Trẻ bị nổi mẩn đỏ khi giao mùa: Bình thường hay biểu hiện cần lưu ý?

Cứ mỗi lần thời tiết chuyển mùa, làn da mỏng manh của con lại xuất hiện những nốt ửng đỏ, khô ráp, ngứa… khiến lòng mẹ như “ngồi trên đống lửa”. Cùng với đó, chiếc bụng nhỏ cũng thường biểu tình bằng những cơn đầy hơi, khó tiêu hay ọc ói. Các triệu chứng này còn có thể khiến cha mẹ khó nhận biết hoặc dễ nhầm lẫn với các biểu hiện dị ứng nặng.

Trẻ nổi mẩn đỏ giai đoạn giao mùa khi nào là bình thường và khi nào là bất thường? Làm sao để giảm tần suất con nổi mẩn mỗi lần thời tiết thay đổi? Và chú ý chăm sóc ra sao giúp con “giảm tải” áp lực từ bên trong? Xem ngay bài viết của Hello Bacsi để có lời giải cho những băn khoăn này mẹ nhé! 

Giải mã vì sao trẻ bị nổi mẩn đỏ khi giao mùa?   

Trẻ nổi mẩn đỏ khi giao mùa tưởng chừng là một điều đơn giản nhưng thực ra, phía sau những nốt mẩn trên da là cả một “câu chuyện thích nghi” của cơ thể trước những thay đổi của môi trường. 

Khi giao mùa, thời tiết thường có sự thay đổi thất thường, các yếu tố như bụi mịn, phấn hoa, nấm mốc… cũng gia tăng [1], [2], trẻ nhỏ với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và làn da vốn mỏng manh nên dễ xuất hiện những nốt mẩn đỏ [3]. 

Ngoài ra, yếu tố về dinh dưỡng cũng góp phần làm bùng phát các nốt mẩn do mẫn cảm với thời tiết [1]. Giai đoạn giao mùa vốn nhạy cảm, nếu bé thường xuyên tiêu thụ các món khó tiêu, dễ gây kích ứng thì nguy cơ nổi mẩn càng tăng. 

Trẻ bị nổi mẩn đỏ nhẹ khi giao mùa: Bình thường hay biểu hiện cần lưu ý?

Các triệu chứng mẫn cảm trẻ hay gặp khi giao mùa đa phần là nhẹ. Ngoài ra nổi mẩn, trẻ có thể có các biểu hiện khác như sổ mũi, hắt hơi, đau bụng đi ngoài, đầy hơi… Các biểu hiện này dễ tái đi tái lại vào những thời điểm giao mùa, có thể kéo dài âm ỉ, lặp lại theo chu kỳ, khiến cha mẹ có cảm giác “cứ đến mùa là bị” [2].

Một tình trạng dễ bị nhầm lẫn với mẫn cảm mẹ cần lưu ý đó là dị ứng. Đây là một tình trạng nghiêm trọng hơn, có xu hướng xuất hiện nhanh, đột ngột, chỉ sau khi ăn một món mới, mặc quần áo mới hoặc tiếp xúc với một yếu tố lạ. Với dị ứng, trẻ cũng nổi mẩn đỏ nhưng lan thành từng mảng lớn, ngứa dữ dội và có thể đi cùng với các biểu hiện như sưng môi, mí mắt, thở khò khè, nôn, tiêu chảy liên tục… Trường hợp này, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để có hướng xử lý phù hợp [4].

Tuy vậy, ở trẻ nhỏ, ranh giới giữa mẫn cảm và dị ứng không phải lúc nào cũng rõ ràng. Giao mùa là thời điểm cơ thể nhạy cảm hơn bình thường nên chỉ cần một tác động nhỏ từ môi trường hay ăn uống cũng có thể khiến các biểu hiện “chồng lấn” lên nhau. Vì thế, thay vì chỉ nhìn vào những nốt mẩn trên da, điều quan trọng hơn là cha mẹ cần để ý bối cảnh xuất hiện và các dấu hiệu đi kèm. Khi hiểu được cơ thể con đang phản ứng theo cách nào, việc chăm sóc và xử lý cũng sẽ trở nên chính xác hơn.

Bé nổi mẩn giai đoạn giao mùa do mẫn cảm thời tiết: Làm sao để cải thiện?

Dù các triệu chứng mẫn cảm không quá nghiêm trọng nhưng nếu tần suất gặp phải quá thường xuyên thì ít nhiều có thể  ảnh hưởng đến sức khoẻ và sự phát triển lâu dài của trẻ. Do đó, trong quá trình chăm sóc, cha mẹ nên lưu ý một số điều sau khi con có biểu hiện nổi mẩn do thay đổi thời tiết:

Giữ da bé sạch, khô, tắm nước ấm [5]

Để giảm nguy cơ làn da mỏng manh của bé bị kích ứng dẫn đến mẫn cảm, hãy giữ cho da bé sạch sẽ. Ba mẹ nên tắm cho trẻ đều đặn 1 – 2 lần mỗi ngày, nếu trời lạnh nên lau người cho bé sạch sẽ. Khi tắm cho bé, mẹ nên tắm nước ấm, tắm nhanh và đừng quên thoa kem dưỡng ẩm cho bé ngay sau khi tắm để tránh bị khô da. 

Lựa chọn sữa tắm, các sản phẩm chăm sóc, quần áo phù hợp [5]

Để hạn chế nguy cơ trẻ bị nổi mẩn đỏ khi giao mùa, mẹ nên lựa chọn các sản phẩm sữa tắm gội cho bé phù hợp, ưu tiên cho bé dùng sữa tắm dịu nhẹ dành riêng cho trẻ. Với quần áo, mẹ cũng nên cho bé mặc quần áo rộng rãi bằng chất liệu cotton để thấm hút mồ hôi. 

Duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học củng cố đề kháng cho bé 

Chăm sóc dinh dưỡng đúng cách cho trẻ khi giao mùa cho trẻ rất quan trọng bởi việc này sẽ giúp củng cố hệ miễn dịch, “lá chắn” tự nhiên giúp cơ thể bé chống lại các yếu tố gây kích ứng, đặc biệt trong thời điểm giao mùa.

Trước hết, bữa ăn của trẻ cần đảm bảo đa dạng và cân bằng giữa các nhóm chất: tinh bột, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Việc ăn đa dạng không chỉ giúp cung cấp đầy đủ dinh dưỡng mà còn giảm nguy cơ thiếu hụt vi chất, một trong những nguyên nhân khiến cơ thể dễ nhạy cảm hơn với môi trường [6].

Bên cạnh đó, cha mẹ nên chú trọng bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin A, kẽm và lợi khuẩn những yếu tố quan trọng giúp tăng cường sức đề kháng. Trái cây tươi, rau xanh, sữa chua, các loại hạt… đều là những lựa chọn phù hợp để hỗ trợ hệ miễn dịch của trẻ hoạt động hiệu quả hơn [6].

Lựa chọn loại sữa phù hợp với thể trạng của bé

Đối với trẻ nhỏ, sữa vẫn là nguồn dinh dưỡng quan trọng. Do đó, để cải thiện tình trạng nổi mẩn cho con, việc chọn cho nguồn sữa phù hợp cũng rất quan trọng.

Với trẻ nhỏ, sữa mẹ luôn là “tiêu chuẩn vàng”, vừa hỗ trợ bé tăng đề kháng vừa giúp cải thiện tình trạng mẫn cảm. Vì vậy, mẹ nên duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ cho đến khi 2 tuổi hoặc lâu hơn. [16]

Sau 2 tuổi, mẹ có thể chọn cho bé nguồn dinh dưỡng dễ tiêu, ít gây kích ứng. Với nhiều trẻ, đạm bò nguyên vẹn là thành phần có thể gây kích ứng tiêu hoá mà nhiều ba mẹ ít để ý. Đạm sữa bò nguyên vẹn vốn có trọng lượng phân tử lớn và cấu trúc phức tạp nên việc phân giải các chuỗi protein “khổng lồ” này là một gánh nặng [7]. 

Thay vì chọn sữa có đạm bò nguyên vẹn, mẹ có thể chọn cho bé sữa có đạm bò được cắt nhỏ nhờ xử lý nhiệt và thuỷ phân bằng enzyme hay đạm thuỷ phân một phần. So với đạm bò nguyên vẹn, loại đạm này sẽ dễ hấp thu và “thân thiện” với hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ. Ngoài ra, đạm thuỷ phân một phần cũng được chứng minh tính hiệu quả trong việc hỗ trợ trẻ giảm các triệu chứng mẫn cảm về da, tiêu hóa, hô hấp… [8], [9], [10].

Cùng với đó, sữa mẹ chọn cũng nên có các thành phần hỗ trợ đề kháng cho trẻ như HMO, thành phần giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, hỗ trợ tăng sức đề kháng cho trẻ [11]; lợi khuẩn Bifidus BL giúp ổn định hệ vi sinh có lợi tại đường ruột, tăng cường khả năng đáp ứng miễn dịch và giảm nguy cơ gặp các vấn đề liên quan đến tiêu hóa [12], [13], [14], [15].

Giữ vệ sinh môi trường sống của bé 

Để giảm nguy cơ trẻ bị nổi mẩn đỏ khi giao mùa, hãy giữ vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng, không có bụi bẩn… Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ bé tiếp xúc với các chất gây mẫn cảm. 

Lưu ý là khi tiết trời hanh khô, cha mẹ đừng quên sử dụng máy tạo ẩm và máy lọc không khí để bổ sung độ ẩm cho không khí khô trong nhà và nên vệ sinh máy thường xuyên để tránh bụi bẩn vi khuẩn bám vào và gây bệnh cho trẻ [16]. Hãy giặt drap trải giường hàng tuần, với chăn mền thì 2 -3 tuần nên giặt một lần bằng nước nóng để diệt mạt bụi nhà, nấm mốc… [1].

Nổi mẩn đỏ khi giao mùa có thể chỉ là phản ứng nhất thời, nhưng cũng là lời nhắc rằng cơ thể trẻ đang nhạy cảm hơn bình thường và cần được chăm sóc đúng cách. Thay vì quá lo lắng, đây là lúc cha mẹ nên chủ động điều chỉnh từ sinh hoạt, môi trường đến chế độ dinh dưỡng để giúp con thích nghi tốt hơn. Khi được chăm sóc đúng và có nền tảng đề kháng tốt, những biểu hiện như mẩn đỏ sẽ dần được cải thiện và cơ thể trẻ cũng trở nên ổn định hơn qua từng mùa chuyển tiếp.