5 câu hỏi phổ biến nhất của mẹ về tình trạng nóng trong ở trẻ và chuyên gia giải đáp dựa trên bằng chứng khoa học

Nóng trong ở trẻ là một vấn đề quen thuộc đối với nhiều mẹ đã hoặc đang nuôi con nhỏ. Thế nhưng, nóng trong người không phải là một thuật ngữ khoa học mà chỉ là cách dân gian dùng để miêu tả một tình trạng khiến trẻ nhỏ gặp các vấn đề tiêu hóa gây khó chịu như táo bón, nhiệt miệng, rôm sảy… Vậy mẹ nên làm gì khi con bị nóng trong?

1. Trẻ hay nóng trong với các biểu hiện nổi nhiệt miệng, táo bón… có phải do sữa, nhất là những sữa cacao?

Theo dân gian, nóng trong là tình trạng mà trẻ có những biểu hiện như nổi nhiệt miệng hoặc táo bón… Đối với thắc mắc về sữa, nhất là các sản phẩm sữa có vị cacao có phải là nguyên nhân gây nóng trong không? Câu trả lời là không có bằng chứng cụ thể nào cho thấy uống sữa cacao trực tiếp gây táo bón, nhiệt miệng.

Táo bón là tình trạng mà trẻ khó khăn khi đi ngoài và thường đi phân khô, cứng. Khi trẻ bị táo bón, mẹ cần xem xét các nguyên nhân khách quan như chế độ ăn ít chất xơ từ rau củ quả, ít uống nước, ít vận động, có thói quen nhịn đi ngoài…[1].

Đối với nhiệt miệng cũng vậy, đây là tình trạng xuất hiện những vết loét nhỏ màu trắng bao quanh là viền đỏ ở những vùng mô mềm trong khoang miệng. Nguyên nhân trẻ bị nổi nhiệt miệng có thể là do nhiễm trùng, dị ứng, thiếu hụt dinh dưỡng… [2]. Và hiện cũng chưa có bằng chứng cho thấy sữa cacao gây nhiệt miệng.

2. Trẻ bổ sung đủ chất xơ, uống đủ nước, uống sữa như nhau nhưng vì sao có trẻ bị táo bón trẻ không bị?

Nhiều trẻ có khẩu phần ăn như nhau, ví dụ cùng uống cùng 1 loại sữa hoặc có bữa ăn trong trường giống nhau nhưng có trẻ bị táo, có trẻ lại không thì nguyên nhân có thể do:

• Cơ địa và sức khỏe khác nhau: Táo bón chức năng ở trẻ nhỏ được cho là có liên quan đến di truyền [3]. Ngoài ra, một số trẻ cũng có thể “nhạy cảm” với đạm sữa, nhất là đạm A1 – một trong hai loại đạm β-casein phổ biến của sữa bò. Nguyên nhân là do quá trình tiêu hoá đạm A1 có thể tạo ra một thành phần gọi là BCM-7 (β-casomorphin-7) có thể khiến thức ăn di chuyển qua ruột lâu hơn, từ đó dẫn đến táo bón, đầy hơi… [4], [5].
• Thói quen sinh hoạt và vấn đề tâm lý của trẻ: Mỗi bé sẽ có thói quen sinh hoạt hoặc các vấn đề tâm lý khác nhau. Vì vậy, dù khẩu phần ăn giàu chất xơ như nhau thì trẻ vẫn có nguy cơ táo bón nếu trẻ ít vận động, có thói quen nhịn đi ngoài, trẻ gặp vấn đề về tâm thần như quá căng thẳng, lo âu… [6].

3. Đạm A2 khác gì các loại đạm thông thường và có thật sự hữu ích cho trẻ hay bị nóng trong?

Đạm A2 và đạm A1 là hai biến thể chính của đạm β-casein, một loại đạm phổ biến có trong sữa bò. Khi so với đạm A1, đạm A2 có những đặc điểm khác biệt đáng chú ý. Cụ thể, trong quá trình tiêu hoá, đạm A2 không giải phóng BCM-7 như đối với đạm A1. Việc này có thể góp phần [5], [7]:

• Giảm “gánh nặng” cho hệ tiêu hóa, qua đó giảm các biểu hiện khó chịu tiêu hoá như đầy hơi, đau bụng, trẻ đi ngoài dễ hơn, phân mềm hơn… 
• Hỗ trợ tiêu hoá, hấp thu: Nhờ sự thiếu vắng của βCM-7, các dưỡng chất trong sữa A2 phần nào được tiêu hóa – hấp thu hiệu quả hơn.
• Tiềm năng cải thiện sức đề kháng: Trong quá trình tiêu hóa, đạm A2 được phân cắt tạo thành các đoạn peptide có hoạt tính sinh học, giúp phát huy tác dụng tăng cường miễn dịch tại đường ruột.

Do đó, với tình trạng nóng trong ở trẻ hoặc hiểu theo hướng khoa học là trẻ dễ táo bón, tiêu chảy… do nhạy cảm với đạm A1 thì sữa đạm A2 thường là lựa chọn thay thế tối ưu hơn.

4. Nếu bé hay bị nổi nhiệt miệng, táo bón thì nên chọn sữa cho con như thế nào?

Với trẻ hay có biểu hiện nóng trong như táo bón, nhiệt miệng… thì mẹ nên ưu tiên những nguồn dinh dưỡng thanh mát với đạm A2 dễ tiêu hoá – hấp thu. Với trẻ nhỏ, đa phần các bé sẽ yêu thích sữa cacao, mẹ có thể chọn sữa lúa mạch cacao có bổ sung đạm A2 để hỗ trợ trẻ tiêu hoá, hấp thu, góp phần hạn chế kích ứng đường tiêu hoá. 

Ngoài ra, mẹ cũng nên ưu tiên sữa cacao A2 có công thức cân đối, hỗ trợ trẻ phát triển Bộ 3 LỢI THẾ quan trọng là:

• Cao lớn: Protein (chất đạm) và canxi hỗ trợ trẻ sở hữu khung xương và răng chắc khỏe, tầm vóc cao lớn, cơ bắp dẻo dai… [8]. Điều này giúp trẻ luôn sẵn sàng cho việc tham gia mọi hoạt động thể chất yêu thích và không ngừng khám phá nhiều điều mới mẻ từ thế giới xung quanh.
• Tập trung: Sắt và vitamin nhóm B (vitamin B2, vitamin B3, vitamin B6, vitamin B12…) để tái tạo hồng cầu, chuyển hóa thức ăn thành năng lượng giúp trẻ nâng cao khả năng tập trung, ghi nhớ và duy trì sự năng động trong cả ngày dài ở trường [9], [10].
• Năng động: Sữa chiết xuất lúa mạch không chỉ đảm bảo tỷ lệ đạm, đường, chất béo cân bằng phù hợp với nhu cầu của trẻ nhỏ mà còn bổ sung các vitamin và khoáng chất thiết yếu cho trẻ đủ năng lượng, năng động suốt ngày dài.

Ngoài ra, trong quá trình chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ hay bị nóng trong, hay táo bón, nổi nhiệt miệng, mẹ cũng cần chú ý bổ sung cho con nhiều chất xơ từ rau củ quả chẳng hạn như khoai lang, mồng tơi, đu đủ chín, chuối tiêu… Đồng thời, khuyến khích trẻ vận động thường xuyên và uống nhiều nước [1].

5. Khi con có dấu hiệu nóng trong có nên cắt giảm khẩu phần ăn hay chuyển sang cho bé dùng các loại sữa tách béo, ít dưỡng chất hơn không?

Câu trả lời là tuyệt đối không cắt giảm khẩu phần ăn và không cho bé dùng sữa ít dưỡng chất hơn kể cả khi trẻ bị nóng trong. Đối với trẻ nhỏ, chế độ dinh dưỡng đủ chất và cân bằng là nhu cầu thiết yếu để phát triển khỏe mạnh. 

Nếu bước sang tuổi đi học, trẻ không chỉ cần dưỡng chất để phát triển mà chế độ ăn ở giai đoạn này còn ảnh hưởng đến khả năng tập trung, ghi nhớ, kết quả học tập của trẻ. Nếu mẹ cắt giảm khẩu phần ăn hoặc cho bé dùng sữa ít dưỡng chất, thiếu hụt năng lượng thì trẻ có thể mệt mỏi, gặp khó khăn trong việc học tập, tham gia hoạt động hàng ngày… [8].

Nếu trẻ bị nóng trong, thay vì cắt giảm khẩu phần ăn thì mẹ nên giữ nguyên chế độ ăn uống cân bằng, đủ chất dành cho con. Điểm cần thay đổi là mẹ nên hạn chế tối đa việc cho trẻ ăn thực phẩm chế biến sẵn nghèo dinh dưỡng nhưng lại giàu chất bảo quản, hương liệu như xúc xích, khoai tây chiên, mì tôm… [8].

Đồng thời, mẹ có thể chuyển sang cho con dùng sữa vừa ít đường vừa không chứa đạm A1 mà chỉ chứa đạm A2 dễ hấp thu, giúp đường ruột con hoạt động êm ái, phòng ngừa táo bón hiệu quả do nóng trong.

Qua việc giải đáp 5 câu hỏi phổ biến tình trạng nóng trong ở trẻ, hy vọng bài viết đã giúp mẹ củng cố được góc nhìn khoa học đúng đắn về tình trạng này để có hướng cải thiện hiệu quả cho con. Việc mẹ chủ động nguyên nhân gốc rễ gây táo bón, nhiệt miệng ở trẻ và chọn cách bổ sung sữa đạm A2 cho con chính là bí quyết giúp bé cải thiện sức khỏe hiệu quả và sẵn sàng để bứt phá về phát triển thể chất lẫn trí não.