Cập nhật mới: Tổng quan về luật hiến tạng và mô tái sinh tại Việt Nam
Hiến tạng là cử chỉ nhân đạo cao đẹp, mang lại cơ hội sống cho hàng ngàn bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo. Tại Việt Nam, nhu cầu ghép mô và bộ phận cơ thể người tăng cao, trong khi nguồn tạng hiến tặng chưa đáp ứng đủ. Để hoàn thiện hành lang pháp lý, Quốc hội đã xem xét Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung về việc đăng ký hiến tạng, mô tái sinh.

Bài viết này giúp độc giả cập nhật thông tin về điều kiện, độ tuổi, quy trình đăng ký, quyền lợi và quy định pháp luật mới nhất.
Luật hiến tạng tại Việt Nam có những nguyên tắc gì?
Theo quy định tại Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (Luật số 75/2006/QH11), có hiệu lực từ ngày 01/7/2007, việc hiến ghép tạng tuân thủ 4 nguyên tắc:
- Tự nguyện: Xuất phát từ ý chí tự nguyện của người hiến và người nhận.
- Mục đích nhân đạo: Phục vụ chữa bệnh, giảng dạy hoặc nghiên cứu khoa học.
- Phi thương mại: Nghiêm cấm mọi hành vi mua bán mô tạng và xác.
- Bảo mật thông tin: Giữ bí mật thông tin người hiến và người nhận ghép.
Theo số liệu được Chính phủ công bố, tính đến tháng 3/2026, Việt Nam đã thực hiện tổng cộng 11.187 ca ghép bộ phận cơ thể người, gồm:
| Tổng số ca ghép | Ghép thận | Ghép gan | Ghép tim/ phổi |
|---|---|---|---|
| 11.187 ca | 9.969 ca | 1.005 ca | 177/27 ca |
Lưu ý: Số liệu lũy kế được công bố đến tháng 3/2026, không phải số ca riêng trong năm 2026.

Ai đủ điều kiện hiến tạng theo quy định của pháp luật?
Cá nhân muốn đăng ký hiến tạng phải từ đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
Căn cứ Luật số 75/2006/QH11, các điều kiện chi tiết gồm:
1. Bao nhiêu tuổi được đăng ký hiến tạng?
Người từ đủ 18 tuổi trở lên mới có quyền đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể khi còn sống, sau khi chết hoặc hiến xác.
2. Dự thảo luật hiến tạng sửa đổi năm 2026 có những điểm mới nào?
Luật hiến tạng trẻ em đã được thông qua chưa? Dự thảo luật hiến tạng trẻ em chưa được thông qua chính thức mà đang nằm trong chương trình được Quốc hội xem xét.
Phương án chỉnh lý của Dự thảo Luật hiến tạng trẻ em mới nhất có các điểm mới nổi bật:
- Độ tuổi đăng ký: Khẳng định chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên mới được đăng ký hiến. Bỏ quy định cho phép người dưới 18 tuổi đăng ký khi có người đại diện đồng ý.
- Hiến mô dưới 18 tuổi: Người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh (trừ máu) cho anh, chị, em ruột trong trường hợp đặc biệt và phải có sự đồng ý của cha mẹ.
- Thủ tục đồng ý: Việc lấy tạng sau khi chết phải có văn bản đồng ý của người đại diện gia đình theo thứ tự ưu tiên.
- Siết chặt kiểm soát: Bổ sung cấm dụ dỗ, lừa dối hiến tạng và cấm can thiệp Cơ sở dữ liệu quốc gia.
| Tiêu chí so sánh | Luật hiện hành (Luật 75/2006/QH11) | Dự thảo Luật sửa đổi (Cập nhật 2026) |
|---|---|---|
| Độ tuổi đăng ký hiến | Từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. | Khẳng định chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên mới được đăng ký hiến. |
| Hiến mô ở người dưới 18 tuổi | Nghiêm cấm lấy mô tạng người sống dưới 18 tuổi (trừ trường hợp đặc biệt). | Chỉ cho phép hiến mô tái sinh cho anh/chị/em ruột trong trường hợp đặc biệt. |
| Hiến tạng sau khi chết | Thực hiện khi có thẻ hiến hoặc có văn bản đồng ý của người thân. | Bắt buộc phải có văn bản đồng ý của người đại diện gia đình theo ưu tiên. |
| Kiểm soát thương mại hóa | Cấm mua bán mô tạng, cấm lấy ghép vì mục đích thương mại. | Bổ sung cấm dụ dỗ lừa dối và cấm can thiệp Cơ sở dữ liệu quốc gia. |
3. Điều kiện hiến tạng khi còn sống là gì?
Người hiến tạng khi sống phải đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, tự nguyện và đạt các chỉ số theo đánh giá y khoa.
Các điều kiện cụ thể gồm:
- Tư vấn và kiểm tra y tế: Được tư vấn sức khỏe, tâm lý và kiểm tra thông số sinh học.
- Bộ phận không tái sinh: Lấy bộ phận không tái sinh (như 1 bên thận hay một phần gan) phải có sự đồng ý bằng văn bản của Hội đồng tư vấn gồm 5 chuyên gia y tế, pháp luật, tâm lý.
- Quyền lợi của người hiến: Được chăm sóc sức khỏe miễn phí; khám định kỳ miễn phí; cấp thẻ BHYT miễn phí; ưu tiên ghép tạng khi có chỉ định; và tặng Kỷ niệm chương Vì sức khỏe nhân dân.
4. Điều kiện hiến tạng sau khi chết hoặc chết não là gì?
Lấy mô tạng sau khi chết đòi hỏi phải có thẻ đăng ký hiến hoặc sự đồng ý bằng văn bản của gia đình. Cụ thể:
- Căn cứ nguyện vọng: Có thẻ đăng ký hiến. Nếu chưa có thẻ, phải có sự đồng ý bằng văn bản của cha mẹ, người giám hộ, vợ chồng hoặc con đã thành niên.
- Xác định chết não: Tình trạng chết não phải do Nhóm 3 chuyên gia độc lập (hồi sức cấp cứu, thần kinh/phẫu thuật thần kinh, pháp y) kết luận. Bác sĩ điều trị hoặc kíp ghép không được tham gia.
- Tiêu chuẩn chẩn đoán: Đáp ứng 8 tiêu chuẩn lâm sàng (Glasgow 3 điểm, đồng tử giãn cố định >4mm, mất phản xạ giác mạc, phản xạ ho…) và tiêu chuẩn cận lâm sàng, theo dõi ít nhất 12 giờ.

Kết luận
Nắm rõ quy định về luật hiến tạng giúp bạn bảo vệ quyền lợi hợp pháp và lan tỏa tinh thần nhân ái. Luật hiến tạng hiện hành đặt nền tảng trên nguyên tắc tự nguyện, nhân đạo và không thương mại hóa. Người từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được quyền đăng ký hiến theo quy định. Việc lấy, ghép còn phụ thuộc điều kiện y khoa và thủ tục pháp lý.
Dự thảo sửa đổi năm 2026 mở ra thảo luận về hiến mô tái sinh ở người chưa thành niên nhưng chưa có hiệu lực. Bạn hãy tiếp tục theo dõi Hello Bacsi để cập nhật những thông tin y tế và pháp luật chính xác nhất nhé!