Đạm to lọt qua hàng rào biểu mô ruột: Căn nguyên gây chàm sữa mùa hè mẹ ít biết

Nắng nóng, mồ hôi, sữa tắm… thường là những nguyên nhân gây chàm sữa đầu tiên ba mẹ hay nghĩ đến. Nhưng đôi khi, vấn đề không chỉ nằm trên da. Nếu chàm sữa cứ hết rồi lại tái dù đã kiểm soát các yếu tố bên ngoài, cha mẹ có thể cần nhìn sâu hơn vào bên trong cơ thể trẻ, nơi đường ruột vẫn đang hoàn thiện. Bởi đôi khi, thứ khiến làn da của con “lên tiếng” lại đến từ những gì đi vào cơ thể mỗi ngày, chẳng hạn như đạm sữa bò.

Vì sao đạm sữa to lại có thể liên quan đến chàm sữa mùa hè ở trẻ nhỏ?

Nguyên nhân khiến đạm sữa to có liên quan đến chàm sữa mùa hè ở trẻ nhỏ là do hàng rào bảo vệ tự nhiên tại ruột vẫn đang phát triển, các “mối nối” giữa tế bào niêm mạc ruột vẫn chưa hoàn thiện. Khi gặp phải tình trạng stress nhiệt do thời tiết nắng nóng, các “mối nối” có thể trở nên kém chặt chẽ. Từ đó, đạm sữa to không được hệ tiêu hóa non nớt “xử lý” hết sẽ lọt qua các kẽ hở và đi vào máu. Lúc này, cơ thể tưởng nhầm là “chất lạ” rồi tấn công, tạo ra các chất gây viêm rồi và biểu hiện ra ngoài da thành chàm sữa.

Hàng rào bảo vệ ruột ở trẻ nhỏ chưa hoàn thiện

Ít ai biết rằng, đường ruột có một hệ thống phòng vệ tự nhiên giúp kiểm soát những gì được phép đi từ lòng ruột vào cơ thể. Hệ thống này vừa tạo điều kiện cho chất dinh dưỡng cần thiết được hấp thu, vừa giúp hạn chế vi khuẩn, độc tố và những thành phần không mong muốn tiếp xúc quá mức với cơ thể [1].

Để làm tốt “công việc” này, hàng rào bảo vệ ruột không chỉ có một lớp mà là nhiều thành phần cùng phối hợp. Trên bề mặt niêm mạc là lớp chất nhầy giúp bảo vệ các tế bào bên dưới. Các tế bào niêm mạc được xếp sát nhau và liên kết bằng những “mối nối chặt” [1], [2]. Đồng hành cùng đó là hệ vi sinh đường ruột, cộng đồng hàng tỷ vi sinh vật vừa hỗ trợ tiêu hóa, vừa góp phần duy trì hàng rào ruột và điều hòa hoạt động của hệ miễn dịch [1], [3].

Với trẻ nhỏ, “lớp phòng vệ” này vẫn chưa thực sự hoàn thiện. Các mối nối giữa tế bào niêm mạc ruột vẫn đang trong quá trình trưởng thành, trong khi hệ vi sinh đường ruột cũng chưa ổn định như ở người lớn [1]. Điều đó có nghĩa là khả năng duy trì một hàng rào ruột vững vàng và kiểm soát sự tiếp xúc giữa các thành phần trong lòng ruột với hệ miễn dịch vẫn đang được hoàn thiện theo từng giai đoạn phát triển của trẻ.

Stress nhiệt, hàng rào bảo vệ ruột và phản ứng với đạm sữa bò

Khi cơ thể phải chịu stress nhiệt đáng kể do nắng nóng trong mùa hè, các “mối nối” giữa tế bào có thể trở nên kém chặt chẽ, khiến tính thấm của hàng rào ruột tăng lên. Hậu quả là một số chất trong ruột như phân tử thức ăn chưa tiêu hoá hết, vi khuẩn hoặc độc tố có thể đi qua thành ruột vào máu nhiều hơn [2], [4].

Ở trẻ nhỏ, sữa là một nguồn dinh dưỡng quan trọng và protein trong sữa thông thường sẽ được hệ tiêu hóa phân giải thành các peptide và acid amin để cơ thể hấp thu. Tuy nhiên, với sữa bò, đạm sữa bò nguyên vẹn thường sẽ có kích thước phân tử lớn nên trong một số trường hợp, hệ tiêu hoá còn non nớt của trẻ chưa thể hấp thu hết. Phần đạm còn “sót lại” có thể qua kẽ hở và đi vào máu. Lúc này, cơ thể tưởng nhầm là “chất lạ” rồi tấn công, tạo ra các chất gây viêm rồi và biểu hiện ra ngoài da thành chàm sữa với như mảng da đỏ, khô, ngứa hoặc chàm tái phát [5], [6].

Nói cách khác, điều ba mẹ nhìn thấy có thể chỉ là phần cuối của một câu chuyện bắt đầu từ bên trong. Làn da nổi chàm không nhất thiết có nghĩa vấn đề chỉ nằm ở da, đó có thể là biểu hiện của sự tương tác giữa hàng rào đường ruột, hệ miễn dịch và các thành phần trong thực phẩm.

Làm thế nào để giúp trẻ giảm nguy cơ bị chàm sữa mùa hè?

Để giúp con giảm nguy cơ chàm sữa tái phát, cha mẹ cần chăm sóc cả bên trong lẫn bên ngoài: lựa chọn dinh dưỡng phù hợp để hỗ trợ cơ thể, đồng thời chăm sóc làn da đúng cách để củng cố hàng rào bảo vệ tự nhiên.

Lựa chọn dinh dưỡng dễ tiêu cho trẻ

Đối với dinh dưỡng trong mùa hè, mẹ hãy ưu tiên lựa chọn cho trẻ những thực phẩm dễ tiêu, hạn chế các món dễ kích ứng. Đối với sữa, cha mẹ hãy lưu ý về đạm sữa, ưu tiên chọn sữa có đạm được cắt nhỏ để giúp con dễ tiêu, kết hợp với các thành phần tốt cho sức khỏe như lợi khuẩn, chất xơ để góp phần củng cố “sức mạnh” cho hàng rào bảo vệ ruột.

Hiện với sự tiến bộ trong khoa học dinh dưỡng, trên thị trường có những công thức sữa chứa đạm Whey thuỷ phân một phần. Đây là loại đạm đã được cắt nhỏ nhiều lần so với đạm bò nguyên vẹn nên giúp hệ tiêu hóa của trẻ dễ dung nạp. Nghiên cứu cho thấy đạm whey thủy phân một phần hiếm khi gây đông vón dưới môi trường acid dịch vị và giảm thời gian làm rỗng dạ dày. Nhờ đó, sữa có đạm whey thuỷ phân sẽ giúp trẻ dễ tiêu hóa hơn và ít gặp tình trạng khó chịu ở đường ruột [7], [8], [9]. 

Không dừng lại ở việc dễ tiêu, việc ứng dụng “công thức vàng” kết hợp bộ 3 dưỡng chất: Đạm Whey thủy phân 1 phần, 5HMO và Lợi khuẩn Bifidus BL chính là chìa khóa mang lại lợi ích toàn diện. Nếu đạm Whey thủy phân 1 phần giúp giảm tải cho ruột, thì 5HMO và lợi khuẩn Bifidus BL sẽ củng cố hệ vi sinh và hàng rào biểu mô [10], [11]. Tác động hiệp đồng từ công thức vàng này giúp tiêu hóa êm, đề kháng khỏe, từ đó hỗ trợ ngừa mẫn cảm và giảm nguy cơ chàm sữa từ bên trong.

Do đó, đối với sữa cho trẻ, cha mẹ nên chủ động tìm hiểu và chuyển đổi sang nguồn dinh dưỡng sở hữu Công thức vàng gồm: Đạm Whey thủy phân 1 phần, 5HMO và Lợi khuẩn Bifidus BL để bảo vệ hàng rào biểu mô ruột và hỗ trợ giảm nguy cơ chàm sữa cho con.

Chăm sóc da đúng cách để giảm chàm sữa tái phát

Song song với dinh dưỡng, việc chăm sóc bên ngoài cũng rất quan trọng để củng cố hàng rào bảo vệ da và hạn chế các yếu tố khiến chàm dễ bùng phát trong mùa hè. Cha mẹ có thể lưu ý một số bí quyết sau: [12]

• Tắm cho trẻ 1 – 2 lần mỗi ngày bằng nước ấm vừa, không tắm quá lâu và lau khô nhẹ nhàng, đặc biệt ở những vùng da dễ đọng mồ hôi.
• Thoa kem dưỡng ẩm phù hợp, ưu tiên sản phẩm không hương liệu, ngay sau khi tắm để giúp duy trì hàng rào bảo vệ da.
• Cho trẻ mặc quần áo rộng, thoáng, thấm hút tốt; tránh để trẻ quá nóng hoặc đổ mồ hôi kéo dài vì nhiệt và mồ hôi có thể làm tăng ngứa, kích ứng.
• Hạn chế xà phòng, sữa tắm, nước hoa hoặc sản phẩm chăm sóc da có hương liệu; ưu tiên chất tẩy rửa dịu nhẹ dành cho làn da nhạy cảm.
• Cắt móng tay ngắn và giữ tay trẻ sạch để hạn chế việc gãi làm trầy xước da, tăng nguy cơ nhiễm trùng và khiến chàm lâu lành.

Chàm sữa mùa hè không đơn thuần là câu chuyện của những mảng da đỏ, khô hay ngứa mà ba mẹ nhìn thấy bên ngoài. Để giúp con giảm nguy cơ chàm tái phát, điều quan trọng cần có “chiến lược” chăm sóc toàn diện từ cả bên trong lẫn bên ngoài: lựa chọn dinh dưỡng phù hợp, đồng thời duy trì hàng rào bảo vệ da khỏe mạnh và hạn chế các tác nhân kích ứng trong mùa nóng.