Vì sao trẻ cần xây dựng nền tảng miễn dịch sớm trước thời điểm giao mùa?

Thời tiết thay đổi thất thường luôn là “bài test” khắc nghiệt đối với cơ thể non nớt của trẻ nhỏ. Khi giao mùa, hệ miễn dịch và tiêu hóa của con phải làm việc vất vả hơn để thích nghi, dẫn đến tình trạng dễ bị quá tải với các biểu hiện như đầy bụng, khó tiêu hay da dẻ ửng đỏ. Thay vì đợi “nước đến chân mới nhảy”, chủ động xây dựng một hệ miễn dịch vững vàng từ sớm chính là “thượng sách”. Mẹ hãy cùng tìm hiểu cách trang bị “tấm khiên” miễn dịch ngay hôm nay để những ngày giao mùa không còn là nỗi lo âu rập rình nhé!

Tại sao mẹ cần xây dựng nền tảng miễn dịch sớm cho trẻ trước thời điểm giao mùa?

Như đã đề cập, giao mùa là khi thời tiết có sự thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm và chất lượng không khí. Sự thay đổi này tạo điều kiện cho sự sinh sôi phát triển của vi khuẩn, virus, nấm… gây bệnh theo mùa [1].

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên trẻ sẽ khó thích nghi nhanh với sự thay đổi từ môi trường. Ngoài ra, việc chống chọi lại với mầm bệnh cũng gặp rất nhiều khó khăn, khiến cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng [2].

Nếu không có sự phòng bị khi thời tiết “ẩm ương”, trẻ sẽ rất dễ gặp phải các triệu chứng do mẫn cảm với sự thay đổi của thời tiết khi giao mùa như: [1]

• Các biểu hiện về da: Da khô, ửng đỏ, ngứa ngáy do hàng rào bảo vệ da non nớt bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và độ ẩm
• Các biểu hiện về tiêu hoá: Do cơ thể mệt mỏi, khả năng tiết enzyme tiêu hóa giảm sút dẫn đến kém dung nạp thức ăn, biểu hiện qua việc trẻ hay ọc ói, đầy hơi, chướng bụng, đi ngoài phân sống…
• Các triệu chứng về hô hấp: Sổ mũi, hắt hơi, thở khò khè do virus/vi khuẩn tấn công

Hầu hết các triệu chứng này đều ở thể nhẹ, tuy nhiên tần suất lặp đi lặp lại. Điều này không chỉ gây khó chịu mà đôi lúc còn ảnh hưởng đến sự phát triển của bé.

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, đừng để đến khi giao mùa, con ốm vặt rồi mới tìm cách khắc phục. Hãy chủ động hỗ trợ đề kháng và hệ tiêu hóa cho bé ngay từ hôm nay. Khi có “lô cốt” miễn dịch vững chắc, cơ thể trẻ sẽ dung nạp dinh dưỡng tốt hơn, giúp những ngày chuyển mùa trôi qua êm ái.

Cách hỗ trợ miễn dịch cho trẻ khi giao mùa

Tăng cường miễn dịch cho trẻ bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý

Như mẹ đã biết, miễn dịch là một hệ thống phòng thủ quan trọng giúp cơ thể chống lại mầm bệnh và giảm nguy cơ gặp phải các triệu chứng mẫn cảm. Theo đó, để “lớp áo giáp” này cứng cáp thì một hệ tiêu hóa khỏe mạnh (nơi tập trung 70-80% tế bào miễn dịch) là yếu tố quyết định [3].

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, mẹ nên ưu tiên nuôi con bằng sữa mẹ đến khi trẻ 2 tuổi. Sữa mẹ là “tiêu chuẩn vàng”, cung cấp các kháng thể tự nhiên giúp trẻ chống lại mầm bệnh và thích nghi tốt hơn với môi trường [4], [5].

Trong trường hợp mẹ không đủ sữa hoặc bé ở giai đoạn cai sữa, mẹ cần ưu tiên các công thức dinh dưỡng giúp hỗ trợ miễn dịch, đặc biệt phải dễ tiêu hóa để giảm tải áp lực cho dạ dày của trẻ. Các sản phẩm đáp ứng tiêu chí này thường chứa các thành phần như:

• Đạm whey thủy phân một phần (pHF-W): Đây là loại đạm có phân tử nhỏ hơn đạm bò nguyên vẹn nhờ được xử lý nhiệt và thủy phân bằng enzym. Theo nghiên cứu, đạm thủy phân một phần hiếm khi gây đông vón dưới môi trường acid dịch vị và giảm thời gian làm rỗng dạ dày. Qua đó, sữa có chứa đạm này sẽ giúp trẻ dễ tiêu hóa hơn và ít gặp khó chịu ở đường ruột [6], [7], [8]. Không những vậy, các nghiên cứu còn cho thấy đạm thủy phân một phần còn chứng minh được khả năng phòng ngừa lâu dài đối với triệu chứng mẫn cảm trên da [9], [10], [11], [12], [13], [14]. Việc lựa chọn công thức có đạm whey thủy phân một phần được khuyến nghị ưu tiên ở nhóm trẻ có cơ địa nhạy cảm, tiền sử gia đình dị ứng hoặc thường xuyên khó chịu tiêu hóa khi đổi mùa.
• HMO (Human Milk Oligosaccharides): Đây là thành phần dồi dào thứ ba trong sữa mẹ với hơn 200 cấu trúc đa dạng đã được phát hiện. Khi chọn công thức sữa cho con, mẹ hãy ưu tiên công thức với phức hợp 5 HMO bởi thành phần này giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, thiết lập hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó tạo ra “hàng rào” ngăn chặn hại khuẩn xâm nhập trong mùa ốm vặt [15].
• Lợi khuẩn Bifidus BL: Các nghiên cứu cho thấy Bifidus BL giúp cân bằng vi sinh đường ruột, hỗ trợ tăng tiết kháng thể IgA gấp 3 lần và giảm nguy cơ tiêu chảy khoảng 49% cho đến khi trẻ 3 tuổi [16], [17], [18], [19].

Đối với trẻ ăn dặm hoặc trẻ lớn hơn, mẹ cần đảm bảo con có chế độ ăn uống cân bằng; nhất là bổ sung đầy đủ trái cây; rau củ; các thực phẩm giàu protein, vitamin C, kẽm… Đồng thời, mẹ cần chú ý cho con bổ sung đủ nước kể cả khi không thấy khát [1].

Đảm bảo lịch sinh hoạt khoa học

Giấc ngủ cũng giữ vai trò hỗ trợ miễn dịch. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cần ngủ từ 12 – 16 tiếng mỗi ngày và từ 8 – 10 tiếng mỗi ngày đối với trẻ lớn hơn [20]. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên khuyến khích bé vận động, vui chơi ngoài trời. Tuy nhiên, nếu trời quá nóng, quá lạnh hoặc ô nhiễm, bạn cho con chơi trong nhà. Đồng thời, mẹ cần lưu ý cho bé ăn mặc phù hợp với thời tiết để bé tránh nhiễm bệnh khi giao mùa [1], [20].

Tiêm ngừa đúng lịch

Tiêm phòng là “lá chắn” bảo vệ trẻ trực tiếp trước nhiều căn bệnh nguy hiểm, bao gồm cả những bệnh truyền nhiễm khi thời tiết giao mùa. Mẹ nên chủ động đưa trẻ đi tiêm đầy đủ và đúng lịch chủng ngừa khuyến cáo. Ví dụ các chủng virus cúm thường đa dạng và thay đổi liên tục theo từng năm nên mẹ cần chú ý đưa trẻ đi tiêm định kỳ phù hợp với thời gian cúm hoành hành [1], [21].

Giữ vệ sinh cho trẻ và môi trường sống

Trong sinh hoạt hàng ngày, việc giữ vệ sinh các nhân và duy trì môi trường sống sạch sẽ trong lành là giải pháp giúp ngăn ngừa mầm bệnh. Mẹ nên chủ động trong các hoạt động như: [1]

• Dạy trẻ rửa tay thường xuyên, đặc biệt là trước khi ăn. Khuyến khích trẻ tắm rửa và thay quần áo sau khi đi học, đi chơi về.
• Thường xuyên lau chùi và khử trùng đồ chơi, đồ dùng học tập và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc. Việc vệ sinh nhà cửa cần đảm bảo loại bỏ được bụi, nấm mốc, lông thú cưng…
• Mở cửa sổ để nhà thông thoáng hơn nhưng cần chú ý đến thời tiết có phù hợp không.
• Nếu có điều kiện mẹ hãy sử dụng máy tạo độ ẩm trong nhà khi thời tiết hanh khô để ngăn ngừa kích ứng cổ họng, mũi.

Tóm lại, trước những biến động thời tiết giao mùa, việc chủ động xây dựng nền tảng miễn dịch vững vàng không thể xem nhẹ. Đây là hành trình đòi hỏi sự kiên trì và lựa chọn dinh dưỡng thông thái. Nếu mẹ đang tìm kiếm nguồn dinh dưỡng bổ sung, hãy ưu tiên cấu trúc đạm được cắt nhỏ, kết hợp cùng HMO và lợi khuẩn – đây chính là chìa khóa vàng giúp hệ tiêu hóa của con được “giảm tải”, từ đó hấp thu trọn vẹn dưỡng chất và xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc từ bên trong.