt các tế bào ung thư và tiền ung thư. Tuy nhiên, có một số dạng ung thư phổ biến hơn ở trẻ em như ung thư xương và một số dạng bệnh bạch cầu.

4. Nguyên nhân ung thư do virus và vi khuẩn

nguyên nhân ung thư

Virus và vi khuẩn là nguyên nhân tăng nguy cơ ung thư theo nhiều cách. Một số bệnh nhiễm virus làm tác động trực tiếp đến DNA tạo ra những thay đổi gây ung thư. Các tình trạng nhiễm trùng khác có thể dẫn đến viêm lâu dài và làm tăng rủi ro mắc bệnh. Ví dụ như HIV làm ức chế hệ thống miễn dịch khiến cơ thể không bảo vệ chống lại sự phát triển ung thư.

Các loại virus và vi khuẩn có thể gây ung thư bao gồm:

• Helicobacter pylori: Vi khuẩn gây viêm dạ dày

• HBV, HCV: Virus gây viêm gan

• HPV: Virus Papilloma ở người gây ra những thay đổi, tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung, hậu môn, âm hộ và âm đạo.

• EBV: Virus Epstein-Barr, virus herpes gây viêm hạch bạch huyết cổ họng

Tình trạng quan hệ tình dục không an toàn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh HPV, HIV và viêm gan B – tất cả bệnh này đều làm tăng nguy cơ ung thư. Các nghiên cứu gần đây cho thấy rằng HPV cũng đóng một vai trò quan trọng dẫn đến nguy cơ gây bệnh ung thư ở vùng đầu và cổ. 

Vắc xin HPV được khuyến nghị tiêm chủng cho bé trai và bé gái bắt đầu từ 11 – 12 tuổi.

Những hiểu biết về các yếu tố nguy cơ sẽ giúp bạn nắm bắt được nguyên nhân ung thư để kịp thời ngăn ngừa rủi ro kề cận cửa tử. Bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu và kiểm soát bệnh bằng cách áp dụng các chiến lược phòng ngừa nguyên nhân ung thư. Nhiều bệnh ung thư vẫn có thể được chữa trị nếu chẩn đoán ung thư sớm. Do đó, bạn hãy chia sẻ thông tin đến người thân để cùng phòng ngừa ngay từ bây giờ nhé!

Hoàng Trí | HELLO BACSI

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Chín 27, 2019 | Lần cập nhật cuối: Tháng Chín 28, 2019

Nguồn tham khảo
Bài có nhiều người đọc