Từ nhóm “Con ghét bố mẹ”: Làm gì khi ngôn ngữ yêu thương không giống nhau?

Những ngày cuối tháng 9/2026, hội nhóm Facebook mang tên “Con ghét bố mẹ” bất ngờ thu hút sự chú ý. Theo ghi nhận của các báo, nhóm tăng từ khoảng 40.000–58.000 thành viên ngày 28/9 lên hơn 190.000 thành viên vào ngày 30/9. Phần lớn nội dung chia sẻ trong nhóm này là những câu chuyện rất khác nhau do chính con trẻ giãi bày: áp lực học tập, bị so sánh, kiểm soát điện thoại, chuyện tình cảm, những cuộc cãi vã nhỏ trong đời sống và cả những tổn thương đã tích tụ nhiều năm. Không ít người chọn đăng bài ẩn danh.

Có những chuyện chỉ cách nhau một cánh cửa phòng, nhưng con lại chọn kể với hàng nghìn người lạ trên mạng thay vì nói với bố mẹ. Sự xuất hiện của một cộng đồng như vậy dễ khiến người lớn giật mình trước hai chữ “con ghét”. Nhưng có lẽ, trước khi hỏi “Tại sao con lại ghét bố mẹ?”, chúng ta cần thử đặt một câu hỏi khác:

Đứa trẻ đã trải qua những gì?

Và ở phía bên kia cánh cửa ấy, cũng có thể là những người làm cha mẹ đang yêu con theo cách tốt nhất mà họ biết, nhưng không hiểu tại sao càng thương, khoảng cách giữa mình và con lại càng xa.

“Con ghét bố mẹ” – liệu có thực sự là con ghét?

• “Con ghét mẹ.”
• “Con không muốn nói chuyện với bố nữa.”
• “Chẳng ai trong nhà hiểu con.”
• …

Khi nghe những câu như vậy, phản ứng tự nhiên của nhiều phụ huynh có thể là đau lòng, tức giận hoặc tự hỏi: Mình đã hy sinh cho con bao nhiêu, tại sao con lại có thể nói với mình những lời như thế?

Nhưng chữ “ghét” không phải lúc nào cũng mô tả trọn vẹn những gì đang diễn ra bên trong một người trẻ.

Trong quá trình trưởng thành ấy, trẻ ngày càng muốn hình thành bản sắc riêng, có tiếng nói riêng và được tham gia vào những quyết định liên quan đến cuộc sống của mình. Nghiên cứu về Autonomy support – hỗ trợ tính tự chủ cũng cho thấy điều quan trọng không đơn giản là cha mẹ “để con tự lập”, mà là giúp con cảm thấy hành động của mình xuất phát từ lựa chọn và giá trị mà bản thân hiểu, chấp nhận.

Vì thế, đằng sau một câu “con ghét bố mẹ” đôi khi có thể là:

• “Con đang rất giận.”
• “Con thấy mình không được tôn trọng.”
• “Con cảm thấy bố mẹ không hiểu con.”
• “Con muốn được tự quyết định một số chuyện.”

Hoặc đơn giản:

• “Con đang tổn thương nhưng con chưa biết phải nói điều đó như thế nào.”

Vì sao con tâm sự trên mạng nhưng không nói với bố mẹ?

Đây có lẽ là câu hỏi đáng suy nghĩ nhất đằng sau sự nổi lên của những cộng đồng như “Con ghét bố mẹ”.

Khi con cần được nghe, bố mẹ lại vội tìm cách “sửa”

Bạn hãy thử hình dung một cuộc trò chuyện:

“Mẹ ơi, hôm nay con bị điểm kém.”

“Thấy chưa, mẹ bảo học đi mà cứ cầm điện thoại.”

Hoặc:

“Con nghỉ chơi với bạn rồi.”

“Mẹ nói từ đầu rồi, bạn đó có tốt đẹp gì đâu.”

Những phản ứng ấy có thể xuất phát hoàn toàn từ mong muốn giúp con tránh khỏi sai lầm, va vấp. Nhưng từ vị trí của trẻ, điều con nhận được đôi khi lại là: “Nếu mình kể chuyện, mình sẽ bị đánh giá.”

UNICEF Việt Nam cũng khuyến nghị cha mẹ lắng nghe chủ động, không để sự phán xét chi phối cuộc trò chuyện và tôn trọng góc nhìn của con, kể cả khi không đồng ý. Việc cảm thấy mình được nghe và được hiểu có thể giúp trẻ bớt cô đơn và bình tĩnh hơn. Nếu nhiều lần mở lời đều kết thúc bằng một bài giảng, trẻ có thể dần học được một điều: im lặng dễ hơn giải thích.

Trên mạng, con tìm thấy người “cùng cảnh ngộ”

Mạng xã hội mang đến một điều mà một người đang tổn thương rất dễ tìm kiếm: cảm giác mình không phải người duy nhất.

Các nghiên cứu cho thấy hỗ trợ xã hội trực tuyến có thể đem lại một số lợi ích cho người trẻ, chẳng hạn liên quan tích cực với lòng tự trọng. Một báo cáo tổng quan năm 2026 về hỗ trợ đồng đẳng trực tuyến cũng ghi nhận trải nghiệm của người trẻ phụ thuộc đáng kể vào tính an toàn, sự ẩn danh và chất lượng tương tác giữa các thành viên.

Vì vậy, việc con tìm đến cộng đồng trực tuyến để giãi bày những tâm sự thầm kín của bản thân mình không phải dấu hiệu bất thường.

Ở vị trí bố mẹ: Đằng sau sự kiểm soát đôi khi cũng là nỗi sợ

Nếu chỉ đọc câu chuyện từ phía những người con, rất dễ biến cha mẹ thành “nhân vật phản diện”. Nhưng một mối quan hệ hiếm khi đơn giản như vậy.

Con nghĩ:

“Bố mẹ kiểm soát con.”

Trong đầu bố mẹ có thể là:

“Tôi sợ con gặp nguy hiểm.”

Con nghĩ:

“Bố mẹ chỉ quan tâm đến điểm số, thành tích học tập.”

Bố mẹ có thể đang nghĩ:

“Tôi sợ sau này con không có tương lai tốt.”

Con nghĩ:

“Tại sao bố mẹ cứ luôn hỏi con đi đâu, với ai?”

Bố mẹ lại nghĩ:

“Chỉ cần biết con an toàn là tôi yên tâm.”

Một hành động có thể bắt đầu từ tình yêu nhưng vẫn khiến người nhận cảm thấy ngột ngạt. Ngược lại, việc một đứa trẻ cảm thấy bị kiểm soát cũng không có nghĩa là cha mẹ đang cố tình làm tổn thương con.

Khi “thương con” không đồng nghĩa với “con cảm thấy được thương”

“Bố mẹ làm tất cả cũng chỉ vì con.” Câu nói ấy có thể hoàn toàn chân thành.

Nhưng trong mối quan hệ, tình yêu không chỉ tồn tại ở ý định của người trao, mà còn được trải nghiệm qua cảm nhận của người nhận.

Cha mẹ nghĩ thúc ép là tạo động lực.

Con cảm thấy mình chưa bao giờ đủ tốt.

Cha mẹ nghĩ hỏi han liên tục là quan tâm.

Con cảm thấy mình không được tin tưởng.

Cha mẹ nghĩ so sánh để con cố gắng.

Con lại nghe thành: “Giá như con giống một người khác.”

Cha mẹ nghĩ: “Con còn nhỏ, bố mẹ biết điều gì tốt cho con.”

Con lại cảm nhận: “Ý kiến của mình chẳng có giá trị.”

Những khoảng cách ấy không nhất thiết xuất phát từ việc thiếu tình yêu. Đôi khi, chúng xuất phát từ việc hai thế hệ đang nói hai “ngôn ngữ yêu thương” khác nhau.

Mặc dù vậy, điều đó không có nghĩa là bố mẹ phải chiều theo mọi mong muốn của con.

Trẻ cần cả tình yêu lẫn giới hạn

Khác biệt nằm ở việc giới hạn ấy được xây dựng bằng đối thoại hay áp đặt. Những sai sót, va vấp của con được ba mẹ xem như cơ hội học hỏi hay bằng chứng rằng con “không bao giờ biết nghe lời”. Và hơn hết, khi trẻ buồn hoặc gặp rắc rối với những mối quan hệ bên ngoài, điều đầu tiên con nhận được là một đôi tai lắng nghe hay một bản kết luận về việc ai đúng, ai sai.

Ba mẹ nên ứng xử thế nào khi biết con mình trong hội nhóm “Con ghét bố mẹ”?

Phản ứng đầu tiên có thể quyết định liệu cánh cửa giữa cha mẹ và con mở thêm hay đóng lại.

Đừng biến việc phát hiện thành một cuộc “bắt quả tang”

Một câu hỏi như: “Con viết gì về bố mẹ trên mạng vậy?” có thể ngay lập tức đặt trẻ vào trạng thái phòng vệ.

Nếu mục tiêu thật sự là hiểu con, bố mẹ hãy thử bắt đầu từ chính mối quan hệ:

“Dạo này có điều gì bố mẹ làm khiến con buồn hoặc khó chịu không?”

“Có chuyện gì con từng muốn nói mà sợ bố mẹ phản ứng không?”

Sau đó, bố mẹ hãy cố gắng nghe hết câu trả lời của con.

Công nhận cảm xúc không đồng nghĩa với thừa nhận mình sai mọi chuyện

Nếu con nói:

“Con rất ghét bố vì bố kiểm soát điện thoại của con.”

Cha mẹ không nhất thiết phải trả lời:

“Ừ, bố sai hoàn toàn.”

Bạn có thể nói:

“Bố hiểu việc đó khiến con cảm thấy mình không được tin tưởng. Bố muốn nghe thêm xem điều gì làm con khó chịu nhất. Sau đó mình cùng nói về lý do bố đặt giới hạn này.”

Đừng vội cấm con sử dụng mạng xã hội nếu chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra

Nếu phản ứng đầu tiên của bố mẹ là tịch thu điện thoại, buộc con rời nhóm hoặc kiểm tra toàn bộ tin nhắn, trẻ có thể học được rằng lần sau mình cần giấu kỹ hơn, chứ chưa chắc học được cách sử dụng mạng xã hội an toàn hơn.

Song điều đó không có nghĩa là bố mẹ bỏ mặc con trên Internet. Cha mẹ vẫn cần đặt ra những giới hạn phù hợp với độ tuổi của con, đặc biệt về quyền riêng tư, người lạ, nội dung nguy hiểm và thời gian sử dụng thiết bị.

Giám sát hiệu quả nhất không chỉ đến từ kiểm soát thời gian sử dụng điện thoại hay biết mật khẩu tài khoản của con. Nó còn đến từ việc con tin rằng khi gặp chuyện, người đầu tiên mình nên tìm đến là bố mẹ.

Nếu đã làm con tổn thương, lời xin lỗi không làm mất đi vị trí của cha mẹ

• “Lúc đó bố nóng quá nên nói như vậy. Bố xin lỗi.”
• “Mẹ nghĩ lại rồi. Có lẽ hôm qua mẹ chưa nghe hết câu chuyện của con.”

Những câu trò chuyện như vậy không khiến cha mẹ “mất quyền”. Ngược lại, chúng cho trẻ thấy một kỹ năng quan trọng: người ta có thể làm sai, nhận trách nhiệm và sửa chữa một mối quan hệ.

Với các bạn trẻ: Nếu cảm thấy “ghét bố mẹ”, bạn có thể làm gì?

Trước tiên, bạn không cần phải xấu hổ chỉ vì mình đang giận bố mẹ. Một cảm xúc khó chịu không quyết định bạn là một đứa con như thế nào.

Hãy thử đi sâu hơn chữ “ghét”:

• Bạn đang tức giận?
• Thất vọng?
• Cảm thấy không công bằng?
• Bị kiểm soát?
• Không được tôn trọng?
• Hay có một chuyện khiến bạn tổn thương từ rất lâu?

Thay vì cho rằng: “Bố mẹ chẳng bao giờ hiểu con.”

Bạn có thể thử:

“Con thấy rất áp lực khi bố mẹ hỏi điểm ngay sau mỗi bài kiểm tra. Con muốn có thể nói chuyện học hành mà không cảm thấy mình đang bị đánh giá.”

Nếu chưa thể nói trực tiếp, bạn có thể viết thư, nhắn tin hoặc tìm một người lớn đáng tin cậy như ông bà, anh chị, giáo viên hay chuyên gia tâm lý để giúp mình bắt đầu cuộc trò chuyện.

Và có một ranh giới rất quan trọng: Không phải mọi mâu thuẫn gia đình đều chỉ cần “ngồi lại nói chuyện”.

Điều cả bố mẹ và con cái cần không phải là “ai đúng?”

Trong một cuộc cãi vã, mỗi người đều nhìn câu chuyện từ vị trí của mình. Bố mẹ nhớ rằng mình đã làm việc vất vả để con có điều kiện học hành; Con nhớ lần mình đạt 8 điểm nhưng câu đầu tiên nhận được lại là:

“Sao không được 9?”

Bố mẹ nhớ những đêm thức chờ con về.

Con nhớ cảm giác điện thoại liên tục nhận tin nhắn:

“Đang ở đâu?”

“Với ai?”

“Mấy giờ về?”

Cả hai ký ức đều có thể là thật.

Và đó chính là điều khó khăn trong rất nhiều mối quan hệ gia đình: hai người có thể yêu nhau rất nhiều nhưng vẫn khiến nhau tổn thương. Hai người cũng có thể cùng ở trong một sự việc nhưng trải nghiệm nó hoàn toàn khác nhau.

Nếu mọi cuộc trò chuyện đều nhằm chứng minh “ai đúng”, cuối cùng có thể chẳng còn ai thật sự lắng nghe.

Đôi khi câu hỏi giúp gia đình tiến về phía trước không phải: “Ai là người có lỗi?” Mà là: “Chuyện này đã khiến con/bố/mẹ cảm thấy thế nào, và lần tới chúng ta có thể làm gì khác đi?”

Những cách gắn kết cùng con để “nhà mình thương nhau”

Một mối quan hệ gần gũi hiếm khi được tạo nên bằng một cuộc nói chuyện lớn. Nó thường được xây từ rất nhiều khoảnh khắc nhỏ lặp lại mỗi ngày.

Cha mẹ có thể bắt đầu bằng những điều đơn giản:

• Có những cuộc trò chuyện không liên quan đến điểm số. Hỏi con về một bài hát, một người bạn, một trò chơi hay điều khiến con vui hôm nay.
• Dành những khoảng thời gian không có thiết bị. Một bữa cơm, chuyến đi bộ hay việc cùng chuẩn bị đồ ăn có thể tạo ra những khoảng trống tự nhiên để trò chuyện.
• Hỏi trước khi đưa lời khuyên: “Con muốn bố/mẹ chỉ nghe thôi hay muốn cùng con nghĩ cách giải quyết?”
• Cho con quyền lựa chọn phù hợp với độ tuổi. Hỗ trợ tính tự chủ không có nghĩa buông lỏng mọi giới hạn. Nghiên cứu cho thấy sự ấm áp và hỗ trợ tự chủ của cha mẹ có liên hệ tích cực với cảm xúc và mức độ thích nghi của trẻ vị thành niên.
• Đừng chỉ tìm đến con khi con làm sai. Nếu phần lớn cuộc trò chuyện giữa cha mẹ và con chỉ xoay quanh bài tập, điểm số, phòng bừa bộn hay thời gian dùng điện thoại, “nói chuyện với bố mẹ” rất dễ trở thành tín hiệu của một cuộc kiểm điểm.
• Tạo ra những nghi thức nhỏ của riêng gia đình: một bữa sáng cuối tuần, buổi đi bộ buổi tối, cùng xem một bộ phim, nấu một món ăn hoặc mỗi ngày hỏi nhau “hôm nay có chuyện gì vui không?”.
• Sau xung đột, hãy chủ động kết nối lại. Không nhất thiết phải giải quyết mọi chuyện ngay trong lúc cả hai còn nóng giận. Có thể tạm dừng rồi quay lại khi bình tĩnh hơn.

WHO xem môi trường gia đình an toàn và hỗ trợ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe tinh thần của trẻ vị thành niên. Các mối quan hệ gia đình tích cực cũng được xem là yếu tố bảo vệ cho sự phát triển và sức khỏe của trẻ.

Nhưng có lẽ điều quan trọng nhất là: Đừng đợi đến khi con có chuyện mới bắt đầu xây dựng một mối quan hệ mà trong đó con có thể kể chuyện.

Hãy tạo ra cảm giác an toàn từ những chuyện rất nhỏ hôm nay, để khi một chuyện thật sự lớn xảy ra ngày mai, con biết mình có thể tìm về đâu.

Kết luận

Sự xuất hiện của một hội nhóm mang tên “Con ghét bố mẹ” có thể khiến nhiều phụ huynh buồn, lo lắng hoặc thậm chí giận dữ. Nhưng nếu bỏ qua cái tên gây sốc và nhìn sâu hơn vào những câu chuyện phía sau, có lẽ hiện tượng này còn đặt ra một câu hỏi lớn hơn: Con có cảm thấy đủ an toàn để nói ra cả những điều bố mẹ không muốn nghe hay không?

Một gia đình gắn kết không nhất thiết là gia đình không bao giờ có tiếng cãi nhau, không có cánh cửa đóng mạnh hay không bao giờ xuất hiện câu “Con ghét bố mẹ”.

Điều quan trọng có thể nằm ở những gì xảy ra sau đó.

Liệu bố mẹ có thể quay lại gõ cửa?

Liệu con có thể mở cửa?

Liệu một người có thể nói “lúc đó con rất buồn” mà người còn lại không vội đáp “nhưng bố mẹ làm vậy là vì con”?

Và liệu cả hai có thể dần học được rằng lắng nghe không có nghĩa là đầu hàng, xin lỗi không có nghĩa là thua, còn yêu thương không chỉ là những gì chúng ta muốn trao mà còn là cách người mình yêu có thể cảm nhận được tình yêu ấy?

Có thể bố mẹ và con cái sẽ không bao giờ hiểu nhau hoàn toàn. Nhưng khoảng cách giữa hai thế hệ không nhất thiết phải biến thành một bức tường. Đôi khi, nó chỉ cần một người chịu bước về phía người kia trước.

Tối nay, thay vì hỏi con “Hôm nay được mấy điểm?”, bố mẹ có thể thử một câu khác: “Hôm nay của con thế nào?”

Và khi con bắt đầu kể, hãy thử nghe thêm một chút trước khi đưa ra lời khuyên. Bởi có lẽ điều khiến một đứa trẻ muốn kể chuyện với bố mẹ không phải là vì bố mẹ luôn có câu trả lời đúng. Mà là vì con biết rằng: Dù câu chuyện của mình có khó nghe đến đâu, ở nhà vẫn có một người sẵn lòng nghe hết!