Bệnh Parkinson: nguyên nhân, triệu chứng và cách kiểm tra chẩn đoán

Bệnh Parkinson là chứng thoái hóa dần của hệ thần kinh làm ảnh hưởng tới chuyển động của cơ thể. Bệnh này phát triển chậm với một vài cơn run tay nhẹ ở một tay. Ngoài dấu hiệu nhiều người biết này thì Parkinson còn làm cho bạn di chuyển khó khăn và chậm chạp.

Trong giai đoạn đầu của bệnh, mặt bệnh nhân sẽ có rất ít hoặc không có biểu cảm, tay họ cũng không đánh khi đi và lời nói trở nên nhẹ và lắp bắp. Các dấu hiệu sẽ ngày càng trầm trọng hơn khi bệnh tình trở nặng.

Dấu hiệu bệnh Parkinson

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh khác nhau trên từng người. Các dấu hiệu đầu tiên thường rất nhỏ và dễ bị bỏ qua. Bệnh thường ảnh hưởng một bên cơ thể trước và sẽ ngày càng trở nặng ngay cả sau khi bệnh đã ảnh hưởng cả hai bên cơ thể.

Các dấu hiệu và triệu chứng gồm:

  • Run: những cơn run bắt đầu ở các chi, thường là ở bàn tay và ngón tay. Một đặc điểm của Parkinson là run tay khi tay đang ở trạng thái nghỉ;
  • Chuyển động chậm (vận động chậm): dần dần bệnh Parkinson sẽ làm giảm khả năng vận động và làm chậm sự di chuyển của bạn. Các công việc vốn đơn giản trở nên khó khăn và tốn thời gian hơn như các bước chân ngắn hơn hay tốn rất nhiều công sức để bước ra khỏi ghế. Hay bạn cũng có thể kéo lê chân khi khi đi làm các chuyển động rất khó khăn;
  • Cứng cơ: các cơ có thể co cứng ở bất cứ phần nào của cơ thể. Các cơ này sẽ hạn chế khả năng chuyển động của bạn và gây đau đớn;
  • Mất tư thế chuẩn và mất thăng bằng: dáng của bạn còng xuống hay bạn bị mất cân bằng vì bệnh này;
  • Mất các phản xạ tự nhiên của cơ thể: khi mắc Parkinson thì khả năng thực hiện các phản xạ như chớp mắt, cười hay vung tay khi đi bộ sẽ giảm;
  • Thay đổi trong giọng nói: bạn gặp khó khăn khi nói chuyện như nói nhẹ quá, nhanh quá, bị lắp bắp hay ngập ngừng trước khi nói. Giọng nói bây giờ bị ngang và không còn nhiều ngữ điệu lên xuống phong phú nữa.
  • Thay đổi trong cách viết: chữ viết sẽ nhỏ đi, hoặc bạn cảm thấy thật khó để mà viết ra được một chữ.

Khi nào bạn cần đi khám bác sĩ

Bạn nên đi khám ngay khi bạn có bất kì triệu chứng nào liên quan tới bệnh Parkinson không phải chỉ để chuẩn đoán tình trạng sức khỏe của bản thân mà còn để tìm ra các nguyên nhân khác của các triệu chứng đó.

Nguyên nhân gây bệnh

Khi bệnh nhân mắc bệnh Parkinson, một số tế bào nhất định sẽ dần rụng hoặc chết đi. Nhiều triệu chứng của bệnh là do các nơ-ron gửi chất hóa học tên dopamine trong não bị mất. Khi mức dopamine giảm sẽ làm não hoạt động không bình thường và dẫn đến các dấu hiệu của Parkinson.

Các tác nhân gây bệnh thường là

  • Di truyền: các nhà nghiên cứu đã một loại gen gây bệnh Parkinson. Tuy nhiên, vẫn có rất nhiều ngoại lệ hiếm hoi không mắc bệnh dù có rất nhiều người thân có bệnh này;
  • Nhiễm bệnh từ môi trường: tiếp xúc nhiều với các chất độc hại hay các yếu tố từ môi trường có thể tăng nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên nguy cơ này rất nhỏ.

Bác sĩ cũng để ý thấy một số thay đổi trong não của bệnh nhân Parkinson dù chưa biết nguyên nhân của những thay đổi này. Các thay đổi như sau:

  • Xuất hiện các khối Lewy: các khối vật chất này xuất hiện trong tế bào não là dấu hiệu của bệnh Parkinson. Các khối vật chất này có tên lewy. Nhiều nhà khoa học cho rằng chúng là tác nhân chính gây bệnh;
  • Có chất alpha-synuclein trong thể lewy: thể lewy chứa rất nhiều chất nhưng có một chất rất quan trọng là protein tự nhiên và phổ biến tên alpha-synuclein (A-synuclein). Chất này có mặt trong tất cả các thể lewy trong các khối u mà tế bào không tiêu diệt được. Các nhà nghiên cứu bệnh Parkinson gần đây đã tập trung nghiên cứu về vấn đề này.

Những ai có nguy cơ bị bệnh cao?

Những nguy cơ khiến bạn mắc bệnh bao gồm:

  • Tuổi tác: những người trẻ tuổi thường rất hiếm bị Parkinson. Thường bệnh này sẽ bắt đầu ở độ tuổi trung niên hoặc lão niên và nguy cơ mắc bệnh cũng tăng theo số tuổi. Đa số các bệnh nhân Parkinson đều khoảng 60 tuổi;
  • Di truyền: có họ hàng gần với người mắc bệnh cũng làm tăng nguy cơ bị bệnh của bạn. Tuy nhiên nguy cơ này rất nhỏ trừ khi bạn có nhiều người thân bị Parkinson;
  • Giới tính: nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nữ giới;
  • Tiếp xúc giới chất độc hại: thường xuyên tiếp xúc với các chất diệt cỏ hay diệt sâu có thể tăng nguy cơ bị bệnh Parkinson.

Kiểm tra và chuẩn đoán ra sao

Hiện vẫn chưa  có bài kiểm tra nào để chuẩn đoán bệnh Parkinson. Các bác sĩ chuyên khoa thần kinh sẽ chuẩn đoán thông qua tiểu sử bệnh tình, báo cáo về các dấu hiệu và triệu chứng và cả các bài kiểm tra về thần kinh cũng như cơ thể của bạn nữa.

Có thể bác sĩ sẽ yêu cầu bạn làm một số kiểm tra như thử máu để loại trừ các khả năng khác gây ra triệu chứng của bạn.

Các bài kiểm tra bằng hình ảnh như chụp MRI, siêu âm não, chụp hình SPECT và PET cũng có thể loại trừ khả năng bạn bị các bệnh khác. Tuy nhiên các kiểu kiểm tra này không có tác dụng lắm trong việc chuẩn đoán bệnh Parkinson.

Bên cạnh các bài kiểm tra thì bác sĩ có thể sẽ cho bạn uống thuốc chữa Parkinson là carbidopa levodopa. Bạn cũng cần dùng một liều lượng thuốc vừa đủ để thấy được hiệu quả vì chỉ uống vài viên thuốc trong 1-2 ngày sẽ không đáng tin. Nếu bạn thấy tình trạng bệnh của mình khá hơn sau khi dùng thuốc thì có lẽ bạn đã bị Parkinson.

Đôi khi phải tốn rất nhiều thời gian để chuẩn đoán ra bệnh. Các bác sĩ sẽ hẹn bạn tái khám thường xuyên với các chuyên gia thần kinh chữa các chứng khó di chuyển để xem xét tình hình và dấu hiệu bệnh của bạn trong một khoảng thời gian và sau đó mới chuẩn đoán.

Tuy Parkinson không thể chữa dứt nhưng uống thuốc có thể cải thiện tình hình rất nhiều. Trong một số các trường hợp hiếm gặp, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật để chữa trị một phần nào đó của não.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Chia sẻ thông tin hữu ích này cho mọi người trên:

Ngày đăng: Tháng Chín 13, 2017 | Lần cập nhật cuối: Tháng Chín 13, 2017

Nguyễn Trần Tố Trân Thạc sĩ - Bác sĩ - Giảng viên

Chức vụ

  • Bác sĩ tại Phòng khám Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 1
  • Giảng viên Bộ môn Lão khoa, Khoa Y - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
  • Hội viên Hội Lão khoa Thành phố Hồ Chí Minh

 Quá trình đào tạo

  • 2009: Tốt nghiệp Bác sĩ Đa khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
  • 2013: Tốt nghiệp Bác sĩ Nội trú chuyên ngành Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

Giải thưởng và ghi nhận

  • Bằng khen của Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
  • Bằng khen của Bộ Y tế
  • Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

Kinh nghiệm

  • Phòng khám Lão khoa - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cơ sở 1
  •  Bộ môn Lão khoa, Khoa Y - Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
 Hiện tại, Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Trần Tố Trân tham vấn y khoa cho Hello Bacsi với các bài viết về lão khoa.
Thêm
Bài viết mới nhất