Hỏi đáp bác sĩ: Ung thư di căn lên não sống được bao lâu?

    Hỏi đáp bác sĩ: Ung thư di căn lên não sống được bao lâu?

    Bạn đọc hỏi:

    Chào bác sĩ, mẹ tôi vừa được chẩn đoán ung thư di căn lên não. Xin bác sĩ giải đáp giúp tôi người bị ung thư di căn lên não có thể sống được bao lâu? Cảm ơn bác sĩ nhiều.

    Chị Ngọc Lan

    Bác sĩ trả lời:

    Chào bạn,

    – Với câu hỏi Ung thư di căn lên não sống được bao lâu, bác sĩ Trần Kiến Bình, chuyên khoa Ung thư ung bướu, hiện đang công tác tại Bệnh viện Ung bướu TP. Cần Thơ giải đáp như sau:

    Di căn não là khối u nội sọ phổ biến nhất ở người lớn, chiếm trên một nửa khối u não. Đối với bệnh nhân ung thư, di căn não xảy ra từ 10 – 30% người lớn và 6 – 10% trẻ em. Nguyên nhân hàng đầu gây ra u não ở người cao tuổi, chiếm khoảng 10 – 30% bệnh nhân ung thư ở người lớn. Trong đó, 3/4 bệnh nhân có di căn hệ thống.

    U não di căn là sự lan tràn của một khối u ban đầu (u nguyên phát không phải tại não) đến não. Các tế bào ác tính này thường di chuyển theo dòng máu đến não. Khi đó, các khối u ở não này thực sự là các tế bào ung thư từ cơ quan nguyên phát chứ không phải là các khối ung thư của não.

    ung thư di căn lên não
    Hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy: A. Ung thư di căn não đơn ổ. B. Ung thư di căn não đa ổ.

    Một số biểu hiện của ung thư di căn lên não:

    • Nhức đầu
    • Mệt mỏi kéo dài
    • Nôn mửa kéo dài
    • Mất ý thức
    • Thay đổi hành vi
    • Thị lực suy giảm
    • Động kinh
    • Ho kéo dài
    • Giọng nói thay đổi

    Ung thư di căn lên não sống được bao lâu?

    Trước đây, di căn não được biết là yếu tố tiên lượng xấu, bệnh nhân suy sụp nhanh với các triệu chứng thần kinh và thời gian sống thêm trung bình từ 4 – 6 tuần nếu không điều trị. Cùng với sự phát triển của phẫu thuật, xạ trị, xạ phẫu và sử dụng thuốc nội khoa, thời gian sống thêm cải thiện 6 – 12 tháng so với không điều trị.

    Thời gian sống thêm trung bình:

    Điều kiện

    Thời gian sống thêm trung bình

    Không điều trị

    Khoảng 1 tháng

    Có điều trị

    Khoảng 2 – 7 tháng

    Ví dụ:

    • Ung thư phổi di căn lên não có thời gian sống trung bình khoảng từ 2 – 15 tháng.
    • Ung thư vú di căn lên não có thời gian sống trung bình khoảng từ 2 – 25 tháng.

    Nguyên nhân tử vong ở bệnh nhân có khối u di căn não là:

    • 1/3 do bệnh lý thần kinh.
    • 2/3 do bệnh lý khối u di căn toàn thân

    Cách giúp kéo dài thời gian sống cho người bệnh ung thư di căn lên não

    ung thư di căn não

    Cách duy nhất giúp kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân ung thư di căn não là tuân theo các phác đồ điều trị phù hợp trên từng cá thể cụ thể, tùy theo một số yếu tố của từng người bệnh.

    Mục tiêu điều trị là kiểm soát khối u nguyên phát và di căn ngoài não, với khối u di căn não, nâng cao chất lượng cuộc sống, đồng thời bảo tồn chức năng thần kinh của bệnh nhân, kéo dài thời gian sống.

    Thái độ điều trị sẽ được xem xét dựa trên một số yếu tố sau đây:

    • Loại mô bệnh học và giai đoạn bệnh của u nguyên phát.
    • Tình trạng chức năng thần kinh của bệnh nhân.
    • Mức độ lan rộng của u nguyên phát.
    • Thang điểm tiên lượng bệnh.

    Thang điểm tiên lượng bệnh: Ung thư di căn lên não sống được bao lâu ở từng bệnh nhân có thể khác nhau phụ thuộc vào loại khối u và các yếu tố liên quan đến bệnh nhân, nhiều hệ thống phân loại được phát triển để tiên lượng. RTOG (Radiation Therapy Oncology Group – Nhóm điều trị Xạ trị bệnh Ung thư) khuyến cáo 2 chỉ số có giá trị và được sử dụng rộng rãi trong tiên lượng khối u di căn não là RPA và GPA.

    • RPA: Phân thành 3 nhóm dựa trên tuổi, tình trạng toàn thân (thang điểm Karnofsky và có hay không kiểm soát u nguyên phát và không có di căn ngoài sọ:
      • Nhóm 1: Thời gian sống thêm trung bình tốt nhất là khoảng 7,1 tháng.
      • Nhóm 2: Thời gian sống thêm trung bình tốt nhất là khoảng 4,2 tháng.
      • Nhóm 3: Thời gian sống thêm trung bình tốt nhất là khoảng 2,3 tháng.
    • GPA: Được đánh giá dựa vào tuổi, KPS, sự xuất hiện hay vắng mặt của di căn ngoài sọ và số ổ di căn não. Gần đây hơn, chỉ số GPA đặc hiệu chẩn đoán (DS – GPA) đã được đưa ra và phù hợp với khả năng của chúng ta để cá nhân hóa sống thêm kỳ vọng.

    Một số phương pháp điều trị ung thư di căn lên não hiện nay:

    • Ngoại khoa:
      • Phẫu thuật cắt u toàn bộ hoặc một phần
      • Sinh thiết u
    • Xạ trị:
      • Xạ trị toàn não (WBRT)
      • Xạ phẫu não
    • Nội khoa:
      • Điều trị triệu chứng
      • Hóa trị (điều trị toàn thân)
      • Liệu pháp nhắm trúng đích

    Bạn có thể xem thêm: Ung thư phổi di căn não nguy hiểm như thế nào?

    Trân trọng!

    Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

    Nguồn tham khảo
    1. Nguyễn Chấn Hùng, Ung bướu học nội khoa, Nhà xuất bản Y học.
    2. Nguyễn Bá Đức, Trần Văn Thuấn, Nguyễn Tuyết Mai, Điều trị nội khoa bệnh ung thư, Nhà xuất bản Y học.
    3. Trần Văn Thuấn, Lê Văn Quảng, Nguyễn Tiến Quang, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư thường gặp, Nhà xuất bản Y học.
    4. Keith J. Stelzer, Epidemiology and prognosis of brain metastases, Surg Neurol Int. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23717790/. Ngày truy cập 25/5/2022
    5. Chetan Bettegowda, Metastatic Brain Tumors, Johns Hopkins Medicine. https://www.hopkinsmedicine.org/brain-tumor/specialty-centers/metastatic.html#:~:text=The%20Johns%20Hopkins%20Metastatic%20Brain,research%20in%20prevention%20and%20treatment.Ngày truy cập 25/5/2022
    6. Metastatic Brain Tumors. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/brain-metastases/symptoms-causes/syc-20350136. Ngày truy cập 25/5/2022
    Ảnh tác giảbadge
    Tác giả: Tố Quyên Cập nhật: 27/05/2022
    Tham vấn y khoa: Bác sĩ Trần Kiến Bình