Quặm mi là gì? Điều trị quặm mi như thế nào?

Quặm mi là gì? Đây là tình trạng thường gặp ở người lớn tuổi, xảy ra khi bờ mi cuộn vào phía trong, khiến lông mi và da mi liên tục cọ xát với bề mặt nhãn cầu. Tình trạng này có thể gây cộm, đỏ mắt, chảy nước mắt, kích ứng và khó chịu, đặc biệt khi lông mi tiếp xúc với giác mạc. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, quặm mi kéo dài có thể gây tổn thương giác mạc, thậm chí ảnh hưởng đến thị lực.

Quặm mi là gì?

Quặm mi (entropion) là tình trạng bờ mi xoay vào trong, hướng về phía nhãn cầu thay vì nằm ở vị trí bình thường. Khi đó, lông mi có thể liên tục chạm và cọ vào giác mạc – lớp mô trong suốt nằm ở phía trước mắt.

Quặm mi thường gặp ở mi dưới, có thể ở một hoặc cả 2 mắt. Nếu không được điều trị, tình trạng cọ xát kéo dài có thể gây tổn thương giác mạc và ảnh hưởng đến thị lực.

Tuy nhiên, cần lưu ý, không phải mọi trường hợp có lông mi cọ vào mắt đều là quặm mi. Một số người có thể bị lông mi mọc sai hướng (trichiasis) trong khi vị trí bờ mi vẫn bình thường. Để xác định đúng nguyên nhân, tốt nhất bạn nên đến thăm khám tại các cơ sở y tế.

Dấu hiệu quặm mi

Quặm mi có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu ở mắt, bao gồm:

• Cảm giác cộm mắt hoặc như có dị vật trong mắt
• Quan sát thấy có tình trạng lông mi mọc ngược vào trong
• Đỏ mắt
• Chảy nước mắt.
• Nhìn mờ.
• Đau hoặc khó chịu ở mắt.
• Ngứa mắt.
• Nhạy cảm với ánh sáng (sợ ánh sáng) và gió.
• Tiết dịch hoặc đóng ghèn, vảy quanh mắt.

Khi mới xuất hiện, các triệu chứng của quặm mi có thể chỉ xảy ra thỉnh thoảng. Tuy nhiên, theo thời gian, khi tình trạng quặm mi tiến triển, các triệu chứng có thể xuất hiện thường xuyên và kéo dài hơn.

Nguyên nhân quặm mi là gì?

Quặm mi thường xảy ra khi các cấu trúc nâng đỡ mi mắt bị thay đổi, khiến bờ mi không còn giữ được vị trí bình thường và có xu hướng cuộn vào phía trong. 

Tuổi tác là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất, đặc biệt ở người trên 60 tuổi. Khi lớn tuổi, các cơ, gân và mô nâng đỡ mi dần trở nên lỏng lẻo, khiến mi dưới dễ bị xoay vào trong.

Ngoài quá trình lão hóa, quặm mi cũng có thể xuất hiện do:

• Chấn thương mắt làm thay đổi cấu trúc và vị trí của bờ mi.
• Nhiễm trùng ở mắt, gây viêm và để lại những thay đổi ở mi.
• Phẫu thuật mắt trước đó làm ảnh hưởng đến vị trí của mi mắt.
• Tình trạng viêm kéo dài khiến các mô quanh mi thay đổi
• Sẹo ở mi mắt do chấn thương, nhiễm trùng, viêm hoặc phẫu thuật.

Trẻ nhỏ bị quặm mi có thể là do bẩm sinh. Quặm mi bẩm sinh là tình trạng hiếm gặp, xuất hiện từ khi trẻ còn nhỏ do đặc điểm cấu trúc của mi mắt. Mức độ quặm ở mỗi trẻ có thể khác nhau. Một số trường hợp nhẹ có thể cải thiện khi trẻ lớn lên, trong khi những trường hợp nặng có thể cần được phẫu thuật.

Điều trị quặm mi như thế nào?

Phương pháp điều trị quặm mi sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ quặm và tình trạng của giác mạc. Mục tiêu điều trị là giảm sự cọ xát của lông mi với bề mặt mắt, bảo vệ giác mạc và đưa bờ mi trở lại vị trí phù hợp.

Điều trị quặm mi nhẹ

Ở những trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ như nước mắt nhân tạo, thuốc mỡ bôi trơn, băng dán mi hoặc kính áp tròng mềm để giảm kích ứng và bảo vệ giác mạc. 

Một số trường hợp bác sĩ có thể chỉ định đốt điện, áp lạnh hoặc laser. Tuy nhiên, các phương pháp này thường hiệu quả không cao, hay tái phát nên phải thực hiện nhiều lần. 

Phẫu thuật quặm mi dưới

Đối với trường hợp nặng, gây tổn thương giác mạc, phẫu thuật thường là phương pháp điều trị chính. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật để điều chỉnh các cấu trúc nâng đỡ mi, làm căng mi hoặc xử lý mô sẹo để đưa bờ mi về vị trí bình thường.

Khi gặp phải tình trạng quặm mi, người bệnh không nên tự ý nhổ lông mi hoặc áp dụng các biện pháp tại nhà kéo dài thay cho việc thăm khám. Bởi tình trạng quặm nếu không được điều trị đúng cách có thể gây trầy xước, sẹo hoặc các tổn thương khác ở giác mạc.

Các câu hỏi thường gặp

1. Có nên thực hiện các mẹo chữa lông quặm theo dân gian?

Bạn không nên tự ý áp dụng các mẹo chữa lông quặm theo dân gian, đặc biệt là những cách đưa các loại lá, nước hoặc nguyên liệu chưa khử trùng vào mắt. Những phương pháp này chưa có đủ bằng chứng về hiệu quả và có thể làm tăng nguy cơ kích ứng, nhiễm trùng hoặc tổn thương bề mặt mắt.

Nếu với trường hợp có biểu hiện quặm mi, bạn nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân. Trường hợp chỉ có một vài sợi lông mi mọc sai hướng, bác sĩ có thể xử lý trực tiếp. Nếu nguyên nhân là quặm mi (bờ mi cuộn vào trong), cần điều trị tình trạng bờ mi thay vì chỉ xử lý phần lông mi.

2. Có nên nhổ lông mi quặm không? Cách nhổ lông mi quặm “chuẩn” khoa học

Bạn không nên tự dùng nhíp nhổ lông mi thường xuyên tại nhà, bởi thao tác không đúng hoặc dụng cụ không sạch có thể gây tổn thương da mi, kích ứng hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. 

Nếu lông mi liên tục cọ vào giác mạc, cách nhổ lông mi quặm khoa học là hãy đến cơ sở y tế. Bác sĩ nhãn khoa có thể kiểm tra và loại bỏ những sợi lông mi bất thường bằng dụng cụ phù hợp trong điều kiện vô khuẩn.

3. Quặm mi có tự khỏi không?

Quặm mi thường không tự khỏi hoàn toàn, đặc biệt ở người lớn tuổi khi nguyên nhân liên quan đến sự lỏng lẻo của các cấu trúc nâng đỡ mi. Một số trường hợp quặm mi nhẹ ở trẻ nhỏ có thể cải thiện khi mi mắt phát triển nhưng không nên tự theo dõi kéo dài nếu lông mi liên tục cọ vào mắt.

Nếu quặm mi gây cộm, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc đau mắt, bạn nên khám chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thương. Điều trị phù hợp giúp hạn chế tình trạng lông mi cọ xát với giác mạc và phòng ngừa các biến chứng ảnh hưởng đến thị lực.

Quặm mi kéo dài nếu không được điều trị có thể làm tổn thương giác mạc và ảnh hưởng đến thị lực. Vì vậy, nếu nghi ngờ bị quặm mi, bạn không nên chủ quan hoặc tự xử lý bằng các mẹo dân gian. Thay vào đó, hãy đến thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.