Anh túc (thuốc phiện)

Tham vấn y khoa: | Tác giả:

Ngày cập nhật 14/08/2020 . 3 phút đọc
Chia sẻ ngay!

Tên thường gọi: Anh túc, thuốc phiện

Tên gọi khác: A phiến, thẩu, trẩu, cây nàng tiên, phù du, á phiện

Tên tiếng Anh: Opium poppy

Tên khoa học: Papaver somniferum L.

Họ: Thuốc phiện (Papaveraceae)

Tìm hiểu chung về cây anh túc

Cây anh túc (hay thuốc phiện) có nguồn gốc từ Hy Lạp, thường được trồng nhiều ở châu Á và châu Âu. Đây là loài cây thân thảo, có chiều cao từ 1 – 1,6m với tuổi thọ kéo dài khoảng 2 năm. Toàn thân có màu lục, thân mềm, mọc thẳng, rễ ở dạng phân nhánh. Lá cây có hình bầu dục, nhiều tua và mọc xung quanh thân cây.

Hoa anh túc có màu trắng, tím hoặc đỏ vàng và thường nở vào tháng 3. Còn quả thường ra vào tháng 5, ban đầu có màu xanh nhưng càng về già thì càng có màu nâu đen.

Tác dụng, công dụng của anh túc

Trong Đông y, người ta sử dụng nhựa lấy từ quả chưa chín để làm thuốc. Quả sau khi được lấy nhựa được gọi là anh túc xác hay cù túc xác.

Trong nhựa anh túc có chứa các thành phần như morphin, codein, narcotin, papaverin… với các tác dụng:

  • Tác dụng giảm đau: morphin và codein có tác dụng giảm đau mạnh, giúp nâng ngưỡng chịu đau, làm dịu cơn đau.
  • Đối với hệ tuần hoàn: morphin có khả năng làm giãn tĩnh mạch ngoại vi, làm giải phóng histamin, gây giảm huyết áp. Vì vậy, những người bị thiếu máu, huyết áp thấp khi dùng cần phải hết sức thận trọng.
  • Đối với hệ hô hấp: morphin có thể gây ức chế mạnh cho hệ hô hấp. Nếu sử dụng liều thấp, morphin giúp ức chế các cơn đau, giảm ho, còn codein giúp long đờm.

Cây anh túc có vị chua, đắng, hơi chát, tính bình, có độc, quy vào các kinh phế, thận, tràng, vị và có tác dụng chỉ thống, chỉ khái, chỉ lỵ. Hạt thuốc phiện có vị ngọt, tính bình, quy vào kinh tràng, vị, có tác dụng trị nôn, táo bón.

Tuy nhiên, các thành phần có trong loài cây này có thể gây nghiện và nhiều hệ lụy khác nên nhà nước Việt Nam nghiêm cấm gieo trồng anh túc cũng như các cây có chứa chất ma túy.

Việc sử dụng cây anh túc hay chiết xuất của chúng để nghiên cứu, làm thuốc và điều trị bệnh được quản lý chặt chẽ bởi các quy định hiện hành. Bạn không được tự ý sử dụng khi không có chỉ định từ bác sĩ.

Liều dùng

hoa anh túc

Liều dùng thông thường của cây anh túc

Trước đây, các phần của cây anh túc thường được dùng làm thuốc với liều lượng như sau:

  • Anh túc xác (quả khô đã trích nhựa) dùng trong chữa ho lâu ngày, tiêu chảy mạn với liều 3–6g/ ngày.
  • Nhựa anh túc (nhựa thuốc phiện) dùng giảm đau, điều trị mất ngủ, ho lâu ngày, đau bụng tiêu chảy mạn có liều dùng được tính theo hàm lượng morphin. Liều tối đa một lần là 0,02g (tính theo morphin), liều tối đa một ngày là 0,06g (tính theo morphin).
  • Hạt quả anh túc dùng chữa táo bón, buồn nôn với liều dùng khoảng 10–20g.

Với quy định ở nước ta, người dân không được phép trồng các loài cây có chứa chất ma túy (như thuốc phiện, cần sa…) và hàm lượng các thành phần trong cây cũng thay đổi đa dạng nên bạn không được tự ý sử dụng chúng làm thuốc. Ngày nay, người ta sử dụng chiết xuất tinh khiết của các hoạt chất có trong cây để làm thuốc, như morphin, codein, narcotin, narcein, papaverin, thebain.

Tác dụng phụ

Bạn có thể gặp tác dụng phụ nào khi dùng cây anh túc?

Các tác dụng phụ phổ biến khi sử dụng anh thúc hay chiết xuất của chúng làm thuốc gồm:

  • Nôn mửa
  • Đau dạ dày
  • Ngứa
  • Khô miệng
  • Táo bón
  • Co đồng tử

Ngoài ra, trong quả anh túc còn có chứa chất nhựa trắng, trong đó có chứa 10% morphin, có thể loại bỏ hiện tượng chuột rút và ức chế cơ tim. Tuy nhiên, nếu dùng nhiều sẽ gây nghiện, bị ngộ độc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Các thông tin trong bài viết chỉ có tính chất tham khảo dựa trên các tài liệu y học. Theo các quy định hiện hành tại Việt Nam thì việc tự ý hay cố ý gieo trồng, sử dụng các cây có chứa chất ma túy là phạm pháp và sẽ bị xử phạt.

Các bài viết của Hello Health Group và Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Bạn có thể quan tâm đến chủ đề:

Bài viết này có hữu ích cho bạn không?
happy unhappy"
Nguồn tham khảo

Bài có nhiều người đọc

Skenan LP®

Hello Bacsi - Thuốc Skenan LP® thường được sử dụng để làm giảm cơn đau mức độ từ vừa đến nặng, điều trị cơn đau ngắn ngay sau khi phẫu thuật.

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Hoàng Kim
Thuốc A-Z, Thuốc và Thảo dược A-Z 25/05/2017 . 5 phút đọc

Cà phê và trà: Bố mẹ có nên cho bé uống hay không?

Hello Bacsi - Trà và cà phê là hai trong số các loại thức uống có chứa chất kích thích không tốt cho sức khỏe của trẻ em.

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Bích Hà
Dinh dưỡng cho trẻ, Nuôi dạy con 28/03/2017 . 4 phút đọc

Chi tiết các loại thuốc hiệu quả nhất để điều trị đau xương

Hello Bacsi - Giúp bạn tổng hợp danh sách những loại thuốc, công dụng và tác dụng phụ dùng để điều trị các cơn đau xương hữu hiệu nhất.

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Yến Nhi
Chuyên đề sức khỏe, Giảm đau 03/12/2016 . 3 phút đọc

Bị đau cơ cần uống thuốc gì?

Hello bacsi - Có nhiều cách để điều trị đau cơ. Chứng đau cơ của bạn có thể do chấn thương, vận động quá mức hay do những rối loạn trong hệ cơ xương khớp.

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Yến Nhi
Chuyên đề sức khỏe, Giảm đau 02/12/2016 . 4 phút đọc

Bạn có thể quan tâm

Tất tần tật về tác dụng phụ của steroid có thể bạn chưa biết

Tham vấn y khoa: BS. Nguyễn Thường Hanh
Tác giả Huệ Trang
Ngày đăng 11/02/2018 . 2 phút đọc
Bạn đã hiểu rõ cơ chế hoạt động của thuốc giảm đau?

Bạn đã hiểu rõ cơ chế hoạt động của thuốc giảm đau?

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Hoàng Hiệp
Ngày đăng 31/08/2017 . 3 phút đọc
Nalorphine

Nalorphine

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Anh Pham
Ngày đăng 27/07/2017 . 3 phút đọc
sufentanyl

Sufentanyl

Tham vấn y khoa: Lê Thị Mỹ Duyên
Tác giả Thơ Đoàn
Ngày đăng 14/06/2017 . 5 phút đọc